Gia tăng vai trò của công nghiệp chế biến, chế tạo

Trong nhiều năm, công nghiệp Quảng Ninh gắn với các ngành khai khoáng, nhiệt điện và những lợi thế về cảng biển. Cùng với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, địa phương đã xác định công nghiệp chế biến, chế tạo là một trong những lĩnh vực cần ưu tiên phát triển, qua đó từng bước giảm mức độ phụ thuộc vào khai thác tài nguyên.

Định hướng này được cụ thể hóa từ Nghị quyết số 01-NQ/TU ngày 16/11/2020 của Tỉnh ủy Quảng Ninh về phát triển nhanh, bền vững ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030. Nghị quyết đặt trọng tâm vào thu hút các dự án có công nghệ hiện đại, công nghệ sạch, giá trị gia tăng cao và khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Quảng Ninh định hướng phát triển các lĩnh vực như ô tô và công nghiệp phụ trợ, điện tử - linh kiện. Ảnh CTV

Giai đoạn 2020 - 2025, công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 22,6%/năm. Tổng vốn đầu tư thu hút vào lĩnh vực này đạt khoảng 217.681 tỷ đồng, tương đương trên 9 tỷ USD; đồng thời tạo thêm trên 30.000 việc làm so với năm 2020.

Cùng với quy mô vốn, cơ cấu dự án cũng có sự thay đổi. Quảng Ninh ưu tiên các dự án sản xuất có hàm lượng công nghệ, sử dụng công nghệ sạch và tạo giá trị gia tăng. Nhiều doanh nghiệp, tập đoàn đã đầu tư các dự án sản xuất điện tử, thiết bị, sản phẩm quang năng, ô tô và cơ khí chính xác trên địa bàn.

Có thể kể đến các dự án của Foxconn, Jinko Solar, Tổ hợp chuyên đề công nghiệp ô tô và phụ trợ Thành Công Việt Hưng, Yaskawa Việt Nam Mechatronics System và Castem Việt Nam. Sự hiện diện của các dự án này góp phần mở rộng năng lực sản xuất và làm đa dạng hơn cơ cấu công nghiệp của địa phương.

Khu kinh tế ven biển Quảng Yên đang là một trong những khu vực tập trung nhiều dự án công nghiệp. Các KCN Sông Khoai, Bắc Tiền Phong, Nam Tiền Phong, Bạch Đằng cùng các dự án hạ tầng đang tiếp tục triển khai tạo thêm quỹ đất và điều kiện tiếp nhận dự án sản xuất. Các KCN trong Khu kinh tế Quảng Yên hiện thu hút 66 dự án với tổng vốn đăng ký gần 7 tỷ USD.

Bên cạnh việc mở rộng quy mô sản xuất, Quảng Ninh định hướng phát triển các lĩnh vực như ô tô và công nghiệp phụ trợ, điện tử - linh kiện, thiết bị điện, năng lượng tái tạo và một số ngành công nghiệp công nghệ cao. Việc hình thành các nhóm ngành có liên kết với nhau được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp hỗ trợ, logistics và dịch vụ kỹ thuật.

Duy trì tăng trưởng, nâng khả năng thích ứng thị trường

Trong 8 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của Quảng Ninh tăng 16,24% so với cùng kỳ; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 31,77%. Đây tiếp tục là một trong những lĩnh vực có tốc độ tăng cao trong cơ cấu công nghiệp của thành phố.

Tuy nhiên, kết quả sản xuất giữa các nhóm sản phẩm chưa đồng đều. Một số sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo như tấm quang năng, tivi và ô tô chưa đạt kịch bản đề ra. Thành phố đã yêu cầu các cơ quan liên quan làm việc với doanh nghiệp để xác định khả năng tăng sản lượng và phương án bù đắp trong những tháng cuối năm.

Trong 8 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của Quảng Ninh tăng 16,24% so với cùng kỳ. Ảnh N.T

Diễn biến này cho thấy cùng với mở rộng công suất, doanh nghiệp sản xuất cần tăng khả năng thích ứng với nhu cầu thị trường và biến động của chuỗi cung ứng. Đối với những ngành có tỷ trọng xuất khẩu cao, khả năng chủ động nguồn cung, thị trường tiêu thụ và tổ chức sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ tăng trưởng.

Trong giai đoạn tiếp theo, dư địa của công nghiệp chế biến, chế tạo gắn với tiến độ hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, logistics, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thu hút các dự án phù hợp với định hướng phát triển của thành phố. Đây cũng là những điều kiện để các dự án đã đăng ký vốn sớm hình thành năng lực sản xuất thực tế.

Việc duy trì tốc độ tăng trưởng của công nghiệp chế biến, chế tạo, đồng thời nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, sẽ góp phần mở rộng chuỗi cung ứng tại chỗ. Qua đó, Quảng Ninh có thêm cơ sở để nâng giá trị sản xuất công nghiệp và tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên.