Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời chất vấn tại Quốc hội.

Ngay từ đầu giờ chiều, đã có 66 ĐBQH đăng ký chất vấn Bộ trưởng Trần Hồng Hà. Nhiều vấn đề về đất đai, môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu hết sức cấp thiết... được các ĐBQH chất vấn người đứng đầu ngành TN&MT.

Thu hồi giá rẻ, giao cho doanh nghiệp thì đẩy giá lên rất cao

Chất vấn Bộ trưởng Trần Hồng Hà về khiếu kiện liên quan đến đất đai, ĐB Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu) hỏi về nguyên nhân chính và giải pháp khắc phục cơ bản vấn đề này. “Trong quá trình phát triển, nhiều địa phương đã giao hàng vạn ha đất cho tổ chức, doanh nghiệp xây dựng dự án đô thị, khu du lịch làm mất quyền tiếp cận chính đáng của người dân với biển, gây khó khăn trong sinh hoạt và đời sống. Hướng xử lý vấn đề này thế nào?”, ĐB hỏi.

Tư lệnh ngành TN&MT cho hay, 70% khiếu nại liên quan đến đất đai, trong đó có những vấn đề từ 30 - 40 năm trước, đây là vấn đề rất nhức nhối gây mất an ninh trật tự xã hội.

“Nội dung khiếu nại tập trung vào 3 nhóm vấn đề. Đầu tiên liên quan đến giá, tính đúng theo thị trường. Thứ hai, trình tự thủ tục xử lý không đúng thời điểm, không đúng quy trình. Thứ ba liên quan đến đóng góp kinh phí của người dân khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Theo Bộ trưởng, thời điểm trước khi Luật Đất đai 2013 quy định thì trình tự thủ tục, các chính sách thay đổi nhiều, giá đền bù sau có khi cao hơn trước. Cho nên, cần giải quyết bài bản, rà soát từng vấn đề; cần có quy định thẩm quyền giải quyết cuối cùng vì hiện nay giải quyết không phải 2 cấp mà có khi lên nữa. Cho nên, cần xem xét cả luật pháp để chỉ giải quyết 2 cấp, sau đó thì kiện ra tòa.

Cần xem lại quyền lợi để tránh thu hồi giá rẻ, giao cho DN thì đẩy giá lên rất cao. “Cần có phương pháp tính giá như thế nào đó để chính sách phân chia lại giá trị gia tăng khi Nhà nước thay đổi mục đích sử dụng đất, tạo ra hạ tầng thông qua làm thật tốt tái định cư, nói cách khác là làm bài bản để người dân đồng tình”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Cũng theo Bộ trưởng, việc giao đất không đấu giá nảy sinh rất nhiều vấn đề không minh bạch.

Còn việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là biện pháp để quản lý Nhà nước. “Không có giấy tờ thì không thể làm gì được”, Bộ trưởng cho rằng, cần tập trung giải quyết, có biện pháp cho nợ trách nhiệm tài chính của người sử dụng đất để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trên cơ sở đó khi có giao dịch thì hồi tố để thu tiền.

Về quyền tiếp cận chính đáng của người dân với biển, “quan điểm của chúng tôi bờ biển là sử dụng chung không thuộc doanh nghiệp, tổ chức nào, bờ biển, sử dụng biển là của nhân dân”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Sốt đất nơi dự kiến là các đặc khu, Bộ trưởng nói gì?

ĐB Nguyễn Anh Trí chất vấn sốt đất ở các địa phương dự kiến là các đặc khu. Ảnh: quochoi.vn

ĐB Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) chia sẻ với Bộ TN&MT về quản lý đất đai “là rất khó và phức tạp”, nhưng ĐB lo lắng trước tình hình phức tạp và đất đai sốt giá tại các khu vực như Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc, Vạn Ninh... ĐB hỏi: Bộ trưởng có biết hay không và quan điểm của Bộ trưởng về vấn đề này như thế nào?

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết: Theo quy luật người dân sẽ đổ xô vào đầu tư tại một số khu vực. Chúng ta chưa làm được việc phòng ngừa trong điều hành, mà thay bằng các chỉ thị hành chính. Bộ trưởng nêu ví dụ, vụ việc sốt đất khi làm dự án sân bay Long Thành, người dân đã dùng rất nhiều biện pháp để giao dịch ngầm. Do đó, theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, cần có cơ chế, quy chế đặc biệt và tốt nhất là Quốc hội ban hành một nghị quyết quy định mang tính đặc thù để quản lý đối với đất đai ở các khu vực này.

“Sốt đất là đương nhiên nhưng quan trọng là nhà đầu cơ hy vọng chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, đất nông nghiệp trái phép. Tuy nhiên, việc cơ quan quản lý, năng lực quản lý, tính nhạy cảm để kiểm soát và kiểm tra xử lý là chưa kịp thời, đặc biệt chúng ta cũng phải thông báo cho các bên, nếu giao dịch trái pháp luật, khi quy hoạch, đầu tư, đền bù thì áp dụng biện pháp như thế nào để công bằng và nhà đầu cơ không “còn đất” đầu cơ”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Do quản lý kém nên sử dụng không đúng mục đích

ĐB Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) hỏi Bộ trưởng Bộ TN&MT liên quan đến việc sử dụng gây lãng phí ghê gớm nguồn lực đất đai. “Trong khi các đô thị lớn không có chỗ để làm nơi trông giữ xe, thì ở Hà Nội mới phát hiện ra 499 bãi trông giữ xe trái phép (ô tô, còn xe máy thì nhiều lắm)”, ĐB Nguyễn Sỹ Cương nói.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, trên thực tế chúng ta có quy hoạch sử dụng đất đai, quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng... Các đô thị hiện vẫn có đất công chưa ai quản lý. “Ý kiến của ĐB là khâu quản lý đất của các đơn vị sự nghiệp, các đơn vị quản lý Nhà nước về đất của nhiều dự án. Việc sử dụng đất đai có hiệu quả, có lãng phí hay có đúng hay không? Các dự án nếu có lỗi của chúng tôi là chưa bố trí quy hoạch đất đai. Tại Hà Nội chỉ có 7% quỹ đất cho giao thông tĩnh, nhiều nước phải sử dụng công trình ngầm cho giao thông tĩnh”, Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, rõ ràng nhu cầu về bãi đỗ xe ở đô thị là lớn, dù có quỹ đất có thể đưa vào để trông giữ xe “nhưng do quản lý kém nên đã sử dụng không đúng mục đích. Nguồn lực đó, khi không nắm được thì cũng không thu được. Nhiều quỹ đất đang treo của các doanh nghiệp hay dự án, nếu cần chúng ta có thể thu hồi”./.

Minh Anh