Hai phương án xác định tài sản cố định để tính khấu hao, hao mòn

Theo Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), đến nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cụ thể về chế độ quản lý, tính hao mòn, trích khấu hao đối với hệ thống công viên, cây xanh đô thị - loại tài sản hạ tầng đặc thù. Trong khi đó, ngày 9/10/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 258/2025/NĐ-CP về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước, thay thế Nghị định số 64/2010/NĐ-CP. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải cụ thể hóa danh mục tài sản, nguyên giá, thời gian sử dụng, tỷ lệ hao mòn và cơ chế khấu hao phù hợp với thực tiễn.

Hoàn thiện cơ chế về tính hao mòn và khấu hao để siết kỷ luật quản lý tài sản công viên, cây xanh. Ảnh minh họa.

Theo đó, dự thảo Thông tư đã xác định tài sản kết cấu hạ tầng công viên, cây xanh là tài sản cố định, với 2 phương án về tiêu chuẩn nhận biết, như cùng yêu cầu thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên, nhưng khác nhau ở mức nguyên giá tối thiểu. Cụ thể, phương án 1 là từ 30 triệu đồng và phương án 2 là từ 10 triệu đồng.

Tuy nhiên, theo Cục Quản lý công sản, nhằm bảo đảm tính kế thừa, thống nhất với các quy định về tài sản hạ tầng hàng hải, đường sắt, hàng không, nên đơn vị đã đề xuất lựa chọn phương án 1.

Ngoài ra, một số tài sản đặc biệt như quyền sử dụng đất vẫn được xác định là tài sản cố định nhưng không phải tính hao mòn, trích khấu hao, không phụ thuộc giá trị hay thời gian sử dụng.

Quản lý cả hiện vật lẫn giá trị, làm rõ cách xác định nguyên giá

Dự thảo nhấn mạnh nguyên tắc quản lý chặt chẽ tài sản cả về hiện vật và giá trị theo quy định pháp luật về tài sản công và kế toán. Đơn vị quản lý có trách nhiệm ghi sổ kế toán đầy đủ toàn bộ tài sản hiện có.

Đồng thời, dự thảo cũng quy định chi tiết nguyên tắc tính hao mòn, trích khấu hao trong nhiều tình huống thực tế như: tài sản không còn nhu cầu sử dụng; tài sản đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng được; cho thuê, chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác; phát sinh chi phí duy trì định kỳ; tiếp nhận tài sản chuyển giao về địa phương

Tại dự thảo cũng quy định cụ thể về việc xác định nguyên giá. Theo đó, nguyên giá tài sản được xác định theo từng nguồn hình thành như: mua sắm (theo giá hóa đơn); đầu tư dự án (theo giá trị quyết toán được phê duyệt); điều chuyển, tiếp nhận, phát hiện thừa qua kiểm kê; nhận lại sau khi hết thời hạn chuyển nhượng quyền khai thác.

Dự thảo cũng xử lý nhiều trường hợp đặc thù như tài sản đã đưa vào sử dụng nhưng chưa quyết toán; dự án gồm nhiều hạng mục không quyết toán riêng; điều chỉnh giá trị theo kết luận thanh tra, kiểm toán; hoặc dự án có phần đầu tư không thuộc hạ tầng công viên, cây xanh.

Nguyên giá tài sản kết cấu hạ tầng công viên, cây xanh có thể thay đổi khi đánh giá lại theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; khi đầu tư nâng cấp, mở rộng; tháo dỡ, lắp đặt thêm bộ phận; hoặc khi tài sản bị hư hỏng do thiên tai, sự cố bất khả kháng. Khi đó, đơn vị quản lý phải lập biên bản điều chỉnh làm căn cứ xác định lại mức hao mòn và giá trị còn lại.

Phân nhóm tài sản, xây dựng tỷ lệ hao mòn

Tại dự thảo Thông tư cũng quy định rõ danh mục tài sản để tính tỷ lệ hao mòn gồm 7 nhóm tài sản kết cấu hạ tầng công viên và 2 nhóm tài sản kết cấu hạ tầng cây xanh.

Thời gian sử dụng và tỷ lệ hao mòn được xây dựng trên cơ sở tham khảo các thông tư hiện hành về tài sản cố định, hạ tầng giao thông đường bộ, cấp nước sạch...

Ngoài ra, dự thảo quy định phương pháp tính hao mòn hàng năm, xác định hao mòn lũy kế, cơ chế trích khấu hao tại đơn vị sự nghiệp công lập theo cơ chế tự chủ và giá dịch vụ sự nghiệp công. Giá trị còn lại của tài sản được xác định trên cơ sở nguyên giá và hao mòn lũy kế để phản ánh đúng thực trạng tài sản trong sổ sách kế toán và quá trình quản lý, sử dụng.