Đề xuất cơ chế mới để khai thông nguồn lực phát triển

Tại buổi làm việc với Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được chia sẻ, nhiều vấn đề về thể chế đã được tháo gỡ, trong đó có các nội dung liên quan Trung tâm Tài chính quốc tế và quy chế hoạt động của trung tâm này. Đối với đề xuất huy động vốn nước ngoài thông qua trái phiếu đô thị, Thủ tướng cũng đã chỉ đạo đưa vào Luật Đô thị đặc biệt cùng nhiều cơ chế, chính sách quan trọng khác.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cho rằng, đây là những tiền đề quan trọng giúp thành phố có thêm công cụ và nguồn lực để phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, để tiếp tục mở rộng dư địa tăng trưởng, TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Trung ương xem xét một số cơ chế mới, tập trung vào lĩnh vực nhà ở, đất đai và hỗ trợ doanh nghiệp.

Hiện Thành phố có hai nhóm quỹ đất phục vụ phát triển nhà ở gồm quỹ đất sạch của doanh nghiệp và quỹ đất công do Nhà nước quản lý.

Đối với quỹ đất của doanh nghiệp, Thành phố sẽ tạo cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết các thủ tục về đất đai, đầu tư và giải phóng mặt bằng. Mục tiêu là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, sớm đưa nguồn lực đất đai vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: Lê Toàn

Đối với quỹ đất công, TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành nghiên cứu cơ chế phù hợp hơn để thu hút nhà đầu tư tham gia phát triển các dự án nhà ở.

Ông Nguyễn Văn Được cho biết, quy định hiện hành yêu cầu đất công phải thực hiện đấu giá. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cơ chế này gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút doanh nghiệp tham gia các chương trình phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà ở dành cho người thu nhập thấp.

Vì vậy, Thành phố đề xuất cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu trong một số trường hợp để lựa chọn nhà đầu tư cùng Nhà nước triển khai dự án. Theo lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, đây là giải pháp có thể giúp đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở, đồng thời khai thác hiệu quả nguồn lực đất công.

Đề xuất ưu đãi để thúc đẩy phát triển nhà ở

Bên cạnh việc tháo gỡ thủ tục và cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, TP. Hồ Chí Minh cũng đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhằm khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực nhà ở.

Cụ thể, Thành phố kiến nghị Chính phủ nghiên cứu miễn, giảm tiền sử dụng đất và tiền thuê đất trong 5 - 10 năm đầu của chu kỳ dự án. Đồng thời, xem xét miễn hoặc giảm thuế trong 5 - 10 năm đối với doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê.

Một đề xuất khác được TP. Hồ Chí Minh đưa ra là hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp tham gia chương trình phát triển nhà ở. Theo kiến nghị của thành phố, mức hỗ trợ có thể giúp giảm khoảng 2-3% so với mặt bằng lãi suất của các ngân hàng thương mại, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư hiệu quả hơn.

Theo ông Nguyễn Văn Được, nếu các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng được triển khai đồng bộ sẽ góp phần thúc đẩy nguồn cung nhà ở, kích thích đầu tư, tạo việc làm và mở rộng không gian tăng trưởng cho thành phố trong những năm tới.

TP. Hồ Chí Minh cũng kiến nghị cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở gồm nhà ở tái định cư, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, việc chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở hiện nay còn khá cứng nhắc. Trong khi đó, nhiều dự án nhà ở tái định cư không còn nhu cầu sử dụng đúng mục đích ban đầu.

Nếu được phép chuyển đổi sang nhà ở thương mại, nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê, các dự án này sẽ được khai thác hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường, đồng thời hạn chế tình trạng lãng phí tài sản công.

Liên quan các kiến nghị của TP. Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, trong 4 nội dung Thành phố đề xuất có 3 nội dung thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Đối với kiến nghị giao chủ đầu tư trực tiếp đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân mà không thực hiện đấu giá, Bộ trưởng cho biết, nội dung này đã được quy định tại Điều 7 Nghị định số 192/2025 của Chính phủ.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: Lê Toàn

Theo Bộ trưởng, Nghị định 192 không hạn chế loại quỹ đất được sử dụng để phát triển nhà ở xã hội, chỉ yêu cầu quỹ đất phù hợp với quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Về chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế và hỗ trợ tín dụng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Nhà ở hiện hành đã có quy định áp dụng đối với các dự án nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân. Riêng đối với nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đang phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất thêm các cơ chế ưu đãi về đất đai, thuế và lãi suất nhằm khuyến khích nhà đầu tư tham gia.

Đối với đề xuất chuyển đổi linh hoạt các loại hình nhà ở, Bộ trưởng cho biết, nội dung chuyển đổi công năng nhà ở đã được quy định tại Điều 49 Nghị định 95/2024 hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở. Những nội dung vượt ngoài quy định hiện hành có thể tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất trong quá trình xây dựng Luật Đô thị đặc biệt./.