Cán bộ Hải quan Lạng Sơn giám sát hoạt động xuất nhập khẩu. Ảnh: Tiến Dũng

Né khai báo hải quan để buôn lậu

Theo ông Nguyễn Văn Cẩn, trong thời gian qua, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế có nhiều diễn biến phức tạp, các đối tượng lợi dụng việc không phải khai thông tin trước về hàng hóa để tập kết hàng hóa tại cửa khẩu biên giới đường bộ chờ vận chuyển trái phép, thẩm lậu vào nội địa. Bên cạnh đó, các đối tượng còn nhập khẩu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ; nhập khẩu hàng không đúng với khai hải quan về chủng loại, số lượng, trị giá, hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu; tự ý tiêu thụ hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan (hàng quá cảnh, kinh doanh tạm nhập tái xuất).

Ông Cẩn dẫn chứng, cơ quan hải quan đang điều tra, xác minh, phân loại để xử lý gần 100 ô tô tải chở đầy hàng lậu vô chủ tại Lào Cai. Hàng hóa vi phạm gồm 4 nhóm hàng: cấm nhập khẩu; vi phạm sở hữu trí tuệ; nhập khẩu có điều kiện; hàng đã qua sử dụng. Hiện nay cơ quan hải quan đang điều tra, xác minh, phân loại. Loại nào là hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ thì phải tiêu hủy. Loại nào có đủ căn cứ dấu hiệu thì phải xem xét khởi tố.

Trước đó, tháng 7, 8/2020, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan) phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra gần 100 xe ô tô tải hạng nặng chở hàng không có người nhận tại khu vực cửa khẩu Kim Thành, tỉnh Lào Cai. Toàn bộ hàng hóa trên tương đương với lượng hàng hóa chứa trong 200 container nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam, đều trong tình trạng chưa có người nhận, chưa mở tờ khai hải quan dù đã quá thời hạn phải làm thủ tục ở cửa khẩu quốc tế Kim Thành.

Chính vì vậy, nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua biên giới, đặc biệt là dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo cục hải quan các tỉnh, thành phố tăng cường các biện pháp nghiệp vụ, trong đó chú trọng việc buộc doanh nghiệp (DN), chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải, người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền thông báo cho cơ quan hải quan thông tin về phương tiện vận tải, hàng hóa nhập khẩu trước khi đưa hàng hóa vào lãnh thổ Việt Nam.

Tăng cường kiểm soát vẫn tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Cũng theo Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Cẩn, việc áp dụng khai báo thông tin trước khi hàng hóa nhập khẩu đến cửa khẩu biên giới ban đầu có thể ảnh hưởng đến thời gian làm thủ tục hải quan. Tuy nhiên về lâu dài, DN tuân thủ tốt pháp luật sẽ được hưởng lợi. Khi có thông tin trước về hàng hóa nhập khẩu, cơ quan hải quan phân tích thông tin phương tiện vận tải, hàng hóa nhập khẩu trước khi về đến cửa khẩu biên giới, qua đó có thể giải quyết nhanh thủ tục hải quan nhằm tạo thuận lợi thương mại, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa và tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Hải quan, các cục hải quan tỉnh, thành phố cũng đã thực hiện việc khai báo thông tin trước khi hàng hóa đến cửa khẩu biên giới đường bộ, đường thủy nội địa. Đồng thời, Cục hải quan các địa phương chỉ đạo chi cục hải quan cửa khẩu biên giới đường bộ, đường thủy nội địa yêu cầu chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải, người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền thông báo cho cơ quan hải quan thông tin về phương tiện vận tải, hàng hóa nhập khẩu trước khi đưa hàng hóa vào lãnh thổ Việt Nam.

Đối với hàng bách hóa, hàng tiêu dùng nhập khẩu, cục hải quan tỉnh, thành phố chỉ đạo chi cục hải quan hướng dẫn người khai hải quan thực hiện khai đầy đủ, chính xác các chỉ tiêu thông tin trên tờ khai hải quan theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC) và các văn bản hướng dẫn của Tổng cục Hải quan; đồng thời gửi đầy đủ các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.

Trường hợp kiểm tra phát hiện hàng hóa nhập khẩu thuộc diện cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xuất xứ, hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép nhập khẩu nhưng không có giấy phép thì xử lý theo quy định, đồng thời chuyển thông tin cho lực lượng kiểm soát, chống buôn lậu để tiến hành điều tra, xác minh...

Hải Linh