Ảnh minh họa

Trước đây khi người mua căn hộ trả tiền trước, nhiều người đều biết, khi mở két lấy tiền đưa cho chủ dự án, cứ lấy số m2 nhà ở nhân với số tiền bình quân/m2 là ra số tiền của căn hộ. Thế nhưng khi người mua chuẩn bị nhận nhà mới té ngửa không phải như vậy. Thực tế diện tích sử dụng của căn hộ mà mình mua bị mất, bị giảm đi nhiều bởi người bán tính cả tường, cả hộp kỹ thuật, cả những phụ trợ linh tinh khác thành ra họ thấy thiệt thòi quá nhiều.

Biết thiệt nhưng làm thế nào bây giờ khi tiền đã trao, nhà đã nhận, mà có phải ít ỏi gì đâu cho cam, cả tiền tỷ, cho nên đành ngậm bồ hòn làm ngọt.

Nghe chuyện này chị bán thịt ngoài chợ xen vào:

Các chủ dự án bán nhà kiểu ấy là không được rồi. Mua bao nhiêu m2 là được sử dụng bấy nhiêu mét chứ chơi kiểu đó không được. Tôi nói thật nhé, mua căn hộ như mua ký thịt lợn vậy thôi, người ta mua 1 kg thịt ba chỉ thì phải cân đủ 1kg thịt ba chỉ, là 10 lạng thịt, chứ không thể kèm theo xương, chân giò, rồi giảm đi mấy lạng thịt lợn của người ta, rồi lý luận vì chân giò, xương là của chung, là yếu tố cấu thành của thịt mà cộng vào, người mua phải công đồng trách nhiệm gánh vác.

Nghe chị hàng thịt dẫn giải, đêm hôm đó về không ngủ được. Thì ra chị hàng thịt kia nói có lý - cái lý rõ ràng, minh bạch vô cùng trong chuyện bán bán, mua mua. Nếu chị nào, anh nào mà bán thịt kiểu đó - như cách bán nhà căn hộ trong thời gian qua người mua sẵn sàng vứt ký thịt đi ngay, vứt giữa chợ, đành chịu thiệt và cạch không bao giờ mua bán với những người ấy nữa. Thế nhưng ở đây là câu chuyện khác, là căn hộ, có giá gấp 10.000 lần giá trị ký thịt nên chuyện cãi nhau, nói qua nói lại hay vứt đi, bỏ đi là cả câu chuyện dài.

Chuyện rõ như ban ngày như vậy trong chuyện mua mua, bán bán nhưng lâu nay người mua nhà luôn chịu thiệt, luôn bị ép, tức tưởi và oan. Điều lạ lùng là trong khi thị trường nhà đất ế ẩm, nhà đất ngổn ngang phơi gió phơi sương, người bán vẫn nằng nặc buộc người mua phải cõng theo “xương, chân giò, thủ lợn…” bất luận bao bất đồng, cãi vã diễn ra liên miên giữa hai bên.

Cố nhiên khi ban hành Thông tư 16, Bộ Xây dựng không có ý định “đóng đinh” những quy phạm mang tính bắt buộc mà để cho hai bên, tức bên mua và bán tự toan tính thông qua một hợp đồng mua bán nhà nhưng cuối cùng người mua bao giờ cũng bị thiệt bởi những quy định, điều khoản mơ hồ.

Trước thực tế đó, mới đây Bộ Xây dựng đã sửa đổi bằng cách ban hành thông tư 03 thì mọi việc đã trắng đen rõ ràng, vàng thau không lẫn lộn. Theo đó, kể từ nay, mua thịt là mua thịt, mua xương là mua xương, không có nhập nhèm A, B, C… X, Y, Z gì cả.

Thế nhưng, điều không rõ ràng là sau khi “sửa sai”, bổ khuyết Thông tư 16 thì những người đã mua nhà trước đây vì người bán áp theo thông tư 16 sẽ được giải quyết thế nào khi họ mất đi bao nhiêu tiền vì phải gánh thêm bao nhiêu thứ, thiệt thòi nhiều thứ. Nếu bắt chủ đầu tư, chủ dự án trả tiền, bù tiền lại thì không xong rồi, còn muốn kiện thì kiện ai. Kiện thế nào được khi hợp đồng mua bán đã được hai bên, đồng ý ký kết. Còn kiện cơ quan ban hành văn bản tạo nên những mơ hồ không đáng có cũng không xong vì theo luật bồi thường của nhà nước thì người dân không có quyền đòi bồi thường thiệt hại do cơ quan ban hành văn bản gây ra, có chăng, chỉ có cán bộ công chức mới bồi thường cho dân khi có hành vi vi phạm pháp luật. Khổ nỗi, Thông tư 16 là văn bản pháp luật chứ không phải là hành vi - hành vi hành chính.

Qua đây thấy nổi lên một điều, như một sự rút kinh nghiệm, xem đây chỉ là câu chuyện cuối tuần, là khi ban hành văn bản nào đó bất luận là cơ quan nào, từ người chắp bút cho đến người ký quyết định ban hành cũng phải suy nghĩ sao cho thật cẩn thận, chu tất, trên hết phải xuất phát từ thực tiễn, cuộc sống, nhất là những văn bản pháp luật liên quan nhiều tới cơm áo gạo tiền của hàng triệu người dân.

Nói vậy vì rằng, thực tiễn luôn luôn đúng và luôn luôn sinh động còn lý luận thì bao giờ cũng đi sau, chỉ phản ánh một phần của thực tiễn. Sự bất nhất của ngành Xây dựng trong việc tính diện tích nhà ở khi mua nhà theo Thông tư 16 và sửa lại bằng thông tư 03 khiến cho dự luận có quyền nghi ngờ về tính xa rời thực tiễn của những người trong ngành, trong cuộc.

Chị bán thịt - xét cho cùng là con người của thực tiễn. Để bán được thịt chị ta chẳng dại gì ép khách hàng, thế mà các nhà đầu tư, các nhà quản lý các dự án với cơ man khả năng và trí tuệ kinh doanh sao vẫn có thể ép khách hàng khi mua nhà trả góp, âu đó cũng là sự trái ngược của cuộc đời, trái ngược với thời buổi kinh doanh hiện đại hôm nay./.

Hồ Phú Hội