Biến động trên thị trường trái phiếu gia tăng áp lực với các nền kinh tế

Hoàng Lê (theo Reuters)
(TBTCO) - Các thị trường trái phiếu chính phủ lớn nhất thế giới đang trải qua một đợt suy thoái khi kỷ nguyên mới về lãi suất cao hơn và thời gian dài hơn bắt đầu. Tại thị trường trái phiếu của Mỹ, nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu, lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm đã tăng lên mức cao nhất trong 16 năm. Tại Đức, con số này chạm mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ khu vực đồng Euro năm 2011. Ngay cả ở Nhật Bản, nơi lãi suất chính thức vẫn dưới 0%, lợi suất trái phiếu đã quay trở lại mức như năm 2013.
aa
Biến động trên thị trường trái phiếu gia tăng áp lực với các nền kinh tế

Việc bán tháo trái phiếu đã gia tăng sau cuộc họp tháng 9 của FED. Ảnh: Reuters/Brendan McDermid

Lợi suất trái phiếu kho bạc của Mỹ kỳ hạn 30 năm đã đạt mức cao nhất trong 16 năm vào ngày 3/10, do đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu đẩy cổ phiếu đi xuống và làm rung chuyển các loại tiền tệ như đồng Yên và đồng Rúp.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đạt 4,95% lần đầu tiên kể từ năm 2007 - trước cuộc khủng hoảng tài chính - khi thị trường điều chỉnh trước viễn cảnh lãi suất cao kéo dài và nhu cầu vay vốn lớn của các chính phủ.

Sự thay đổi trong thị trường trái phiếu trị giá 25 nghìn tỷ USD của Mỹ cũng gây ra sự sụt giảm về cổ phiếu và trái phiếu trên toàn cầu. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Đức được theo dõi nhiều đã tăng 0,077 điểm phần trăm lên 3,211%, mức cao nhất kể từ năm 2011, trong khi lợi suất trái phiếu 30 năm của Ý đạt mức cao nhất kể từ năm 2012 ở mức 5,45%.

Nhu cầu vay nợ của chính phủ ở cả hai bờ Đại Tây Dương cũng đã đẩy lợi suất lên cao. “Khi các chính phủ đang đòi hỏi và cần nhiều tiền hơn, lợi suất trái phiếu phải tăng lên để giải quyết vấn đề đó” - Jim Leaviss, nhà quản lý quỹ tại M&G cho biết. Việc bán tháo trái phiếu đã gia tăng sau cuộc họp tháng 9 của FED, điều này cho thấy rõ ý định của ngân hàng trung ương là giữ lãi suất cao hơn vào năm tới và năm 2025 so với dự đoán của thị trường.

Bởi vì chi phí đi vay của chính phủ ảnh hưởng đến mọi thứ, từ lãi suất thế chấp đối với chủ sở hữu nhà đến lãi suất cho vay đối với các doanh nghiệp, nên có rất nhiều lý do để lo lắng. Dưới đây là lý do tại sao thị trường trái phiếu lại quan trọng.

Tại sao lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng?

Thị trường đang ngày càng tính đến việc lãi suất vẫn ở mức cao. Với lạm phát không bao gồm giá lương thực và năng lượng tăng cao và nền kinh tế Mỹ có khả năng phục hồi tốt, các ngân hàng trung ương đang đẩy lùi việc cắt giảm lãi suất.

Các nhà giao dịch hiện thấy Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất xuống chỉ còn 4,7% từ mức 5,25% - 5,50% hiện tại, tăng so với mức 4,3% mà họ dự đoán vào cuối tháng 8. Điều đó làm tăng thêm lo lắng về triển vọng tài chính sau khi Fitch hạ xếp hạng của Mỹ vào tháng 8 với lý do mức thâm hụt cao. Nước Ý cũng mắc nợ cao đã nâng mục tiêu thâm hụt vào tuần trước.

Thâm hụt cao hơn có nghĩa là doanh số bán trái phiếu nhiều hơn cũng như các ngân hàng trung ương bán bớt lượng nắm giữ khổng lồ của họ, do đó lợi suất trái phiếu dài hạn đang tăng lên khi các nhà đầu tư yêu cầu bồi thường nhiều hơn.

