Phó Cục trưởng Cục Thuế xuất nhập khẩu, Tổng cục Hải quan - Đào Thu Hương đã khẳng định, việc áp dụng thuế suất nêu trên là có cơ sở, đúng quy định của nhà nước.

PV: Cuối tháng 4/2017, Công ty TNHH Thương mại Hoàng Nam Giang đã nhập khẩu 120 tấn đường từ Lào về Việt Nam qua cửa khẩu Kỳ Hà, Quảng Nam có khai báo nhập khẩu hàng hóa theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Lào và đề nghị áp dụng thuế suất ưu đãi là 2,5%. Tuy nhiên, cơ quan hải quan đã ra quyết định áp dụng thuế suất 80% đối với lô đường nhập khẩu của doanh nghiệp (DN). Vì sao DN không được hưởng thuế ưu đãi 2,5%, thưa bà?

Bà Đào Thu Hương: Căn cứ theo hồ sơ sự việc, ngày 21/4/2017, Công ty TNHH Thương mại Hoàng Nam Giang đã đăng ký tờ khai số 101368983926 tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Kỳ Hà, Quảng Nam khai báo nhập khẩu mặt hàng đường mía khối lượng 120 tấn, xuất xứ từ Lào (có C/O mẫu S) với thuế xuất nhập khẩu 2,5% (ưu đãi giảm 50% thuế suất thuế nhập khẩu ATIGA theo Phụ lục I Nghị định 124/2016/NĐ-CP).

Sau khi DN vận chuyển lô hàng về cửa khẩu, Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Kỳ Hà đã tiến hành kiểm tra lô hàng và thấy rằng, đây là mặt hàng khai báo theo thuế suất ưu đãi đặc biệt trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Việt Nam – Lào là 2,5%. Tuy nhiên khi xem xét hồ sơ thuế, cơ quan hải quan thấy rằng chưa đủ căn cứ để áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt là 2,5% vì đường hiện đang là mặt hàng áp dụng hạn ngạch thuế quan theo quy định của Bộ Công thương.

Bà Đào Thu Hương

Để thông quan lô hàng, Chi cục Hải quan cửa khẩu Kỳ Hà đã hướng dẫn DN kê khai nộp thuế theo mức thuế suất thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch là 80% theo quy định tại Nghị định số 122/2016/NĐ-CP. Trường hợp DN được Bộ Công thương giao quyền sử dụng hạn ngạch đường năm 2017 thì sẽ được xử lý số thuế nộp thừa theo quy định. Trong trường hợp này Công ty chưa có giấy phép cấp quyền sử dụng hạn ngạch thuế quan năm 2017 của Bộ Công thương.

Như vậy, việc áp dụng mức thuế suất ngoài hạn ngạch 80% đối với lô hàng đường nhập khẩu của Công ty là có cơ sở, đúng quy định pháp luật. Trong khi đó, lộ trình giảm thuế của Việt Nam trong ATIGA giai đoạn 2016 -2018 quy định rõ mặt hàng đường là mặt hàng áp dụng hạn ngạch thuế quan của Việt Nam trong WTO. Như vậy, để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt ATIGA là 5% thì lượng đường nhập khẩu phải nằm trong hạn ngạch thuế quan của Việt Nam và phải được Bộ Công thương giao hạn ngạch.

PV: Công ty TNHH thương mại Hoàng Nam Giang không chỉ khiếu nại về mức thuế suất mà còn cho rằng cơ quan hải quan đã chậm trễ, không tạo điều kiện cho DN thông quan hàng hóa, khiến cho 120 tấn đường nằm phơi nắng tại cảng. Bà nhìn nhận vấn đề này ra sao?

Bà Đào Thu Hương: Trong quá trình xử lý vụ việc, cơ quan hải quan đã hợp tác tạo thuận lợi cho DN để thông quan hàng hóa và đồng thời xử lý, giải quyết vụ việc theo đúng trình tự quy định của pháp luật.

Trong trường hợp này, ngay từ đầu cơ quan hải quan đã hướng dẫn Công ty kê khai nộp thuế theo mức thuế suất 80% để thông quan lô hàng là hoàn toàn hợp lý. Trong quá trình xử lý vụ việc, cơ quan hải quan cũng đã nhiều lần làm việc với DN hướng dẫn kê khai theo mức thuế suất này. Tuy nhiên, DN không đồng ý khai bổ sung mức thuế suất 80%, dẫn đến việc hàng hoá tồn đọng tại cảng.

Trước vướng mắc của DN, cơ quan hải quan đồng thời đã báo cáo Bộ Tài chính về vụ việc và đề nghị có văn bản hướng dẫn DN áp dụng thuế suất đối với lô hàng đường. Ngày 25/5/2017, Bộ Tài chính có Công văn số 6836/BTC-CST gửi Công ty, theo đó, đề nghị Cục Hải quan tỉnh Quảng Nam tiếp tục hướng dẫn Công ty thực hiện kê khai nộp thuế theo mức thuế suất là 80% để thông quan giải phóng hàng. Tiếp đó, trên cơ sở kết quả tham vấn với Bộ Công thương, ngày 7/6/2017, Bộ Tài chính đã có Công văn số 7486/BTC-CST yêu cầu Công ty TNHH Thương mại Hoàng Nam Giang áp dụng mức thuế suất ngoài hạn ngạch là 80% và nếu Công ty được Bộ Công thương cấp quyền sử dụng hạn ngạch thuế quan năm 2017 thì sẽ được áp dụng mức thuế 2,5% và được xử lý số tiền thuế nộp thừa theo quy định.

Về quy định pháp luật thì tại Luật thuế Xuất nhập khẩu, với tất cả các mặt hàng làm thủ tục xuất nhập khẩu, mặt hàng đó phải hoàn thành các nghĩa vụ thuế trước khi thông quan giải phóng hàng. Không phải riêng trường hợp lô hàng đường này, mà bất cứ mặt hàng nào, khi nhập khẩu vào Việt Nam thì phải hoàn thành nghĩa vụ thuế, DN mới được thông quan hàng hóa. Trường hợp DN không thống nhất hay không đồng ý với số thuế ấn định của cơ quan hải quan, theo quy định tại Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11, DN vẫn phải nộp số thuế đó, đồng thời có quyền yêu cầu cơ quan quản lý thuế giải thích hoặc khiếu nại, khởi kiện về việc ấn định thuế. Trong trường hợp này DN trước hết phải hoàn thành nghĩa vụ, trách nhiệm của người khai hải quan.

PV: Thưa bà như vậy trong trường hợp này DN chưa nắm rõ quy định của Nhà nước nên đã dẫn tới thắc mắc, khiếu kiện nêu trên?

Bà Đào Thu Hương: Liên quan đến vụ việc này, Tổng cục Hải quan đã và đang chỉ đạo các cục vụ chức năng, Chi cục Hải quan cửa khẩu Kỳ Hà, Quảng Nam chủ động làm việc với tòa án và DN để làm rõ vấn đề để DN hiểu, nắm được chính sách và thực hiện đúng theo quy định thuế.

Có thể nói rõ thêm, về lộ trình cam kết 5% trong ATIGA đối những lượng đường nhập khẩu trong hạn ngạch đã được Việt Nam và các nước ASEAN công bố rộng rãi trên web của Ban Thư ký ASEAN (ASEAN.org) thì không chỉ tất cả DN Việt Nam mà các DN ASEAN có hoạt động xuất nhập khẩu trong nội khối ASEAN đều có thể tra cứu nắm bắt được cam kết này.

PV