Loại trừ trường hợp nợ rất nhỏ vẫn bị tạm hoãn xuất cảnh

Theo quy định hiện hành tại Nghị định số 49/2025/NĐ-CP, đối với nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký thì chưa quy định ngưỡng nợ tối thiểu. Do đó, về nguyên tắc, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù số tiền nhỏ, người nộp thuế vẫn thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau khi đã được thông báo.

Ảnh TL minh họa

Qua tổng hợp số liệu quản lý thuế cho thấy, trên 50% người nộp thuế thuộc trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng; tuy nhiên tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế của toàn bộ nhóm đối tượng.

Nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuế, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của người nộp thuế, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 theo hướng kế thừa các quy định phù hợp tại Nghị định số 49/2025/NĐ-CP và sửa đổi, bổ sung một số nội dung để cụ thể hóa hơn việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Theo đó, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được quy định theo hướng phân loại rõ nhóm đối tượng rủi ro cao, gồm: cá nhân kinh doanh; chủ hộ kinh doanh; chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký mà còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Việc bổ sung ngưỡng từ 1 triệu đồng trở lên sẽ góp phần loại trừ các trường hợp phát sinh khoản nợ rất nhỏ do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan khác; đồng thời bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa mức độ vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước được áp dụng.

Kinh nghiệm quốc tế áp dụng tạm hoãn xuất cảnh

Tham khảo chính sách của một số nước trên thế giới cho thấy, Trung Quốc cũng đã quy định cấm xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế với ngưỡng 200.000 NDT đối với tổ chức và 30.000 NDT đối với cá nhân; không có ngưỡng đối với doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh và cũng không có cơ chế cảnh báo trước 30 ngày.

Tại Indonesia, doanh nghiệp nợ thuế ở mức 100 triệu Rupiah trở lên (khoảng hơn 150 triệu VNĐ), doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, không phản hồi sau khi đã nhận được Lệnh cưỡng chế bằng văn bản, hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản… sẽ bị cấm xuất cảnh.

Một số nước quy định ngưỡng nợ hoặc không có ngưỡng cụ thể như: Mỹ áp dụng ngưỡng nợ thuế là 50.000 USD trở lên (bao gồm cả tiền phạt và lãi) để yêu cầu từ chối cấp hoặc thu hồi hộ chiếu.

Malaysia quy định ngưỡng nợ để bị cấm xuất cảnh thường ở mức 10.000 MYR (khoảng 2.000 USD); Ấn Độ quy định tùy từng trường hợp, người nộp thuế có thể bị xuất cảnh nếu có khoản nợ lớn hoặc bị nghi ngờ liên quan đến trốn thuế; Philipine không quy định ngưỡng cụ thể nhưng cũng áp dụng biện pháp cấm xuất cảnh liên quan đến nợ thuế lớn. Đài Loan áp dụng ngưỡng 2 triệu Đài tệ (khoảng 1,57 tỷ đồng).

Việc Cục Thuế đề xuất trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế như trong dự thảo là nội dung đã được nghiên cứu, đánh giá trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 49/2025/NĐ-CP và tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp, người nộp thuế và nghiên cứu thông lệ quốc tế trong bối cảnh của Việt Nam.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, trong thời gian tới, Cục Thuế sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh - Bộ Công an để nghiên cứu giải pháp nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện huỷ bỏ tạm hoãn xuất cảnh nhanh nhất, theo thời gian thực ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước./.