Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục chịu tác động từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng, nguyên liệu và chi phí logistics duy trì ở mức cao, mặt bằng giá trong nước vẫn được kiểm soát tương đối ổn định.
Số liệu từ Cục Thống kê cho thấy, bình quân 6 tháng đầu năm 2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,12%. Riêng tháng 6, CPI giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu nhờ giá xăng dầu hạ nhiệt theo diễn biến thị trường thế giới.
 |
| Ổn định nguồn cung lương thực, thực phẩm để giảm sức ép lên mặt bằng giá. Ảnh: Diệu Hoa |
Các nhóm hàng tác động lớn đến CPI 6 tháng đầu năm gồm: nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,72%, đóng góp 1,53 điểm phần trăm vào mức tăng chung; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,79%, đóng góp 1,72 điểm phần trăm; nhóm giao thông tăng 5,23%, làm CPI chung tăng 0,52 điểm phần trăm, trong đó giá nhiên liệu tăng 8,9%.
Theo bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê), kết quả trên phản ánh hiệu quả của công tác điều hành giá cũng như sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các giải pháp bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa.
Bà Oanh cho biết, diễn biến CPI trong nửa đầu năm chịu tác động của nhiều yếu tố đan xen. Trong nửa đầu năm, giá nhà ở, điện sinh hoạt, vật liệu xây dựng và một số dịch vụ tăng do chi phí đầu vào cao và nhu cầu tiêu dùng phục hồi. Tuy nhiên, việc điều hành linh hoạt giá xăng dầu cùng nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào đã góp phần giảm đáng kể áp lực tăng giá, giúp hạn chế tác động lan truyền từ các cú sốc bên ngoài.
Theo Cục Thống kê, công tác kiểm soát lạm phát trong 6 tháng cuối năm sẽ đối mặt nhiều thách thức khi hàng loạt yếu tố gây áp lực có thể xuất hiện cùng lúc. Trên cơ sở các kịch bản điều hành, lạm phát năm 2026 được dự báo dao động trong khoảng 4,5 - 5%, phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến giá năng lượng, nguyên liệu đầu vào và triển vọng kinh tế thế giới.
Một trong những rủi ro lớn nhất là biến động của thị trường năng lượng do xung đột địa chính trị vẫn khó lường. Dù xăng dầu chỉ chiếm khoảng 4,5% rổ hàng hóa tính CPI, nhưng đây là mặt hàng có tác động lan tỏa mạnh đến chi phí vận tải, logistics, sản xuất và giá của nhiều hàng hóa, dịch vụ.
Xử lý nghiêm các hành vi tăng giá bất hợp lýVới vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành tăng cường thanh tra, kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý nhằm góp phần giữ ổn định thị trường trong những tháng cuối năm 2026. |
Bên cạnh đó, chi phí đầu vào của nền kinh tế tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong 6 tháng đầu năm, chỉ số giá sản xuất công nghiệp tăng 4,18%, giá nguyên - nhiên - vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,4%, trong khi giá sản xuất lĩnh vực vận tải, kho bãi cũng tăng đáng kể. Nếu xu hướng này kéo dài, áp lực sẽ dần chuyển sang giá bán lẻ, khiến việc kiểm soát CPI khó khăn hơn.
Nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và du lịch thường tăng mạnh vào những tháng cuối năm, nhất là dịp lễ, Tết, cũng tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá nếu nguồn cung không được bảo đảm. Cùng với đó, việc điều chỉnh giá các dịch vụ do Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp để tránh tạo tác động cộng hưởng lên lạm phát.
Chỉ đạo tại cuộc họp tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý II và 6 tháng đầu năm 2026, bàn giải pháp điều hành giá cho những tháng còn lại của năm 2026 mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá nhấn mạnh, áp lực lạm phát vẫn hiện hữu khi kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn. Vì vậy, các bộ, ngành tuyệt đối không chủ quan, cần chủ động xây dựng kịch bản điều hành, không để bị động trước các biến động của thị trường.
Các chuyên gia nhận định, dù sức ép lạm phát trong những tháng cuối năm sẽ lớn hơn nửa đầu năm, song Việt Nam vẫn còn dư địa kiểm soát nếu tiếp tục phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, điều hành linh hoạt giá các mặt hàng thiết yếu và chủ động bảo đảm nguồn cung.
TS. Nguyễn Đức Độ - nguyên Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) dự báo, lạm phát năm 2026 khoảng 4,5 - 5%, kịch bản trung tâm là 4,7%. Vì vậy, giải pháp quan trọng nhất trong 6 tháng cuối năm là tiếp tục ổn định tỷ giá, điều hành linh hoạt giá các mặt hàng Nhà nước quản lý, duy trì các biện pháp hỗ trợ phù hợp để giảm áp lực chi phí và hạn chế tác động lan tỏa của giá năng lượng.
