Theo nghị quyết được thông qua, Quỹ Nhà ở tỉnh Quảng Ninh là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, đóng vai trò là kênh huy động và phân bổ nguồn lực phục vụ phát triển nhà ở. Việc thành lập quỹ dựa trên Tờ trình số 2589/TTr-UBND ngày 20/6/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh, trong bối cảnh địa phương đang chịu áp lực lớn về nhu cầu nhà ở do tốc độ đô thị hóa nhanh, sự phát triển mạnh của các khu công nghiệp, khu kinh tế và dòng lao động nhập cư ngày càng tăng.

Báo cáo của UBND tỉnh Quảng Ninh cho thấy, giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh ước tính khoảng 40.217 căn, tương đương khoảng 2,6 triệu mét vuông sàn xây dựng, với tổng nhu cầu vốn lên tới khoảng 25.100 tỷ đồng. Riêng giai đoạn trung hạn, nhu cầu vốn để triển khai các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê được xác định khoảng 2.357 tỷ đồng, trong đó phần lớn tập trung vào các dự án đầu tư mới và một phần dành cho việc mua lại, chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội.

Trong cơ cấu nguồn vốn, Quỹ Nhà ở tỉnh Quảng Ninh được hình thành từ nhiều kênh khác nhau, bao gồm vốn ngân sách nhà nước cấp ban đầu, nguồn thu từ bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở thuộc tài sản công, nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và các nguồn huy động hợp pháp khác. Cơ chế vận hành quỹ được thiết kế theo hướng linh hoạt, cho phép hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ các dự án nhà ở xã hội, đồng thời tham gia cho vay, bảo lãnh hoặc đầu tư gián tiếp nhằm thúc đẩy phát triển nguồn cung nhà ở.

Nhu cầu về nhà ở xã hội tại Quảng Ninh vẫn còn khá lớn. Ảnh T.D

Một điểm đáng chú ý trong định hướng của Quảng Ninh là nghiên cứu cơ chế mua lại một phần nhà ở thương mại tại các dự án lớn để chuyển đổi thành nhà ở xã hội, với tỷ lệ khoảng 2% tổng số căn hộ. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ giúp gia tăng nhanh nguồn cung nhà ở giá phù hợp tại các khu vực có nhu cầu cao như Hạ Long, Uông Bí, Quảng Yên và Hải Hà, đồng thời góp phần cân bằng thanh khoản thị trường bất động sản trong bối cảnh chi phí vốn đầu tư ngày càng tăng.

Việc thành lập Quỹ Nhà ở diễn ra trong bối cảnh Quảng Ninh đang đẩy mạnh chiến lược phát triển đô thị theo hướng hiện đại, xanh và thông minh, với mục tiêu trở thành đô thị loại I và tiến tới mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Tại kỳ họp, HĐND tỉnh cũng thông qua nhiều nghị quyết quan trọng liên quan đến phát triển đô thị, quy hoạch và quản lý ngân sách, tạo nền tảng thể chế cho giai đoạn phát triển mới 2026 - 2030.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đang triển khai khoảng 17 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 20.000 căn hộ. Tuy nhiên, tiến độ triển khai vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế do vướng mắc về nguồn vốn, quỹ đất và cơ chế đầu tư. Trong bối cảnh đó, Quỹ Nhà ở được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ tài chính quan trọng giúp tháo gỡ điểm nghẽn về vốn, đồng thời tạo điều kiện để các chủ đầu tư tiếp cận nguồn lực ổn định, giảm phụ thuộc vào tín dụng thương mại.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, Quỹ Nhà ở không chỉ đóng vai trò hỗ trợ tài chính mà còn là công cụ điều tiết thị trường, góp phần ổn định nguồn cung nhà ở, đặc biệt là phân khúc nhà ở xã hội. Với quy mô vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, Quảng Ninh kỳ vọng hình thành cơ chế “vốn mồi” để thu hút thêm các nguồn lực xã hội, tạo hiệu ứng lan tỏa trong đầu tư phát triển nhà ở.

Trong dài hạn, việc hình thành Quỹ Nhà ở được xem là một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị của Quảng Ninh, từ mô hình phụ thuộc ngân sách sang mô hình huy động đa dạng nguồn lực, trong đó ngân sách đóng vai trò dẫn dắt. Điều này phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2026–2030, đồng thời hỗ trợ mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội trong quá trình đô thị hóa nhanh.

Việc thông qua Quỹ Nhà ở 500 tỷ đồng không chỉ mang ý nghĩa về mặt tài chính mà còn thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong việc giải quyết bài toán nhà ở một cách chủ động và bền vững, tạo nền tảng cho quá trình phát triển đô thị toàn diện trong giai đoạn tới.