Phát triển cả về lượng và chất

Ra đời vào năm 2009, TTTPCP chuyên biệt đến nay đã không ngừng phát triển về cả quy mô lẫn chất lượng trên cả sơ cấp và thứ cấp.

Trên thị trường sơ cấp, tổng khối lượng trúng thầu qua 4 năm, tính đến 9/2013 đạt hơn 421 nghìn tỷ đồng. Trong đó, năm 2012 đạt 141.340 tỷ đồng, bằng 4,7 lần so với năm 2009; riêng 9 tháng đầu năm 2013 huy động được gần 140.000 tỷ đồng, bằng 99% so với cả năm 2012. Như vậy, tỷ lệ đấu thầu thành công tăng dần qua các năm từ 32% năm 2010, lên 52% năm 2012, và 53% trong 9 tháng đầu năm 2013.

Đại diện HNX cho biết, trong năm 2013, sau nhiều năm không phát hành TP kỳ hạn dài, Kho bạc Nhà nước đã bắt đầu phát hành TP 15 năm. Điều này cho thấy nỗ lực và quyết tâm của Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện cơ cấu kỳ hạn của TTTP.

Đồng thời, quy mô trung bình của từng mã đã tăng gần 5 lần, từ 650 tỷ đồng năm 2010 lên xấp xỉ 3.000 tỷ đồng.

Cùng với đó, công tác đấu thầu trên thị trường sơ cấp đã được điện tử hoá, giảm thiểu thời gian và rủi ro cho thành viên, đảm bảo tính “bảo mật” cao; tổ chức phát hành, cơ quan quản lý có thể theo dõi, điều hành thị trường trực tuyến. Những kết quả này đã thể hiện được một phần tính hiệu quả trong công tác vận hành và tổ chức thị trường TPCP.

Không chỉ trên sơ cấp, bốn năm qua, TTTPCP thứ cấp cũng không ngừng phát triển về quy mô, cùng sự hoàn thiện về cơ sở hạ tầng. Đầu năm 2013, hệ thống giao dịch TPCP phiên bản 2 đã chính thức hoạt động và tạo được hiệu ứng tốt từ các thành viên.

Tính đến cuối tháng 9/2013, tổng giá trị giao dịch toàn thị trường đạt gần 690 nghìn tỷ đồng, có phiên đạt trên 2.000 tỷ đồng. Đặc biệt khi hệ thống mới đi vào hoạt động, quy mô giao dịch tăng đột biến, vượt 212.281 tỷ đồng (2012) đến 293.636 tỷ đồng (9 tháng 2013), tương đương gần 1.700 tỷ đồng/phiên, tăng gấp 4,5 lần so với năm 2010.

Cơ cấu thành viên giao dịch chủ yếu là NHTM chiếm tới hơn 50% giá trị giao dịch. Sáu tháng đầu năm 2013, cùng với sự sôi động của TTTP, các công ty chứng khoán cũng đã tham gia mạnh mẽ trở lại với giá trị giao dịch tự doanh trong giai đoạn này bằng 1/2 tổng giá trị giao dịch tự doanh trong 3 năm từ 2010-2012.

Đối với giao dịch khối ngoại, từ năm 2011 đến nay, NĐT nước ngoài đã bắt đầu tham gia trở lại với tỷ trọng giao dịch ổn định chiếm khoảng 30% tổng giá trị giao dịch toàn TTTP.

Một sự kiện quan trọng nữa là hệ thống đường cong lợi suất chuẩn được HNX vận hành trong năm 2013 với việc đông đảo các thành viên tích cực tham gia thực hiện chào giá trên hệ thống giao dịch và yết giá trên đường cong lợi suất đã được đánh giá rất cao. Đây là một bước vừa tạo được sự liên kết giữa thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp, đồng thời giúp NĐT đánh giá danh mục đầu tư của mình.

Đổi mới là thách thức nhưng cơ hội lớn để phát triển

Đại diện lãnh đạo HNX chia sẻ: “Nhận thấy tầm quan trọng về việc phát triển đồng bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật là điều kiện để phát triển nhanh, bền vững TTTP, Sở đã nghiên cứu và cho áp dụng đồng loạt các hệ thống công nghệ. Chúng tôi đã coi “sức ép” của việc phải đổi mới công nghệ liên tục phục vụ thị trường vừa là những thách thức, khó khăn mà mình phải đối mặt, vừa là những cơ hội “tuyệt vời” để vững tin và vững vàng bước tiếp”.

Theo đó, HNX xác định mục tiêu xuyên suốt là hoàn thiện mô hình thị trường giao dịch thứ cấp TPCP thông qua việc tiếp tục phát triển hàng hóa, thành viên, hệ thống giao dịch, thông tin, nằm tạo ra một thể chế hiệu quả thúc đẩy tính hấp dẫn của TPCP đối với các NĐT TP, đồng thời gián tiếp hỗ trợ Nhà nước trong việc giảm chi phí vay nợ.

Hiện tại, HNX đã và đang nghiên cứu triển khai một loạt các công việc nhằm chuẩn bị cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho việc tổ chức vận hành một TTTP hoàn chỉnh có sự quản lý của Nhà nước, đáp ứng các tiêu chuẩn của một thị trường giao dịch hiện đại với cơ chế và phương thức giao dịch linh hoạt của các loại sản phẩm khác nhau, kết nối liên thông nhanh chóng với hệ thống thanh toán bù trừ và lưu ký hiện đại, đảm bảo thị trường minh bạch, thống nhất về thông tin, giao dịch và giám sát.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà bấm nút khai trương Hệ thống giao dịch trái phiếu chính phủ phiên bản 2. Ảnh: HNX

Về việc phát triển sản phẩm mới, sắp tới, HNX sẽ giới thiệu bộ chỉ số TPCP (Bond index) mà trước mắt là chỉ số TP Kho bạc, bao gồm: chỉ số TP kho bạc tổng hợp, chỉ số TP kho bạc 1-3 năm, chỉ số TP kho bạc 3-5 năm. Tiếp theo bộ chỉ số TP kho bạc, HNX sẽ tiếp tục phát triển các bộ chỉ số TP khác như TPCP bảo lãnh, TP chính quyền địa phương, chỉ số TP chuẩn, chỉ số TP thanh khoản… Ngoài ra, các sản phẩm When – issued, bộ sản phẩm Repo cũng đang trong giai đoạn nghiên cứu, dự kiến các bước thăm dò và giới thiệu ra thị trường trong năm tới.

Bên cạnh đó, HNX dự kiến từng bước mở rộng hệ thống từ mô hình độc lập giữa Sở với thành viên thành mô hình “mở”, kết nối với các hệ thống giao dịch thông tin quốc tế như Bloomberg, Reuters. Đây sẽ là tiện ích hỗ trợ NĐT, đáp ứng chuẩn mực chung của TTTP quốc tế./.

D.T