Đem lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp

Khung Tiêu chuẩn an ninh và tạo thuận lợi thương mại toàn cầu (Khung SAFE) của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) là công cụ giúp các nước thành viên theo đuổi và thực hiện mục tiêu chiến lược về đảm bảo an ninh chuỗi cung ứng và tạo thuận lợi thương mại toàn cầu bằng việc đưa ra hệ thống chuẩn mực chung làm cơ sở để các nước thực hiện. Hệ thống chuẩn mực này gồm 29 tiêu chuẩn, 79 nội dung trên 3 trụ cột chính gồm: Hải quan - Hải quan (11 tiêu chuẩn); Hải quan - Doanh nghiệp (6 tiêu chuẩn); Hải quan - Các cơ quan Chính phủ (12 tiêu chuẩn).

Hải quan Việt Nam đăng ký thực hiện Khung SAFE từ năm 2005, thí điểm Chương trình doanh nghiệp ưu tiên từ năm 2011 và chính thức triển khai từ năm 2015. Năm 2021, Tổng cục Hải quan đã ban hành Quyết định số 2140/QĐ-TCHQ ngày 28/7/2021 về Kế hoạch triển khai các nội dung thuộc Khung SAFE giai đoạn 2021 - 2025.

Giữa tháng 11/2023 vừa qua, Nhóm làm việc Khung SAFE do WCO chủ trì đã có phiên họp lần thứ 29 theo hình thức trực tiếp và trực tuyến, với sự tham gia của gần 300 đại biểu đến từ Hải quan các nước, Nhóm tư vấn Khu vực tư nhân (PSCG) và nhiều tổ chức quốc tế. Tổng cục Hải quan tham dự với đại diện lãnh đạo của Ban Cải cách hiện đại hóa hải quan, Cục Kiểm tra sau thông quan, Cục Giám sát quản lý và Vụ Hợp tác quốc tế.

Nội dung chủ yếu của phiên họp 29 là thảo luận về các đề xuất sửa đổi Khung SAFE cho chu kỳ sửa đổi 2021 - 2025. Tại phiên họp này, Nhóm làm việc Khung SAFE đã phê duyệt cơ chế sàng lọc mới cho chu trình sửa đổi Khung SAFE. Mục tiêu của cơ chế này là hợp thức hóa quy trình rà soát, đánh giá nhằm thực hiện sửa đổi, bổ sung và hiệu quả hơn, đảm bảo tính phù hợp và sức mạnh thực thi của Khung SAFE.

Thông qua cơ chế sàng lọc và thảo luận tại phiên họp, cũng như kết luận từ các phiên họp trước, có 8/20 đề xuất từ Guatemala, Phòng Thương mại quốc tế (ICC) và Anh Quốc đã nhận được sự ủng hộ của đa số thành viên. Các đề xuất này tập trung vào việc nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng đồng thời tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp ưu tiên thông qua các tiêu chuẩn tăng cường sự kết nối chặt chẽ hải quan - doanh nghiệp, đem lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp ưu tiên thông quan các Thoả thuận công nhận lẫn nhau và hiện đại hoá việc trao đổi thông tin trước (ACI) và chia sẻ thực hành tốt về ứng dụng thiết bị an ninh thông minh hỗ trợ quản lý rủi ro và kiểm soát chuỗi cung ứng.

Các đề xuất khác của EU, Mỹ, Trung Quốc, Úc, Peru và Colombia sẽ được tiếp tục xem xét và thảo luận thông qua Tiểu nhóm sửa đổi Khung SAFE trong năm 2024. Dự kiến, tất cả các đề xuất sẽ nhận được ý kiến cuối cùng tại phiên họp nhóm làm việc Khung SAFE lần thứ 30 vào tháng 11/2024 và sẽ được đệ trình lên Uỷ ban Kỹ Thuật thường trực và Hội đồng Hợp tác Hải quan vào tháng 6/2025.

Thiết lập kho dữ liệu trực tuyến

Ảnh minh họa

Nhóm làm việc Khung SAFE cũng đã đạt được sự thống nhất trong việc tăng cường đánh giá, giám sát việc thực hiện Khung SAFE, thông qua một cuộc khảo sát thí điểm trong năm 2023 và một cuộc khảo sát toàn diện sẽ được chính thức triển khai trong năm 2024. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu khảo sát thí điểm của 112 cơ quan hải quan các nước thành viên WCO (chiếm 61%) và 7.143 doanh nghiệp ưu tiên, Tiểu nhóm rà soát Khung SAFE đã thống nhất mục tiêu đưa ra Bảng khảo sát về việc thực hiện Khung SAFE một cách toàn diện.

Bên cạnh đó, các thành viên cũng đã đạt được sự đồng thuận trong việc thiết lập kho dữ liệu trực tuyến lưu giữ các thực hành tốt của hải quan trong việc cộng tác với các cơ quan quản lý biên giới vì an toàn và an ninh cộng đồng, tập trung vào việc quản lý tuân thủ về môi trường theo Trụ cột III của Khung SAFE.

Nhóm làm việc Khung SAFE cũng đã thông qua Báo cáo nghiên cứu về thiết bị bảo mật thông minh, trong đó đưa ra dẫn chứng cho thấy hoạt động logistics hiệu quả có tác động tích cực tới việc tạo thuận lợi thương mại; cùng với đó là vai trò quan trọng của hải quan trong kiểm soát, quản lý chuỗi cung ứng thông qua áp dụng các công cụ thiết bị an ninh thông minh nhằm nâng cao hiệu quả, tối ưu hóa tác nghiệp, đồng thời giảm thời gian, chi phí vận chuyển hàng hóa cho doanh nghiệp.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc triển khai Khung SAFE trong công cuộc cải cách hiện đại hóa hải quan, Hải quan Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Kế hoạch triển khai các nội dung thuộc Khung SAFE giai đoạn 2021 - 2025 theo hướng đẩy mạnh việc hiện đại hóa, đầu tư trang thiết bị thông minh, hiện đại đảm bảo công tác kiểm soát, giám sát đồng thời điện tử hóa các quy trình thủ tục hải quan nhằm tạo thuận lợi thương mại.

Cùng với đó là tăng cường, mở rộng đối tượng doanh nghiệp ưu tiên đối với các doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ, các bên liên quan đến thương mại điện tử và các vấn đề khác liên quan đến doanh nghiệp ưu tiên; phối kết hợp với các bộ, ngành, cơ quan khác, cơ quan hải quan các nước để trao đổi thông tin, công nhận kết quả lẫn nhau, phát triển hợp tác./.