Pháp luật về thuế thu nhập cá nhân trước đây quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với 16 khoản thu nhập để thực hiện các chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ cho các ngành, lĩnh vực ưu tiên.
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025) có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 tới đây tiếp tục duy trì miễn thuế đối với 16 khoản thu nhập nêu trên, đồng thời bổ sung 5 khoản thu nhập miễn thuế khác tập trung vào những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Bám sát quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật, Bộ Tài chính đã hướng dẫn quy định chi tiết về các khoản thu nhập này, nhằm phù hợp với thẩm quyền của Chính phủ.
 |
| Sản xuất thiết bị điện tử tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Ảnh: Thanh Hải |
Cụ thể, dự thảo Nghị định hướng dẫn: Miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao; miễn thuế trong thời hạn 5 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghệ cao thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược...
Đề xuất miễn thuế cho các khoản thu nhập nêu trên nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Dự thảo Nghị định cũng đề xuất miễn thuế đối với toàn bộ tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ; miễn thuế đối với tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật nhằm hỗ trợ, khuyến khích người lao động.
Miễn thuế đối với thu nhập từ lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, cá nhân là nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp tham gia “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản nhằm thu hút vốn đầu tư, khuyến khích phát triển nền sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, hiện đại, bền vững theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Nghị định cũng đã sửa đổi, bổ sung quy định miễn thuế đối với tiền lương hưu do quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả (bao gồm cả chi trả hàng tháng và một lần) nhằm khuyến khích sự phát triển của các chương trình hưu trí.
Ngoài ra, dự thảo Nghị định còn sửa đổi, bổ sung một số quy định miễn thuế, giảm thuế đối với một số khoản thu nhập để khuyến khích các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp lớn thực hiện niêm yết, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, kênh phân phối chứng chỉ quỹ; phát triển các công cụ tài chính xanh, tài chính bền vững, sản phẩm phái sinh, các loại hình quỹ đầu tư phức hợp, quỹ hưu trí tự nguyện, phát triển nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư chuyên nghiệp, qua đó, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán.
Bao gồm, một là, quy định miễn thuế đối với thu nhập từ lãi trái phiếu chính quyền địa phương tương tự như trái phiếu Chính phủ để thúc đẩy sự phát triển của thị trường trái phiếu, giảm chi phí vốn.
Hai là, quy định cụ thể việc miễn thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon của cá nhân được cấp tín chỉ các-bon; thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh; thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong thực hiện các mục tiêu chính sách của Đảng và Nhà nước liên quan đến thúc đẩy tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường.
| "Nhiều quốc gia trên thế giới đã mở rộng các khoản miễn, giảm thuế, nâng mức giảm trừ gia cảnh, bổ sung các khoản giảm trừ theo chi phí thực tế nhằm bảo đảm công bằng và hỗ trợ người dân trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng. Việc Việt Nam bổ sung các quy định tương tự cho thấy chính sách tiệm cận rõ rệt với chuẩn mực quốc tế, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân”. PGS.TS Lê Xuân Trường- Trưởng Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) |
Ba là, bổ sung giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư bất động sản thành lập theo quy định của Luật Chứng khoán trong thời hạn 5 năm (đến ngày 31/12/2031) nhằm khuyến khích sự phát triển của các quỹ này theo định hướng của Đảng, Nhà nước; quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở thành lập theo pháp luật chứng khoán được nắm giữ từ 2 năm trở lên kể từ ngày mua theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.
Theo PGS.TS Lê Xuân Trường - Trưởng Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính), việc sửa đổi Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 lần này mang ý nghĩa quan trọng khi vừa bảo đảm nguyên tắc công bằng thuế, vừa tiệm cận hơn với thực tiễn đời sống người lao động và phù hợp với thông lệ quốc tế.
“Khi chính sách thuế được thiết kế hợp lý, không chỉ giúp giảm gánh nặng trước mắt cho người dân, mà còn góp phần nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn. Theo đó, thu nhập khả dụng tăng lên sẽ thúc đẩy tiêu dùng, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững” - PGS.TS Lê Xuân Trường nhấn mạnh.
Không dừng lại ở việc mở rộng diện miễn thuế, dự thảo Nghị định còn đưa ra một số điều chỉnh thiết thực liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Cụ thể, theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với khoản giảm trừ cho bản thân người nộp thuế và giảm trừ cho người phụ thuộc; các khoản đóng góp từ thiện nhân đạo; khoản chi cho y tế, giáo dục - đào tạo của người nộp thuế, người phụ thuộc của người nộp thuế; các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp, khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ.
Ngoài ra, người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hoả hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế thì được giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại, nhưng không vượt quá số thuế phải nộp.
Nêu quan điểm về chủ trương này, ông Nguyễn Văn Phụng - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp Việt Nam cho rằng, việc bổ sung các trường hợp được miễn thuế, nhất là trong lĩnh vực công nghệ số, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (chẳng hạn, miễn thuế đối với các chuyên gia, nhà khoa học thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của Nhà nước) là hoàn toàn phù hợp với chủ trương phát triển khoa học, công nghệ theo chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Đồng quan điểm, PGS. TS Lê Xuân Trường đánh giá, việc bổ sung các khoản giảm trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng. Đặc biệt, việc miễn thuế toàn bộ thu nhập từ làm thêm giờ sẽ hỗ trợ tốt hơn cho người lao động, đặc biệt là những người làm việc vất vả, có thu nhập phụ thuộc nhiều vào thời gian làm thêm.
