Tại hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế và Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử diễn ra ngày 27/3/2026, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết, dự thảo lần này được xây dựng theo hướng tinh gọn, cải cách rõ nét.
Phát biểu khai mạc, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc cơ quan soạn thảo (Cục Thuế, Bộ Tài chính) chủ động tham vấn ý kiến cộng đồng doanh nghiệp ngay trong giai đoạn hoàn thiện dự thảo thể hiện tinh thần cầu thị và trách nhiệm cao trong công tác xây dựng pháp luật.
 |
| Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Hải Anh |
Qua nghiên cứu dự thảo, VCCI ghi nhận tinh thần đổi mới rõ nét mà cơ quan soạn thảo đã thể hiện. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, từ giao dịch điện tử, cơ sở dữ liệu tập trung, đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích rủi ro, là phù hợp với xu thế quốc tế và đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Nguyên tắc lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ được quán triệt xuyên suốt trong cả hai dự thảo. Việc bãi bỏ thuế khoán, mở rộng các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế khi cơ quan thuế đã kết nối được dữ liệu, quy định chế độ ưu tiên cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, đơn giản hóa thủ tục hành chính đều là những bước tiến đáng khích lệ.
Đại diện cơ quan xây dựng chính sách, bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó Trưởng ban Chính sách thuế quốc tế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, dự thảo nghị định gồm 5 chương, 43 điều, giảm đáng kể so với 61 điều của nghị định hiện hành. Việc rút gọn này nhằm loại bỏ các nội dung trùng lặp, đồng thời chuyển một số quy định kỹ thuật xuống cấp thông tư để tăng tính linh hoạt trong điều hành.
Theo bà Hiền, quá trình xây dựng nghị định bám sát 5 quan điểm lớn, trong đó trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ cho quản lý thuế hiện đại và đặc biệt là giảm tối đa thủ tục hành chính. “Tinh thần xuyên suốt là lấy người nộp thuế làm trung tâm, đơn giản hóa quy trình, nâng cao tính minh bạch và khả thi của chính sách” - bà Hiền nhấn mạnh.
Cùng với đó, dự thảo nghị định hướng tới tái thiết kế quy trình quản lý thuế theo hướng tự động hóa, tích hợp dữ liệu, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan. Các thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường điện tử, không phụ thuộc địa giới hành chính, góp phần tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Đại diện Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), bà Lê Thị Duyên Hải đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo đã tiếp thu thực tiễn và đưa nhiều nội dung quan trọng vào dự thảo. Theo bà Hải, các quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử ngày càng rõ ràng, minh bạch, đồng thời khuyến khích người dân, doanh nghiệp và cơ quan thuế đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.
“Việc hoàn thiện nghị định theo hướng rõ ràng, dễ hiểu sẽ giúp người nộp thuế tuân thủ thuận lợi hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan thuế” - bà Hải nhận định.
Thực tế cho thấy, số lượng hóa đơn điện tử tại Việt Nam đã tăng nhanh, với hơn 20 tỷ hóa đơn được phát hành. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, vừa đảm bảo quản lý hiệu quả, vừa hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với môi trường số.
Bên cạnh những điểm tích cực, cộng đồng doanh nghiệp đã đưa ra nhiều góp ý thẳng thắn, tập trung vào việc giảm gánh nặng thủ tục và tăng tính khả thi của chính sách.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, hai nghị định đang được xây dựng có tác động rất lớn đến môi trường kinh doanh, do đó cần được thiết kế theo hướng giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Một trong những vấn đề nổi bật là quy định về hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Theo ông Tuấn, nếu bắt buộc xuất hóa đơn điện tử cho từng giao dịch nhỏ lẻ sẽ gây áp lực lớn, làm tăng chi phí và thời gian, thậm chí cản trở hoạt động kinh doanh.
Từ thực tế đó, nhiều ý kiến đề xuất không bắt buộc hộ kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phải xuất hóa đơn điện tử từng lần cho từng khách hàng. Thay vào đó, nên cho phép áp dụng cơ chế linh hoạt hơn.
Đáng chú ý, đề xuất cho phép lập hóa đơn điện tử theo ngày thay vì từng lần giao dịch nhận được sự đồng tình của nhiều doanh nghiệp. Cách làm này được đánh giá sẽ giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ, đồng thời phù hợp với đặc thù kinh doanh có tần suất giao dịch lớn, giá trị nhỏ.
Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng kiến nghị cần làm rõ hơn các quy định liên quan đến thời điểm lập hóa đơn, xử lý sự cố kỹ thuật và các trường hợp không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Đây là những vấn đề phát sinh phổ biến nhưng vẫn còn chưa được quy định cụ thể trong dự thảo.
Đại diện Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham), bà Nguyễn Việt Hà đánh giá cao tinh thần cầu thị, cởi mở của cơ quan soạn thảo nghị định. Theo đó, dự thảo đã bước đầu tiếp cận đúng hướng khi tập trung tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn của doanh nghiệp.
“Việc lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp sẽ giúp nghị định hoàn thiện hơn, đảm bảo tính khả thi khi triển khai” - bà Hà nhận định.
Các ý kiến tại hội thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu bám sát Nghị quyết 68-NQ/TW, trong đó đặt mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ pháp luật. Đây được xem là tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả cải cách của nghị định./.
| Có thể thấy, dự thảo Nghị định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử đang được hoàn thiện theo hướng vừa tăng cường quản lý, vừa giảm gánh nặng cho doanh nghiệp. Việc tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp, sẽ là yếu tố then chốt để chính sách khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế. |