Các nhà phân tích cho biết, nhiều nhà đầu tư cũng đang đặt cược lợi suất trái phiếu sẽ giảm, do đó, họ cực kỳ nhạy cảm với những động thái theo hướng ngược lại.

Khả năng lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm sẽ tăng lên 5%

Dữ liệu của Mỹ vẫn ổn định với cuộc khảo sát sản xuất lạc quan công bố hôm 2/10, đã đẩy lãi suất trái phiếu kho bạc tăng trở lại. Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên và các nhà phân tích không loại trừ khả năng lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm sẽ tăng lên 5%, từ mức 4,7% hiện nay.

Biến động trên thị trường trái phiếu gia tăng áp lực với các nền kinh tế
Thị trường đang điều chỉnh trước viễn cảnh lãi suất cao trong thời gian dài và nhu cầu vay vốn lớn của các chính phủ. Ảnh: AFP

Khi lãi suất trái phiếu tăng, giá của nó sẽ giảm. Nhưng nền kinh tế châu Âu đã xấu đi, do đó việc bán ra sẽ hạn chế hơn ở đó, vì trái phiếu thường hoạt động tốt hơn khi nền kinh tế suy yếu và hầu hết các ngân hàng trung ương lớn đều ra tín hiệu rằng, họ đã ngừng tăng lãi suất.

Lợi suất trái phiếu 10 năm của Đức, ở mức 2,9%, có thể sớm đạt 3% - một cột mốc quan trọng khác khi lợi suất ở mức dưới 0% vào đầu năm 2022.

Đối với cổ phiếu, lợi suất trái phiếu tăng vọt đang bắt đầu hút tiền ra khỏi thị trường đang sôi động. S&P 500 giảm khoảng 7,5% so với mức đỉnh hơn một năm đạt được vào tháng 7. Sự chú ý có thể quay trở lại với các ngân hàng, những người nắm giữ trái phiếu chính phủ lớn đang gánh chịu những khoản lỗ chưa thực hiện, một rủi ro được chú ý bởi sự sụp đổ vào tháng 3 của Ngân hàng Thung lũng Silicon.

Nó có ý nghĩa gì đối với thị trường toàn cầu?

Các hiệu ứng tác động rất rộng. Đầu tiên, lợi suất tăng tạo tiền đề cho năm thứ ba liên tiếp trái phiếu chính phủ toàn cầu thua lỗ, gây tổn hại cho các nhà đầu tư đang đặt cược lâu dài vào sự thay đổi.

Mahmood Pradhan - người đứng đầu bộ phận vĩ mô tại Viện Đầu tư Amundi, cho biết: “Việc bán tháo trái phiếu sẽ có tác động mạnh mẽ đến các ngân hàng nắm giữ trái phiếu kho bạc dài hạn. Nó càng tồn tại lâu thì nó sẽ tấn công vào nhiều lĩnh vực hơn”.

Lợi suất trái phiếu Mỹ cao hơn cũng có nghĩa là đồng Đô la mạnh hơn bao giờ hết, gây áp lực lên các loại tiền tệ khác, đặc biệt là đồng Yên của Nhật Bản.

Các thị trường mới nổi có nên lo lắng?

Lợi suất toàn cầu tăng đã làm tăng áp lực lên các thị trường mới nổi, đặc biệt là các nền kinh tế có lợi suất cao hơn và rủi ro hơn.

Theo JPMorgan, lợi suất bổ sung mà các chính phủ được xếp hạng rác phải trả cho khoản nợ bằng tiền cứng của họ ngoài Kho bạc Mỹ là nơi trú ẩn an toàn đã tăng lên hơn 800 điểm cơ bản, theo JPMorgan, cao hơn 70 điểm cơ bản so với đáy ngày 1/8.

Andrea Kiguel - Trưởng nhóm chiến lược vĩ mô thị trường ngoại hối và thị trường mới nổi Châu Mỹ tại Barclays, cho biết: “Việc tăng cường câu chuyện về lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, cùng với sự tăng giá dầu, cũng là động lực chính thúc đẩy sức mạnh tổng thể của đồng Đô la Mỹ. Tốc độ của động thái này đã khiến các đồng tiền trong khu vực yếu đi, tỷ giá bị suy giảm mạnh mẽ và chênh lệch tín dụng tại các thị trường mới nổi xa hơn”.

