Kỳ vọng hạ nhiệt đà tăng của giá thép nội địa
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trung bình giá thép xây dựng nội địa trong quý II/2021 đạt 16,7 triệu đồng/tấn, tăng mạnh 50% so với cùng kỳ năm 2020 và 39% so với thời điểm cuối năm 2020. Bộ Tài chính mới đây đã đề xuất sửa đổi mức thuế xuất nhập khẩu đối với một số mặt hàng thép.
Trong dự thảo, Bộ Tài chính cho rằng, giá thép cao đã ảnh hưởng lớn đến tiến độ giải ngân của các dự án đầu tư công và tăng chi phí đầu vào của nhiều ngành sản xuất. Do đó, Bộ trình Chính phủ phương án điều chỉnh mức thuế suất, nhằm hạ nhiệt đà tăng của giá thép, cụ thể như sau:
Tuy nhiên, theo Công ty Chứng khoán VNDIRECT (VNDIRECT), tác động của việc điều chỉnh thuế lần này sẽ không quá lớn đối với các doanh nghiệp thép đang niêm yết trên sàn chứng khoán.
Lý giải về điều này, ông Trần Bá Trung - Chuyên viên phân tích Công ty Chứng khoán VNDIRECT cho rằng, trong trường hợp chênh lệch giá phôi trong nước và quốc tế không quá lớn, các doanh nghiệp có thể sẽ hạn chế xuất khẩu và chuyển sang bán trong nước hoặc tập trung cán thép thành phẩm. Nguồn cung thép gia tăng sẽ phần nào tác động đến giá thép nội địa.
Bên cạnh đó, mức thuế 5% đối với sản phẩm phôi thép sẽ ảnh hưởng nhẹ đến các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm này.
Cũng theo quan điểm của VNDIRECT, nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm dự kiến bị giảm thuế là không quá lớn, trong khi giá thép xây dựng Việt Nam đang thấp hơn 8% so với Trung Quốc, do đó rủi ro thép nhập khẩu cạnh tranh với thép nội địa là thấp.
Các doanh nghiệp sản xuất phôi thép vuông sẽ chịu tác động
Theo số liệu của VSA, các doanh nghiệp thép nội địa (chỉ tính thành viên của VSA) đã xuất khẩu 748.756 tấn phôi thép vuông trong 5 tháng đầu năm 2021. Đáng chú ý, Tập đoàn Hòa Phát (HPG) là doanh nghiệp xuất khẩu phôi thép vuông lớn nhất, với 560.262 tấn, trong khi Công ty TNHH Thép Tung Ho Việt Nam (TungHo) là doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu phôi vuông/tổng sản lượng tiêu thụ thép của doanh nghiệp lớn nhất (22%).
Như vậy, “nếu mức thuế xuất khẩu tăng từ 0% lên 5% có thể sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực nhất đến TungHo và HPG” – chuyên gia của VNDIRECT nhấn mạnh.
VNDIRECT cho rằng, mức thuế suất xuất khẩu phôi thép nếu được áp dụng có thể sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến HPG trong ngắn hạn, tuy nhiên mức độ tác động là không quá lớn. Trong kịch bản tiêu cực, VNDIRECT giả định HPG sẽ tiếp tục xuất khẩu khoảng 100.000 tấn phôi thép/tháng trong 6 tháng cuối năm 2021 và chịu hoàn toàn 5% chi phí thuế xuất khẩu, khi đó lợi nhuận trước thuế của công ty sẽ giảm khoảng 435 tỷ đồng, tương đương 1,3% dự phóng lợi nhuận cả năm 2021 của VNDIRECT.
Mặt khác, việc tăng thuế xuất khẩu phôi thép có thể sẽ khiến các doanh nghiệp xuất khẩu bán sản phẩm này vào thị trường nội địa, khiến giá phôi thép giảm trong thời gian tới. Tuy nhiên, công ty xuất khẩu phôi thép vuông lớn nhất – HPG sẽ giảm sản lượng bán bán thành phẩm trong nửa cuối năm 2021 và 2022, do đó sản lượng phôi thép bán vào thị trường nội địa sẽ không đáng kể trong thời gian này.
Giảm thuế nhập khẩu tác động không đáng kể tới doanh nghiệp thép nội địa
Dù không có đủ số liệu về sản lượng thép xây dựng nhập khẩu của Việt Nam nhưng VNDIRECT tin rằng số liệu này là không đáng kể. Nguyên nhân là nhờ tính từ đầu năm 2020, giá thép xây dựng nội địa của Việt Nam thường xuyên thấp hơn so với Trung Quốc và hiện tại đang ở mức thấp hơn 8%.
Mặt khác, các doanh nghiệp xuất khẩu thép vào Việt Nam sẽ phải chịu thêm chi phí vận chuyển. Ngoài ra, theo Quyết định 918/QĐ-BCT của Bộ Công thương, các sản phẩm thép dài nhập khẩu vào Việt Nam đang chịu mức thuế tự vệ 7,9% từ ngày 22/3/2021 - 21/3/2022, trước khi bị giảm xuống mức 6,4% từ ngày 22/3/2022 - 31/3/2023.
Như vậy, nếu như mức thuế nhập khẩu được giảm 5 - 10% thì giá thép xây dựng Việt Nam vẫn đang rẻ hơn khoảng 20% so với giá thép nhập khẩu.
Cũng trong dự thảo của Bộ Tài chính, nhu cầu nhập khẩu đối với các sản phẩm thép dài được đề xuất giảm thuế nhập khẩu lần này cũng không quá lớn. Do đó, VNDIRECT cho rằng, tác động của việc giảm thuế nhập khẩu đến các doanh nghiệp thép nội địa là không đáng kể./.
Thái Duy
