Quản lý hóa đơn điện tử bằng trí tuệ nhân tạo

Hồng Vân
(TBTCO) - Việc phủ sóng hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc đã triển khai được hơn 1 tháng, sau khi giai đoạn 1 thành công ở 6 tỉnh, thành phố. Hiện đã có 92,6% tổng số doanh nghiệp và hơn 52 nghìn hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã kê khai, đăng ký và chuyển đổi sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, vướng mắc cũng vẫn còn và ngành Thuế đang tập trung tháo gỡ kịp thời. Đồng thời, để phát hiện hành vi vi phạm về hóa đơn điện tử, ngành Thuế sẽ sử dụng cơ sở dữ liệu lớn, cũng như sử dụng trí tuệ nhân tạo để quản lý hóa đơn.
aa

Khoảng 6,5 - 7 tỷ hoá đơn sử dụng mỗi năm

Theo thống kê của Tổng cục Thuế, đến ngày 24/5, số lượng người nộp thuế là doanh nghiệp thực hiện trong giai đoạn 1 đạt 100%; giai đoạn 2 có 309.243 doanh nghiệp thực hiện (chiếm 83,6% tổng số doanh nghiệp). Số lượng người nộp thuế là cá nhân kinh doanh theo phương pháp kê khai trong giai đoạn 1 cũng bảo đảm 100% tham gia, với tổng số 30.489 cá nhân kinh doanh. Như vậy, trên cả nước, đã có 764.314 doanh nghiệp (chiếm 92,6% tổng số doanh nghiệp) và 52.778 hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo phương pháp kê khai đã đăng ký và chuyển đổi sử dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT).

Số lượng hóa đơn cơ quan thuế đã tiếp nhận xử lý từ khi triển khai đến ngày 24/5/2022 là hơn 318 triệu hóa đơn. Theo ước tính của Tổng cục Thuế, khi toàn bộ người nộp thuế sử dụng HĐĐT, số HĐĐT trong một năm dự kiến là 6,5 - 7 tỷ hóa đơn, trung bình 1 tháng 400 - 500 triệu HĐĐT được sử dụng.

Trung tâm điều hành triển khai hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế.
Trung tâm điều hành triển khai hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế.

Để triển khai HĐĐT thành công, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế đã từng bước chuẩn bị, hoàn tất về cơ sở vật chất, cũng như hạ tầng kỹ thuật: ban hành các kế hoạch triển khai chi tiết; huy động nguồn lực của cả hệ thống chính trị tại các tỉnh, thành phố trên cả nước để tham gia chỉ đạo và trực tiếp triển khai; thành lập Trung tâm điều hành và hỗ trợ triển khai HĐĐT tại Tổng cục Thuế để tiếp nhận, hướng dẫn, giải đáp kịp thời các yêu cầu phát sinh trong quá trình triển khai; thực hiện kết nối với các tổ chức nhận, truyền và lưu trữ dữ liệu hoá đơn điện tử…

Ngoài ra, cơ quan thuế các cấp đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến về chính sách, quy định cũng như lợi ích khi áp dụng HĐĐT; tập huấn về chính sách, quy trình quản lý cho cả cán bộ thuế và người nộp thuế.

Với việc triển khai HĐĐT, Tổng cục Thuế kỳ vọng góp phần ngăn chặn kịp thời hóa đơn của các doanh nghiệp bỏ trốn, mất tích; góp phần ngăn chặn tình trạng gian lận thuế, trốn thuế.

Phát hiện vi phạm bằng trí tuệ nhân tạo

Tuy nhiên, trong cuộc họp báo được tổ chức chiều ngày 1/6, một số ý kiến phản ánh rằng vẫn còn tình trạng "rao" mua bán hóa đơn trên các trang tìm kiếm như google. Phản hồi về vấn đề này, ông Đặng Ngọc Minh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho hay, thời gian vừa qua, cơ quan thuế chưa phát hiện trường hợp gian lận HĐĐT. Tuy nhiên, việc gian lận hóa đơn đều có thể xảy ra ở bất kỳ hình thức nào, dù giấy hay điện tử.