Hoàng Lê (theo Reuters)

Đọc thêm

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, thu hút dòng vốn ở lại trong nước

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, thu hút dòng vốn ở lại trong nước

(TBTCO) - Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã nâng lãi suất chuẩn lên 1,25%, mức cao nhất trong 30 năm, và phát tín hiệu sẽ còn tăng lãi suất trong thời gian tới.
Nhóm Ngân hàng Thế giới huy động vốn tư nhân ở mức kỷ lục cho các nước đang phát triển

Nhóm Ngân hàng Thế giới huy động vốn tư nhân ở mức kỷ lục cho các nước đang phát triển

(TBTCO) - Trong năm tài khóa 2026, Nhóm Ngân hàng Thế giới đã huy động được nguồn vốn tư nhân cao nhất từ trước đến nay, đồng thời phát hành bảo lãnh ở mức cao kỷ lục để hỗ trợ các nền kinh tế đang phát triển.
Ngân hàng Trung ương Anh giữ nguyên lãi suất nhưng cảnh báo về áp lực lạm phát

Ngân hàng Trung ương Anh giữ nguyên lãi suất nhưng cảnh báo về áp lực lạm phát

(TBTCO) - Ngày 17/9, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đã giữ nguyên lãi suất cơ bản, ổn định trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất, mặc dù vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong tương lai khi giá năng lượng tiếp tục đẩy lạm phát lên cao.
Chính sách của Fed gây áp lực lên đồng Yên trước thềm quyết định lãi suất của BoJ

Chính sách của Fed gây áp lực lên đồng Yên trước thềm quyết định lãi suất của BoJ

(TBTCO) - Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự đoán sẽ tăng lãi suất chuẩn thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% vào ngày thứ Sáu.
Quyết định lãi suất của Fed sẽ là phép thử đối với nhà đầu tư trái phiếu

Quyết định lãi suất của Fed sẽ là phép thử đối với nhà đầu tư trái phiếu

(TBTCO) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sắp đưa ra một quyết định quan trọng vào thứ Tư (theo giờ Mỹ). Nhiều người dự đoán ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức mới - từ 3,75% lên 4%. Nếu Fed thực hiện điều này, đây sẽ là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.
Tuần từ 14 – 20/9: Mọi chú ý đổ dồn vào quyết định lãi suất của Fed

Tuần từ 14 – 20/9: Mọi chú ý đổ dồn vào quyết định lãi suất của Fed

(TBTCO) - Quyết định về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ là tâm điểm chú ý của thị trường toàn cầu trong tuần từ 14 – 20/9, khi việc tăng lãi suất dường như là điều có thể xảy ra sau những dữ liệu việc làm và tỷ lệ lạm phát khả quan.
Fed giữ nguyên lãi suất 3,5% - 3,75% lần thứ 5 liên tiếp, ba phiếu phản đối phát tín hiệu "diều hâu"

Fed giữ nguyên lãi suất 3,5% - 3,75% lần thứ 5 liên tiếp, ba phiếu phản đối phát tín hiệu "diều hâu"

(TBTCO) - Fed giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5% - 3,75% trong kỳ họp thứ 5 liên tiếp, nhưng kết quả biểu quyết 9 - 3 với ba thành viên ủng hộ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm phát đi tín hiệu chính sách vẫn nghiêng về hướng "diều hâu". Lạm phát còn cao hơn mục tiêu 2%, để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt nếu áp lực giá cả chưa giảm như kỳ vọng.
Trái phiếu Indonesia thu hút 1,2 tỷ USD khi lợi suất cao hơn thu hút các quỹ đầu tư

Trái phiếu Indonesia thu hút 1,2 tỷ USD khi lợi suất cao hơn thu hút các quỹ đầu tư

(TBTCO) - Trái phiếu Indonesia đang trên đà ghi nhận dòng vốn chảy vào hàng tháng lớn nhất trong hơn một năm, cho thấy những nỗ lực của chính phủ nhằm nâng cao lợi suất để thu hút nhà đầu tư nước ngoài và hỗ trợ đồng rupiah đang phát huy hiệu quả.
Xem thêm