Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc phát biểu tại Hội trường Quốc hội, sáng 5/6. Ảnh tư liệu

Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, hiện Việt Nam có 2 hệ thống kiểm toán: KTNN là cơ quan do Quốc hội thành lập và thứ hai là kiểm toán độc lập. KTNN thực hiện theo pháp luật với nguyên tắc và phạm vi thực hiện là chỗ nào có tài sản, tiền của Nhà nước thì ở đó có hoạt động kiểm toán. Do đó, chức năng nhiệm vụ của KTNN thực hiện đánh giá, xác nhận kết luận và kiến nghị những vấn đề được kiểm toán.

Từng có thời gian là Tổng KTNN, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc đánh giá, KTNN có quy trình chặt chẽ, chất lượng tốt, áp dụng công nghệ thông tin trong hoạt động rất nổi trội như: áp dụng công nghệ viễn thám, siêu âm bê tông, kiểm toán hệ thống công nghệ thông tin trong cơ quan nhà nước... “Với trình độ năng lực kiểm toán đầu tư xây dựng cơ bản thì KTNN là một trong những cơ quan hàng đầu kiểm toán về đầu tư” - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nhận định.

Kiểm toán độc lập cung cấp dịch vụ bao gồm: những người hành nghề kiểm toán độc lập, các doanh nghiệp kiểm toán độc lập, các doanh nghiệp nước ngoài có chi nhánh kiểm toán đặt tại Việt Nam thực hiệp hợp đồng kiểm toán để kiểm toán dịch vụ, báo cáo tài chính, dự án đầu tư... do doanh nghiệp thuê thực hiện. Kiểm toán độc lập sẽ phối hợp với KTNN thông qua hợp đồng và trưng dụng để thực hiện kiểm toán theo yêu cầu của KTNN.

Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, về phía Bộ Tài chính, Bộ đã thực hiện đúng quy định của Luật KTNN là quản lý chất lượng kiểm toán. Bộ Tài chính không trực tiếp kiểm toán, mà quản lý chất lượng kiểm toán thông qua việc ban hành các cơ chế chính sách, chiến lược, thanh tra, kiểm tra giám sát với các tổ chức kiểm toán.

Trong năm 2023, Bộ Tài chính đã thực hiện việc xử phạt vi phạm hành chính (trực tiếp tại Bộ Tài chính và tại doanh nghiệp kiểm toán) đối với 21 doanh nghiệp kiểm toán và 3 kiểm toán viên hành nghề. Đình chỉ có thời hạn 17 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng yếu kém, kiểm toán viên vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực và có công văn nhắc nhở 21 kiểm toán viên do hồ sơ kiểm toán có chất lượng chưa đạt yêu cầu. Đã tiến hành kiểm tra 62 hồ sơ kiểm toán, đánh giá 16 hồ sơ đạt yêu cầu, 26 hồ sơ không đạt, 20 hồ sơ yếu kém, từ đó đình chỉ 7 kiểm toán viên, nhắc nhở 21 kiểm toán viên và phê bình các công ty kiểm toán.

Theo Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, trong thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục nâng cao chất lượng kiểm toán độc lập, để phục vụ dịch vụ kiểm toán của các cơ quan, đơn vị cũng như các doanh nghiệp. Đối với kiểm toán độc lập, Bộ Tài chính đã chỉ đạo để nâng cao phẩm chất, năng lực của kiểm toán viên cũng như thái độ hoài nghi nghề nghiệp, kiểm toán dựa trên trọng yếu rủi ro. Đặc biệt là hệ thống kiểm soát nội bộ ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn.