Sáng 9/8, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Góp ý về cơ chế áp dụng tỷ lệ an toàn khác để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại Điều 59 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại biểu Lê Thị Thúy Sen (đoàn Hưng Yên) đồng tình với việc trao quyền chủ động cho Ngân hàng Nhà nước.
 |
| Đại biểu Lê Thị Thúy Sen phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn |
Theo đại biểu, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu về vốn nói chung và vốn tín dụng nói riêng rất lớn. Trong khi đó, nhu cầu vốn phát triển của nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào vốn ngân hàng, mặc dù về nguyên tắc cần bảo đảm cân đối vốn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn từ nhiều nguồn khác nhau.
Vì vậy, đại biểu cho rằng quy định cho phép áp dụng một số tỷ lệ an toàn khác so với mức quy định để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội là cần thiết, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng có cơ sở pháp lý đưa vốn ra nền kinh tế và để Ngân hàng Nhà nước linh động hơn trong xử lý vấn đề.
Tuy nhiên, để tránh lạm dụng chính sách, cần có sự kiểm soát thông qua các thiết chế quản lý nhà nước như thanh tra, giám sát và kiểm toán nhà nước. Vì vậy tôi đồng tình với quy định này và giải pháp “Đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng phải xây dựng và thực hiện lộ trình để đảm bảo tuân thủ mức quy định”. Và nguyên tắc “ứng bất biến” là trong mọi trường hợp phải đảm bảo sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng.
Tuy nhiên, để tránh lạm dụng chính sách, đại biểu đề nghị phải có sự kiểm soát thông qua các thiết chế quản lý của Nhà nước như thanh tra, giám sát và Kiểm toán Nhà nước. Do đó, đại biểu đồng tình với quy định và giải pháp “Đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng phải xây dựng và thực hiện lộ trình để đảm bảo tuân thủ mức quy định”.
“Nguyên tắc ‘ứng bất biến’ là mọi trường hợp phải bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng” - đại biểu Lê Thị Thúy Sen nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, đại biểu Nguyễn Hải Nam (đoàn Thành phố Huế) đồng tình với việc bổ sung nội dung cho phép áp dụng một hoặc một số tỷ lệ an toàn khác nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và các dự án lớn, trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, theo đại biểu, nội dung này đang có hai cách hiểu.
 |
| Đại biểu Nguyễn Hải Nam phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn |
Cách hiểu thứ nhất là nếu áp dụng tỷ lệ khác theo hướng an toàn hơn thì “không cần bàn thêm”. Tuy nhiên, cách hiểu thứ hai là nếu áp dụng tỷ lệ khác theo hướng ít an toàn hơn, tức là rủi ro cao hơn thì sẽ tiềm ẩn những hệ lụy rủi ro lớn.
Đại biểu Nguyễn Hải Nam chỉ rõ nguy cơ hạ chuẩn an toàn, áp dụng thiếu thống nhất, dễ bị lạm dụng hoặc tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh, ảnh hưởng đến sự an toàn của hệ thống ngân hàng.
Đánh giá cao các bước tiến vừa qua của Ngân hàng Nhà nước trong việc giữ các giới hạn an toàn, song đại biểu cũng nêu rõ :“Chúng ta cũng không thể quên những ví dụ trước đây, chẳng hạn như đề án tái cấu trúc 4 ngân hàng yếu kém, hay tái cấu trúc Ngân hàng SCB năm 2022 đã gây ra những hệ lụy lớn, tốn kém nhiều nguồn lực của đất nước. Do đó, chúng ta cần đặc biệt quan tâm đến việc kiểm soát rủi ro".
Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định rõ ràng về nguyên tắc kiểm soát rủi ro đối với trường hợp áp dụng tỷ lệ an toàn khác. Cụ thể, dự thảo phải quy định rõ thẩm quyền quyết định, đối tượng, phạm vi, điều kiện, thời hạn áp dụng, cũng như quy trình công khai, báo cáo, thanh tra, kiểm tra, giám sát để bảo đảm tuyệt đối an toàn cho hệ thống ngân hàng.
Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) ghi nhận dự thảo luật đã tiếp thu ý kiến đại biểu, dự kiến tách nội dung này thành một khoản riêng và bổ sung căn cứ vào tính chất, mức độ rủi ro của từng đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng quy định vẫn còn quá rộng.
Chẳng hạn, cụm từ “để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội” có nội hàm quá rộng, bởi hầu hết hoạt động tín dụng đều có thể được lý giải là phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Do đó, đại biểu đề nghị chỉ áp dụng đối với trường hợp thực sự cần thiết, gắn với chương trình, dự án hoặc nhiệm vụ quan trọng theo chủ trương của Đảng, Nhà nước.
Đại biểu cũng đề nghị làm rõ “tỷ lệ an toàn khác” là như thế nào so với mức độ thông thường. Nếu cho phép áp dụng mức thấp hơn thì đây thực chất là một cơ chế mới, chuẩn an toàn mới, có thể tác động trực tiếp đến khả năng chống chịu của tổ chức tín dụng và an toàn của hệ thống. Vì vậy, phạm vi áp dụng phải được giới hạn chặt chẽ ngay trong dự thảo luật.
Ở góc độ của người hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, đại biểu Nguyễn Thanh Tùng (đoàn TP. Hồ Chí Minh) ủng hộ việc giao cho Ngân hàng Nhà nước thẩm quyền quy định khác về các tỷ lệ an toàn.
Theo đại biểu, hoạt động ngân hàng có tính tác động nhanh và lan rộng, thậm chí có hiệu ứng domino. Vì vậy, việc tạo tính chủ động cho Ngân hàng Nhà nước trong điều chỉnh các tỷ lệ an toàn khi cần thiết rất quan trọng, nhất là trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng các tỷ lệ an toàn nhằm đáp ứng chuẩn mực quốc tế theo định hướng cao.
 |
| Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn giải trình tại Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn |
Giải trình tại Quốc hội về vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết, Luật Các tổ chức tín dụng đã giao Ngân hàng Nhà nước thẩm quyền quy định các tỷ lệ bảo đảm an toàn. Việc bổ sung quy định cho phép áp dụng “tỷ lệ an toàn khác” trong dự thảo không nhằm mục đích hạ chuẩn an toàn hay làm gia tăng rủi ro hệ thống mà dựa trên các yêu cầu cụ thể, nhất định. “Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét hết sức thận trọng, cẩn thận và kỹ lưỡng” - Thống đốc khẳng định.
Theo Thống đốc, cơ chế này chỉ áp dụng đối với các tổ chức tín dụng có tình hình tài chính lành mạnh, đủ điều kiện kiểm soát rủi ro và phục vụ các dự án phát triển kinh tế trực tiếp, các công trình ưu tiên của quốc gia.
Thống đốc cũng nhìn nhận đây là một trách nhiệm rất nặng nề của Ngân hàng Nhà nước khi quyết định cho phép áp dụng tỷ lệ khác trong khi phải bảo đảm an toàn hệ thống.
“Nếu quy định chung cho cả hệ thống có thể là rủi ro, nhưng quy định cho một vài đối tượng thì chúng ta hoàn toàn yên tâm Ngân hàng Nhà nước sẽ kiểm soát được rủi ro này để phục vụ phát triển kinh tế” - Thống đốc Phạm Đức Ấn cho hay.
