Hoạt động xuất nhập cảnh của du khách tại Nhà ga T2, sân bay Nội Bài, Hà Nội.

Dự thảo nghị định này có nhiều điểm đổi mới, tạo thông thoáng cho doanh nghiệp (DN) hoạt động kinh doanh miễn thuế.

Điện tử hóa hoạt động kinh doanh

Trên toàn quốc có 32 cửa hàng miễn thuế. Số lượt người mua hàng miễn thuế tăng theo từng năm (năm 2015 là 665.276 lượt người).

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, việc triển khai các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 24/2009/QĐ-TTg, Quyết định 44/2013/QĐ-TTg và Quyết định 39/2015/QĐ-TTg) ban hành quy chế về kinh doanh bán hàng miễn thuế đã tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách xuất cảnh, khách nhập cảnh khi mua hàng miễn thuế, tăng nguồn thu từ ngoại tệ.

Để đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong bối cảnh hoạt động XNK, xuất nhập cảnh tăng mạnh, và đảm bảo thực hiện Luật thuế XNK, Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 và Nghị định số 68/2016/NĐ-CP hiện hành, Bộ Tài chính đã xây dựng và hoàn thiện dự thảo nghị định về kinh doanh hàng miễn thuế theo hướng tạo thuận lợi cho DN, phù hợp các chuẩn mực trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết và tuân thủ theo cam kết; bảo đảm có khả năng tương thích với các hiệp định mà Việt Nam đang đàm phán để gia nhập trong tương lai.

Về cơ bản các nội dung dự thảo nghị định được kế thừa từ quy chế ban hành kèm theo các quyết định của Chính phủ và Thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn hoạt động này. Đáng chú ý tại dự thảo nghị định có một số nội dung thay đổi so với quy định hiện hành.

Thứ nhất là hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế phải được điện tử hóa. Theo đó, các thủ tục hành chính từ khi đưa hàng hóa vào cửa hàng miễn thuế, giám sát việc luân chuyển hàng hóa giữa cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế, tàu bay, việc bán hàng, báo cáo quyết toán được thực hiện trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu quản lý, đảm bảo thủ tục minh bạch, rõ ràng. Công tác giám sát, kiểm tra được thực hiện trên nguyên tắc áp dụng quản lý rủi ro, đảm bảo thực hiện theo quy định của Luật Hải quan.

Thứ hai là, cải cách thủ tục hành chính trong khai báo hải quan. Hiện tại hàng hóa bán trong cửa hàng miễn thuế được thanh khoản theo từng tờ khai. Tuy nhiên, dự thảo chỉ yêu cầu DN báo cáo quyết toán theo năm tài chính của DN. Đây là bước cải cách rất lớn, giảm thiểu rất nhiều giấy tờ, thủ tục DN phải thực hiện đối với cơ quan hải quan, đồng thời vẫn đảm bảo được việc quản lý của cơ quan hải quan nhờ hệ thống xử lý dữ liệu điện tử.

Thứ ba là, người xuất cảnh, quá cảnh, hành khách trên các chuyến bay quốc tế xuất cảnh từ Việt Nam hoặc người chờ xuất cảnh quy định được mua hàng miễn thuế không hạn chế số lượng và trị giá nhưng phải tự chịu trách nhiệm về thủ tục và định lượng để nhập khẩu vào nước nhập cảnh.

Thông thoáng song vẫn đảm bảo quản lý

Bên cạnh những thông thoáng cho DN hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế nêu trên, tại Điều 5 dự thảo nghị định cũng có sự “cởi mở”: Hàng hóa tạm nhập khẩu đưa vào bán tại cửa hàng miễn thuế không phải kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm như đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa và vệ sinh an toàn thực phẩm sau khi hoàn thành thủ tục tạm nhập khẩu thực hiện theo quy định của pháp luật liên quan.

DN kinh doanh hàng miễn thuế chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, vệ sinh an toàn thực phẩm. Trường hợp theo điều ước quốc tế về quản lý chuyên ngành mà Việt Nam là thành viên có quy định về kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa hoặc an toàn thực phẩm đối với hàng hóa bán tại cửa hàng miễn thuế khác với quy định tại điều này thì thực hiện theo điều ước quốc tế đó.

Tuy nhiên, dự thảo Nghị định cũng đưa ra những quy định quản lý chặt chẽ đối với một số loại hàng hóa. Theo đó, nhập khẩu sản phẩm thuốc lá để kinh doanh hàng miễn thuế phải được thực hiện theo giấy phép của Bộ Công thương. Thuốc lá điếu nhập khẩu để bán tại cửa hàng miễn thuế phải in cảnh báo sức khỏe trên bao bì bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh phù hợp với quy định pháp luật về phòng chống tác hại thuốc lá và Công ước khung về kiểm soát thuốc lá. Các mặt hàng thuốc lá, xì gà, rượu, bia, bán tại cửa hàng miễn thuế phải dán tem “VIET NAM DUTY NOT PAID” do Bộ Tài chính phát hành. Vị trí dán tem thực hiện theo phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này. Tem phải được dán trước khi bày bán tại cửa hàng miễn thuế hoặc trước khi giao cho khách mua hàng trong trường hợp hàng được xuất thẳng từ kho chứa hàng miễn thuế đến khách mua hàng./.

Hải Linh