Nguồn: Chính phủ. Đồ họa: Phương Anh

Mục tiêu cao nhưng đã hoàn thành tốt

Kinh tế năm 2024 khởi đầu với rất nhiều niềm tin về sự phục hồi và hy vọng rằng bức tranh kinh tế toàn cầu sẽ khởi sắc hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy kinh tế thế giới đã trải qua một năm với rất nhiều bất ổn, cùng những biến động khó lường. Ở trong nước, nền kinh tế Việt Nam cũng trải qua không ít thăng trầm. Sau khởi đầu khó khăn trong quý I, bức tranh kinh tế trong nước đa phần đã tích cực hơn khi đà phục hồi dần vững chắc qua các tháng của năm, nhanh chóng đưa Việt Nam trở lại như một ngôi sao tăng trưởng trong khối ASEAN.

Cũng trong năm nay, bão Yagi - cơn bão mạnh nhất mà Việt Nam phải đối mặt trong 70 năm qua, ập đến gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt cho các tỉnh phía Bắc. Với ước tính thiệt hại về kinh tế khoảng hơn 81.000 tỷ đồng, đã có nhiều lo ngại cơn bão sẽ kéo lùi tăng trưởng của năm. Tuy nhiên, dưới chỉ đạo tập trung và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, các cấp, ngành cùng sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của nhân dân trong công tác phòng chống, khắc phục hậu quả bão lũ, nên đã góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản cho người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Hoạt động sản xuất và thương mại vẫn kiên cường và tiếp tục dẫn đầu quá trình phục hồi.

Kết quả là, năm 2024, tình hình kinh tế - xã hội phục hồi rõ nét, tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau cao hơn quý trước, đạt được mục tiêu tổng quát đề ra và nhiều kết quả quan trọng trên các lĩnh vực, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao. Tăng trưởng kinh tế cả năm vượt cao hơn mục tiêu Quốc hội giao, lạm phát được kiểm soát. Các cân đối lớn được bảo đảm, thậm chí có thặng dư cao. Nợ công, nợ chính phủ, nợ nước ngoài quốc gia và bội chi ngân sách nhà nước được kiểm soát tốt, thấp xa giới hạn cho phép.

Với những kết quả đạt được, “Việt Nam tiếp tục thể hiện sự kiên cường” - bà Ramla Khalidi - Trưởng Đại diện thường trú của UNDP tại Việt Nam nhận định. Kiên cường bởi trong bối cảnh năm thế giới đầy bất định ảnh hưởng lớn đến kinh tế trong nước, lại thêm sự tàn phá của bão Yagi. Những hạn chế, bất cập nội tại của nền kinh tế cũng vẫn còn đó. Mục tiêu đặt ra cho 2024 rất cao nhưng đã đạt được.

Để đạt được những kết quả quan trọng này, TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, đó là nhờ: “Chính phủ luôn chủ động trong điều hành để giảm tối đa tác động tiêu cực, đồng thời tận dụng tối đa cơ hội mà bên ngoài đem lại, còn người dân và doanh nghiệp thì luôn nỗ lực”.

Ngay từ đầu năm, Chính phủ đã điều hành với các nguyên tắc “kỷ cương trách nhiệm, chủ động kịp thời, tăng tốc sáng tạo, hiệu quả bền vững”, “đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện; đã làm, đã thực hiện là phải có hiệu quả”, “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, chỉ bàn làm, không bàn lùi”. Đây không phải là những câu khẩu hiệu, mà Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp cùng người dân đã và đang hành động quyết liệt.

Có cơ sở để kỳ vọng tăng trưởng cao hơn trong năm 2025

Những kết quả khả quan đạt được là cơ sở để Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu phấn đấu tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8%, cao hơn mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 được Quốc hội giao cho Chính phủ là 6,5 - 7%, phấn đấu 7 - 7,5%.

Theo các chuyên gia, có cơ sở để đặt ra kỳ vọng này. Ngành sản xuất đã thoát khỏi khó khăn của năm ngoái một cách mạnh mẽ, khiến tăng trưởng xuất khẩu cao hai chữ số, với mức tăng trưởng lan tỏa ra đồng đều hơn ở các lĩnh vực như sản phẩm nông nghiệp.

Diễn biến giá cả cũng đang chuyển biến thuận lợi hơn từ nửa sau của năm nay. Đối với năm 2025, nhóm nghiên cứu của Ngân hàng HSBC dự báo lạm phát ở mức 3,0%.

Tuy nhiên, những khó khăn, thách thức còn không ít. Theo thống kê, Việt Nam là nền kinh tế chịu ảnh hưởng nhiều nhất trong các nước ASEAN từ ​​nhu cầu tiêu dùng của Mỹ. Song mặt trái của điều này là Việt Nam sẽ dễ bị tổn thương nhất trước sự chậm lại trong chi tiêu dùng ở Mỹ, cũng như sự thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ khi Tổng thống mới đắc cử Donald Trump lên nắm quyền. Các chính sách liên quan đến thương mại và hàng rào thuế quan của Mỹ có thể là những thách thức cho những dự báo về tăng trưởng thương mại trong tương lai gần.

Mặt khác, tiêu dùng trong nước đang phục hồi chậm hơn dự kiến ​​ban đầu, với mức tăng trưởng doanh số bán lẻ vẫn thấp hơn xu hướng trước đại dịch và sự phục hồi chưa mấy rõ rệt.

Để tiếp tục hỗ trợ tiêu dùng, tạo động lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm tới, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua việc tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng 2% trong nửa đầu năm 2025.

Đồng thời, năm 2025 cũng là năm nhiều luật mới được thông qua sẽ có hiệu lực. Sự thay đổi lớn trong các luật này là tư duy đột phá, tháo gỡ các điểm nghẽn, vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Những quy định mới có hiệu lực ngay từ đầu năm 2025 có thể góp phần kích thích tăng trưởng thông qua giải phóng nguồn lực lâu nay bị ách tắc, đóng góp phần lớn cho tăng trưởng từ năm 2025.

Bên cạnh đó, theo nhận định của chuyên gia HSBC, chính sách tài khóa và tiền tệ có khả năng sẽ vẫn mang tính thích ứng để giúp tăng tốc quá trình phục hồi kinh tế, nhằm đưa Việt Nam đạt được những mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà Chính phủ đã đề ra cho năm nay, tạo tiền đề vững chắc cho năm sắp tới.