Cụ thể, trước yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), Cục Hải quan vừa có Công văn số 17640/CHQ-GSQL (ngày 18/6/2026) gửi các Chi cục Hải quan khu vực, hướng dẫn một số nội dung liên quan đến công tác giám định đối với lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh có dấu hiệu vi phạm.

Tang vật hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ do hải quan phát hiện thu giữ. Ảnh: CTV

Công văn được ban hành trên cơ sở tiếp nối các chỉ đạo trước đó tại Công văn số 15923/CHQ-ĐTCBL ngày 6/5/2026 và Công văn số 16226/CHQ-GSQL ngày 13/5/2026 về kiểm tra, giám sát, kiểm soát đối với hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT.

Điểm đáng chú ý là cơ quan Hải quan sẽ không trưng cầu giám định trong trường hợp chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp đã có văn bản xác nhận hành vi xâm phạm.

Theo Cục Hải quan, quá trình xác định hàng thật, hàng giả hoặc hàng hóa xâm phạm quyền SHTT cần được thực hiện trên cơ sở đầy đủ căn cứ pháp lý hiện hành. Trong đó gồm Luật Sở hữu trí tuệ (văn bản hợp nhất số 11/VBHN-VPQH), Luật Giám định tư pháp (văn bản hợp nhất số 01/VBHN-VPQH), Nghị định số 65/2023/NĐ-CP của Chính phủ cùng các thông tư hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ liên quan đến xác lập, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp và hoạt động giám định.

Đáng chú ý, Cục Hải quan lưu ý rõ một số nguyên tắc xử lý trong quá trình giám định.

Cụ thể, trường hợp chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp có văn bản xác nhận sản phẩm, hàng hóa, nhãn hiệu bị xâm phạm quyền SHTT thì cơ quan Hải quan thực hiện xử lý theo quy định, không tiến hành trưng cầu giám định.

Đối với trường hợp chưa đủ căn cứ để khẳng định hàng hóa vi phạm quyền SHTT, cơ quan Hải quan sẽ thực hiện lấy mẫu để giám định hoặc trao đổi với các cơ quan chức năng nhằm có cơ sở xử lý tiếp vụ việc.

Ngoài ra, trường hợp đạt được thỏa thuận bằng văn bản với chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền hợp pháp, cơ quan Hải quan sẽ xem xét việc chủ sở hữu quyền thanh toán các khoản chi phí giám định phát sinh.

Để hỗ trợ các đơn vị trong quá trình thực hiện, Cục Hải quan đồng thời gửi kèm danh sách các tổ chức giám định và giám định viên độc lập về sở hữu công nghiệp để các Chi cục Hải quan khu vực chủ động liên hệ khi cần thiết.