Gia tăng nguồn hàng, đa dạng hóa sản phẩm
Trong lộ trình nâng cao chất lượng hàng hóa thị trường, doanh nghiệp FDI được kỳ vọng tham gia mạnh mẽ hơn. Thống kê cho thấy, trong giai đoạn 2003 - 2017, thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ ghi nhận 11 doanh nghiệp FDI thực hiện niêm yết. Sau đó, một doanh nghiệp hủy niêm yết, đưa số lượng hiện tại xuống còn 10 doanh nghiệp.
Nếu đặt trong tương quan với quy mô toàn thị trường có khoảng 1.600 doanh nghiệp đang niêm yết và đăng ký giao dịch, thì sự hiện diện của khối doanh nghiệp FDI là rất khiêm tốn. Tổng số cổ phiếu của nhóm này chỉ khoảng 1,2 tỷ đơn vị, chiếm xấp xỉ 0,17% quy mô thị trường. Con số này rõ ràng chưa phản ánh đúng tiềm năng cũng như đóng góp thực tế của khu vực FDI đối với nền kinh tế Việt Nam.
 |
| Việc thu hút các doanh nghiệp FDI quy mô lớn sẽ góp phần cân bằng cơ cấu ngành trên thị trường. Ảnh tư liệu |
Trao đổi về vấn đề này, bà Trần Thị Thành - Giám đốc Cấp cao, Phòng Tài chính doanh nghiệp, Công ty cổ phần Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC) cho biết, theo quy định của pháp luật cũng như chủ trương nhất quán của Nhà nước, không có sự phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI khi tham gia thị trường chứng khoán. Tất cả doanh nghiệp đều được tiếp cận thị trường trên cơ sở bình đẳng, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
“Việc thúc đẩy IPO và niêm yết đối với doanh nghiệp FDI không chỉ phù hợp với chủ trương chung của Đảng và Nhà nước, mà còn góp phần quan trọng trong việc gia tăng nguồn hàng, đa dạng hóa sản phẩm cho thị trường chứng khoán Việt Nam” - bà Thành nhấn mạnh.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận, đặc biệt là việc đưa hệ thống công nghệ KRX vào vận hành và đạt được những bước tiến quan trọng trong lộ trình nâng hạng, việc khuyến khích doanh nghiệp FDI tham gia thị trường được xem là một trong những yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn quốc tế bền vững.
Theo chuyên gia, muốn thu hút nhà đầu tư nước ngoài, thị trường cần có hàng hóa đa dạng, chất lượng cao, phản ánh đúng cấu trúc và “sức khỏe” của nền kinh tế.
Doanh nghiệp cần chủ động lộ trình tham gia thị trường
Bà Thành cho rằng, bản thân doanh nghiệp FDI cũng cần chủ động hơn trong việc xác định nhu cầu và chiến lược phát triển dài hạn để lựa chọn lộ trình phù hợp, từ đại chúng hóa, đăng ký giao dịch đến IPO và niêm yết. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, đúng quy định pháp luật, đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, đơn vị tư vấn và cơ quan quản lý sẽ giúp quá trình thẩm định diễn ra thuận lợi, bảo đảm tính minh bạch và thông suốt.
| Rút ngắn thời gian IPO, thị trường đón thêm doanh nghiệp mới Nghị định số 245/2025/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành đã rút ngắn đáng kể thời gian IPO gắn với niêm yết xuống còn 30 ngày, cho phép doanh nghiệp thực hiện song song hồ sơ tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán. Kể từ khi nghị định có hiệu lực, đã có 4 doanh nghiệp hoàn tất IPO và trong tháng 12 sẽ có thêm 3 doanh nghiệp niêm yết mới trên HoSE. |
Chia sẻ góc nhìn của doanh nghiệp, bà Mai Thị Phương Anh - Giám đốc pháp lý Công ty TNHH Y tế Viễn Đông Việt Nam bày tỏ, các doanh nghiệp FDI đánh giá cao và rất phấn khởi trước chủ trương tích cực, chủ động của cơ quan quản lý trong việc phát triển chiều sâu, đa dạng hóa sản phẩm cho thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua việc xem xét, thúc đẩy doanh nghiệp FDI tham gia thị trường.
Theo bà Phương Anh, việc tham gia thị trường chứng khoán không chỉ mở ra một kênh huy động vốn minh bạch, mà còn giúp nâng cao chuẩn mực quản trị, gia tăng tính minh bạch và uy tín của doanh nghiệp FDI, đồng thời góp phần tạo dựng môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước trên thị trường vốn Việt Nam.
Ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tiến hành rà soát toàn diện các quy định liên quan, chủ động tháo gỡ những nút thắt về pháp lý và đã được Chính phủ cũng như Bộ Tài chính chấp thuận để tiếp tục xem xét, cho phép doanh nghiệp FDI được tham gia niêm yết, đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam như các doanh nghiệp trong nước. Theo đó, doanh nghiệp FDI sau khi gỡ bỏ các điều kiện, cam kết ghi trong giấy chứng nhận đầu tư và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo Luật Chứng khoán đều có thể tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam mà không gặp bất kỳ rào cản pháp lý nào.
Lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kỳ vọng, việc thu hút các doanh nghiệp FDI quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, chế tạo, sẽ góp phần cân bằng cơ cấu ngành trên thị trường, vì hiện nay, các nhóm doanh nghiệp tài chính, ngân hàng và bất động sản vẫn đang chiếm tỷ trọng áp đảo.
