Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Công văn số 4190/NHNN-CSTT gửi Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố yêu cầu đôn đốc kiểm tra triển khai việc giảm mặt bằng lãi suất.

Công văn nêu rõ, qua theo dõi, thời gian qua, vẫn còn hiện tượng một số ngân hàng thương mại thực hiện điều chỉnh tăng lãi suất. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đề nghị Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn để yêu cầu, quán triệt các chi nhánh ngân hàng thương mại nghiêm túc thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tại Thông báo số 117/TB-NHNN ngày 10/4/2026 về việc giảm mặt bằng lãi suất.

Đồng thời, khẩn trương triển khai các nội dung chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tại công văn số 3972/NHNN-CSTT ngày 14/5/2026 về kiểm tra giảm mặt bằng lãi suất tại các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước liên tục phát tín hiệu điều hành nhằm kéo giảm chi phí vốn cho nền kinh tế.

Sau các cuộc họp điều hành trong tháng 4/2026, nhiều ngân hàng thương mại đã đồng thuận giảm lãi suất huy động các kỳ hạn, với mức giảm từ 0,1 - 1%/năm, qua đó, góp phần ổn định mặt bằng lãi suất thị trường. Hiện mặt bằng lãi suất niêm yết tại phần lớn ngân hàng đã lùi xuống dưới 7%/năm. Chỉ còn một số ngân hàng niêm yết lãi suất vượt 7%/năm, đơn cử như HongLeong Bank, MB, MBV...

Vẫn xuất hiện ngân hàng tăng lãi suất huy động, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu siết kiểm tra. Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, báo cáo khảo sát thực tế của Công ty Chứng khoán MB (MBS) cho thấy lãi suất tiền gửi thực tế tại quầy hoặc qua các hợp đồng tiền gửi thỏa thuận ở nhiều ngân hàng vẫn cao hơn đáng kể so với mức niêm yết công khai trên website.

Đơn cử, mức lãi suất cộng thêm tại một ngân hàng lên tới 2,25%/năm đối với sản phẩm tiền gửi Max Savings, cho thấy mức ưu đãi thực tế cao hơn đáng kể so với biểu lãi suất niêm yết công khai.

Bên cạnh đó, có ngân hàng từng triển khai chương trình cộng thêm tới 2,5% cho khách hàng gửi tiết kiệm trực tuyến qua ứng dụng số, đưa mức lãi suất tối đa lên tới 9%/năm. Tuy nhiên, chương trình này đã nhanh chóng phải tạm dừng chỉ sau ít ngày triển khai.

Số liệu cho thấy, tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn chậm hơn đáng kể do một phần dòng tiền dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác.

Chênh lệch gần 3,5 điểm phần trăm giữa tăng trưởng tín dụng và huy động đã khiến khoảng cách tuyệt đối giữa tín dụng và huy động nới rộng lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 7,22% tổng dư nợ vào tháng 4/2026.

Đáng chú ý, tín dụng trung và dài hạn tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt dòng vốn chảy vào bất động sản, trong khi khoảng 80% nguồn vốn huy động của ngân hàng là ngắn hạn, làm gia tăng áp lực mất cân đối kỳ hạn và căng thẳng thanh khoản trong hệ thống. Điều này khiến nhiều ngân hàng gia tăng áp lực huy động vốn, phải nâng lãi suất để hút tiền gửi nhằm đảm bảo thanh khoản và đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định./.