Mặc dù vậy, ông Minh cho rằng, để dòng chảy thương mại liên tục lưu thông, HĐĐT có thể được xuất ra ngay. Song, HĐĐT có lưu vết trên hệ thống cơ quan thuế và doanh nghiệp thực hiện xuất hóa đơn phải tồn tại. Do đó, cơ quan thuế có thể đối soát thuận lợi, dễ dàng phát hiện doanh nghiệp “ma” và có biện pháp quản lý rủi ro, sử dụng các biện pháp như phân tích dữ liệu lớn, phân tích xu thế, sử dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện hành vi vi phạm. Hơn nữa, ngành Thuế đang có đề án ứng dụng công nghệ để phân tích, phát hiện nhanh, xử lý triệt để vấn đề gian lận hóa đơn.

Tuyên truyền để người nộp thuế đồng thuận, ủng hộ

Hóa đơn điện tử là một loại hình hóa đơn mới và khi được triển khai thì nhiều người nộp thuế còn chưa nắm rõ được nội dung, lợi ích trong việc áp dụng. Do đó, ngành Thuế đã xác định công tác tuyên truyền là nội dung quan trọng được đẩy mạnh ngay từ giai đoạn chuẩn bị triển khai. Chính việc triển khai rộng khắp công tác tuyên truyền đã góp phần giúp người nộp thuế nắm bắt và phối hợp cùng cơ quan thuế trong triển khai hóa đơn điện tử.

Chia sẻ thêm về vấn đề này, ông Giang Văn Hiển - Phó Cục trưởng Cục Thanh tra - Kiểm tra thuế (Tổng cục Thuế) cho biết, đơn vị đã có nhiều văn bản chỉ đạo về việc ngăn chặn tình trạng buôn bán hóa đơn. Hiện nay, Tổng cục Thuế đang xây dựng ứng dụng làm công tác xác minh về xuất hóa đơn, xác minh xem doanh nghiệp có bán hàng hay không. Đặc biệt, cơ quan thuế thành lập Ban Chỉ đạo 1385 để xử lý việc buôn bán hóa đơn. Về mua bán hóa đơn trên mạng, theo ông Hiển đây là hành động vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, ông Hiển cho rằng nếu họ đưa hình ảnh lên mạng thì chưa thể khẳng định họ có vi phạm hay không. Việc quảng cáo buôn bán hóa đơn có hay không, cơ quan thuế sẽ phải xác minh, nếu có thì sẽ căn cứ theo quy định pháp luật để phối hợp với cơ quan cảnh sát điều tra xử lý.

“Một mình cơ quan thuế không thể xử lý hành vi gian lận trong mua bán hóa đơn. Vì vậy Tổng cục Thuế đã ban hành văn bản gửi các bộ, địa phương cùng vào cuộc xử lý tình trạng tổ chức cá nhân buôn bán hóa đơn” - ông Hiển nhấn mạnh.

Một vướng mắc khác nhiều doanh nghiệp gặp phải khi chuyển đổi sang HĐĐT là một số địa phương chưa có sự thống nhất giữa cơ quan thuế với cơ quan công an về loại hóa đơn. Đơn cử như một số doanh nghiệp kinh doanh ô tô, xe máy, cơ quan công an khi kiểm tra vẫn yêu cầu hóa đơn giấy.

Về vấn đề này, đại diện Cục Công nghệ thông tin của Tổng cục Thuế cho biết, trong thời gian tới sẽ giải quyết tình trạng này bằng cơ chế liên thông, phối hợp cung cấp dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan công an, hải quan và quản lý thị trường, tạo thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người nộp thuế.

