Lạm phát được kiểm soát dù sức ép từ bên ngoài gia tăng

Chiều 26/6, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý II và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời bàn giải pháp điều hành giá cho những tháng còn lại của năm.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, nửa đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục phục hồi chậm trong bối cảnh hàng loạt yếu tố bất định gia tăng. Xung đột tại Trung Đông cùng những điều chỉnh trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ đã tác động mạnh đến chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá năng lượng, cước vận tải và chi phí logistics tăng cao.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý II và 6 tháng đầu năm 2026. Ảnh: Đức Minh

Giá dầu, khí đốt, vàng và cước vận tải biển đồng loạt tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung, trong khi đồng USD mạnh, làm gia tăng chi phí nhập khẩu của nhiều quốc gia. Trước áp lực lạm phát, nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng với mặt bằng lãi suất cao.

Trong bối cảnh đó, thị trường hàng hóa trong nước vẫn duy trì được sự ổn định. Nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là lương thực, thực phẩm và xăng dầu được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao sau Tết và quá trình phục hồi kinh tế.

Tuy nhiên, những tác động từ bên ngoài vẫn truyền dẫn khá rõ vào nền kinh tế. Giá năng lượng, nguyên liệu đầu vào, chi phí vận tải và áp lực tỷ giá đã khiến mặt bằng giá trong nước chịu sức ép từ cả yếu tố chi phí đẩy và cầu kéo.

Theo Bộ Tài chính, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong các tháng 2, 3 và 4 tăng từ 0,84 - 1,23% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu, khí đốt và vật liệu xây dựng tăng theo thị trường thế giới. Đến cuối quý II, tốc độ tăng giá đã chậm lại nhờ nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Nhìn chung, lạm phát vẫn được kiểm soát nhưng dư địa điều hành trong những tháng cuối năm không còn nhiều.

Điều hành đồng bộ chính sách tài khóa, tiền tệ và bình ổn thị trường

Để ứng phó với áp lực giá cả, Chính phủ tiếp tục xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn là nhiệm vụ trọng tâm.

Trong 6 tháng đầu năm, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, tăng cường phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Đáng chú ý, trước tác động của xung đột Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, Chính phủ đã chủ động triển khai các chính sách miễn, giảm thuế, phí đối với xăng dầu nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và người dân. Cùng với đó là các giải pháp bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung, qua đó không để xảy ra tình trạng khan hiếm hàng hóa hay “sốt giá” trên diện rộng.

Ở góc độ chính sách tài khóa, Bộ Tài chính tiếp tục trình Chính phủ nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân như kéo dài chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng; miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí đến hết năm 2026; kéo dài ưu đãi lệ phí trước bạ đối với ô tô điện; điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh; miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2030.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt. Lãi suất điều hành được giữ ổn định, thanh khoản hệ thống ngân hàng được bảo đảm, tỷ giá được điều hành linh hoạt. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% được định hướng tập trung vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng mới, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Áp lực còn lớn, điều hành giá thận trọng trong 6 tháng cuối năm

Dự báo 6 tháng cuối năm, báo cáo của Bộ Tài chính nêu rõ, mặt bằng giá sẽ tiếp tục chịu sức ép từ nhiều yếu tố. Nếu xung đột địa chính trị kéo dài, giá năng lượng và nguyên liệu nhập khẩu có thể tiếp tục tăng. Trong nước, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, điều chỉnh lương cơ sở từ ngày 1/7 và lộ trình điều chỉnh giá một số dịch vụ công sẽ tạo thêm áp lực lên CPI.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá, kết quả kiểm soát lạm phát trong 6 tháng đầu năm là rất đáng ghi nhận trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động. Theo Phó Thủ tướng, những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự phối hợp hiệu quả giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng với việc các bộ, ngành, địa phương chủ động bình ổn thị trường, bảo đảm nguồn cung hàng hóa và tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý áp lực lạm phát trong nửa cuối năm vẫn rất lớn, nhất là khi đầu tư công được đẩy mạnh sẽ kéo theo nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng, năng lượng và nguyên liệu đầu vào.

Để thực hiện đồng thời mục tiêu tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, nâng cao năng lực dự báo, xây dựng các kịch bản điều hành giá phù hợp với từng tình huống.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục điều hành chính sách tài khóa chặt chẽ, hiệu quả; phối hợp đồng bộ với chính sách tiền tệ; điều chỉnh giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp, đặc biệt đối với y tế và giáo dục, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tính đúng, tính đủ với mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành đẩy mạnh công khai, minh bạch thông tin về điều hành giá nhằm ổn định tâm lý thị trường; khẩn trương triển khai Luật Giá và các văn bản hướng dẫn; đồng thời tăng tốc chuyển đổi số trong công tác kê khai, quản lý và dự báo giá.

Nhấn mạnh yêu cầu điều hành trong thời gian tới, Phó Thủ tướng khẳng định mục tiêu xuyên suốt là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như thu hút đầu tư, qua đó tạo nền tảng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026.