Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn, dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
 |
| Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn trình bày tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn |
Dự kiến tuyến đường đi qua địa bàn 7 địa phương: Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ, được nghiên cứu tối ưu hóa để có chiều dài ngắn nhất, hạn chế tối đa giải phóng mặt bằng.
Theo tờ trình của Chính phủ, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm: phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách Trung ương; phần đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách địa phương.
Đối với dự thảo Nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, Chính phủ đề xuất điều chỉnh đoạn tuyến chính từ ga Nam Hải Phòng đến ga Lạch Huyện thành tuyến nhánh; bổ sung đoạn tuyến đường sắt từ Yên Viên đến Gia Lâm, dài khoảng 8,4 km; bổ sung 2 nhánh kết nối 2 tuyến đường sắt hiện hữu vào các ga của tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đồng thời, Chính phủ đề xuất điều chỉnh quy mô đoạn ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng từ phân kỳ đầu tư đường đơn thành đầu tư đường đôi.
Theo báo cáo, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 289.975 tỷ đồng, tăng 86.744 tỷ đồng so với sơ bộ tổng mức đầu tư được Quốc hội phê duyệt.
Qua thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất với sự cần thiết đầu tư 2 dự án. Đối với dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, báo cáo thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên nhân chênh lệch giữa quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và phạm vi đầu tư thực tế theo dự án; đồng thời chứng minh rõ lợi ích tăng thêm so với chi phí phát sinh, tránh nguy cơ không khai thác hết giá trị tài sản hiện hữu.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi hướng tuyến để tối thiểu hóa khối lượng giải phóng mặt bằng, giảm chi phí đầu tư, tạo dư địa khai thác quỹ đất và phát triển không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ sau khi hoàn thành.
Về quy mô, phân kỳ đầu tư và nhu cầu vận tải, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ cần bổ sung số liệu dự báo nhu cầu vận tải cụ thể cho từng giai đoạn, từng đoạn tuyến để làm cơ sở phân kỳ đầu tư hợp lý. Việc này giúp tránh tình trạng quy mô đầu tư không phù hợp dẫn đến phải điều chỉnh trong thời gian ngắn hoặc đầu tư vượt quá nhu cầu thực tế, gây lãng phí vốn đầu tư công.
Ngoài ra, theo Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cơ chế đặc thù chỉ áp dụng đối với những nội dung thực sự cần thiết, có phạm vi rõ ràng, không làm ảnh hưởng đến tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phải đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ chống thất thoát, lãng phí.
Đối với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát kỹ hướng tuyến, vị trí ga, các nhánh kết nối với quy hoạch địa phương và quy hoạch sử dụng đất.
Chính phủ cần làm rõ lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sạch nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero); làm rõ nguyên nhân tăng, giảm của từng khoản mục chi phí để hạn chế tối đa việc điều chỉnh tổng mức đầu tư trong giai đoạn triển khai, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị.
 |
| Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn |
Về nguồn vốn, cơ quan thẩm tra cho rằng, cần có đánh giá sâu các rủi ro phát sinh từ nguồn vốn vay nước ngoài và chuẩn bị sẵn phương án dự phòng nếu việc huy động vốn không đáp ứng tiến độ.
Sau khi nghe các báo cáo, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tập trung cho ý kiến về các nội dung quan trọng được Chính phủ đề xuất tại các tờ trình.
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành sự cần thiết của 2 nghị quyết và thống nhất sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với 2 dự thảo nghị quyết này tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội.
Đối với chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị làm rõ hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, mối quan hệ hữu cơ với các dự án giao thông trọng điểm khác trong vùng. Đặc biệt, cần chỉ rõ khả năng mở rộng không gian phát triển, hình thành các hành lang kinh tế, đô thị, dịch vụ logistics mới cũng như phương án khai thác hiệu quả quỹ đất dọc tuyến sau khi hoàn thành.
Một yêu cầu nữa là phải đánh giá kỹ lưỡng cơ cấu nguồn vốn gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và nguồn lực hợp pháp khác. Việc này nhằm tránh tác động tiêu cực đến kế hoạch đầu tư công trung hạn và cân đối ngân sách nhà nước, hạn chế tối đa việc điều chỉnh tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai.
Về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ cân nhắc kỹ lưỡng về nhiều mặt để trình Quốc hội phương án hợp lý nhất./.