Hồng Vân

Đọc thêm

Tuyên Quang: Hải quan Thanh Thủy củng cố “phòng tuyến nhân dân” chống buôn lậu

Tuyên Quang: Hải quan Thanh Thủy củng cố “phòng tuyến nhân dân” chống buôn lậu

(TBTCO) - Thông qua tuyên truyền trực tiếp tại thôn Nà Toong (Thanh Thủy, Tuyên Quang), lực lượng hải quan và các đơn vị phối hợp đã nâng cao nhận thức pháp luật, phát huy vai trò người dân trong phát hiện, tố giác buôn lậu, ma túy, góp phần giữ vững an ninh biên giới từ cơ sở.
Ba điểm “đúng và trúng” trong tái thiết kế quy trình quản lý thuế hiện đại

Ba điểm “đúng và trúng” trong tái thiết kế quy trình quản lý thuế hiện đại

(TBTCO) - Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn ghi nhận có ba điểm “đúng và trúng” mà dự án tư vấn tái thiết kế quy trình nghiệp vụ trong quản lý thuế và thiết kế kiến trúc hệ thống công nghệ thông tin mang lại.
Doanh nghiệp công nghệ và ngân hàng cùng nhập cuộc

Doanh nghiệp công nghệ và ngân hàng cùng nhập cuộc

(TBTCO) - Cùng với cơ quan thuế, các doanh nghiệp công nghệ và hệ thống ngân hàng thương mại đang đồng loạt vào cuộc, mang theo các giải pháp tài chính, nền tảng công nghệ nhằm hỗ trợ thiết thực cho hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế theo quy định mới.
Hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế phục vụ quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế phục vụ quyết toán thuế thu nhập cá nhân

(TBTCO) - Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn (Cục Thuế) vừa tổ chức Hội nghị “Hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế cá nhân và quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025” với sự tham dự trực tiếp của đại diện 15 tập đoàn, doanh nghiệp lớn và trực tuyến tại điểm cầu của các doanh nghiệp, tập đoàn trên cả nước.
Hải quan liên tiếp triệt phá các đường dây ma túy lớn

Hải quan liên tiếp triệt phá các đường dây ma túy lớn

(TBTCO) - Lực lượng hải quan liên tiếp triệt phá các đường dây vận chuyển ma túy quy mô lớn trên các tuyến biên giới, thu giữ hàng chục nghìn viên ma túy tổng hợp cùng nhiều kg ma túy đá, cho thấy hiệu quả rõ nét trong cao điểm đấu tranh chống tội phạm ma túy.
Sửa Nghị định hóa đơn điện tử: Giảm thủ tục, gỡ vướng cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh

Sửa Nghị định hóa đơn điện tử: Giảm thủ tục, gỡ vướng cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử đang được hoàn thiện theo hướng giảm mạnh thủ tục hành chính, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Tại hội thảo ngày 27/3, nhiều ý kiến doanh nghiệp đề xuất tháo gỡ “nút thắt” cho hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, góp phần đưa chính sách đi vào thực tiễn.
Hải quan hỏa tốc triển khai chính sách thuế xăng dầu ngay khi Chính phủ có quyết sách

Hải quan hỏa tốc triển khai chính sách thuế xăng dầu ngay khi Chính phủ có quyết sách

Chỉ một ngày sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg, ngày 27/3/2026, Cục Hải quan đã khẩn trương phát hành công văn hỏa tốc yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực triển khai ngay, bảo đảm chính sách thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay được thực thi kịp thời, thống nhất.
Để chính sách thuế mới thúc đẩy hộ kinh doanh phát triển

Để chính sách thuế mới thúc đẩy hộ kinh doanh phát triển

(TBTCO) - TS. Phạm Nữ Mai Anh - Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng, cơ quan thuế cần chú trọng hỗ trợ và đồng hành cùng các hộ kinh doanh trong thực hiện nghĩa vụ thuế, để chính sách thuế mới có thể áp dụng hiệu quả trong thực tiễn.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều