Tạo môi trường thuận lợi cho xuất nhập khẩu

Trong bối cảnh xuất nhập khẩu trên địa bàn Quảng Ninh phát triển mạnh, Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chuyển hướng từ quản lý đơn thuần sang đồng hành cùng doanh nghiệp.

Quảng Ninh là cửa ngõ giao thương quan trọng với hệ thống cảng biển, cửa khẩu đường bộ, đường biển, cùng cộng đồng doanh nghiệp đa dạng về loại hình và quy mô. Trong khi nhiều doanh nghiệp lớn có hệ thống quản trị bài bản, doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong cập nhật và tuân thủ quy định hải quan, dẫn đến rủi ro về sai sót hồ sơ, chứng từ, mã số, trị giá, xuất xứ hàng hóa, làm chậm thời gian thông quan và tăng chi phí.

Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả triển khai tiếp xúc, làm việc với các doanh nghiệp Gia công - Sản xuất xuất khẩu. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Trước thực trạng này, Chi cục Hải quan khu vực VIII triển khai chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan theo Quyết định 2790/QĐ-TCHQ. Thay vì chỉ phát hiện và xử lý vi phạm, chương trình hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện rủi ro, phòng ngừa sai sót, từng bước nâng cao mức độ tuân thủ từ giai đoạn đầu. Phòng Quản lý rủi ro được giao nhiệm vụ đầu mối tham mưu, thành lập tổ chuyên trách, rà soát doanh nghiệp tham gia và xây dựng các tài liệu truyền thông trọng tâm, dễ tiếp cận, nhấn mạnh lợi ích của tuân thủ tự nguyện.

Đơn vị cũng tăng cường kênh trao đổi trực tuyến qua Zalo, nền tảng số và các hội nghị đối thoại, cho phép doanh nghiệp cập nhật chính sách mới, phản ánh khó khăn, nhận hướng dẫn kịp thời. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được đánh giá rủi ro định kỳ, nhận đề xuất cải tiến quy trình nội bộ và ghi nhận trên hồ sơ, tạo cơ sở cho cơ quan hải quan thực hiện hỗ trợ sát nhu cầu, góp phần giảm chi phí, hạn chế sai sót, rút ngắn thời gian thông quan.

Đồng hành, hỗ trợ và nâng cao niềm tin

Ngoài việc hỗ trợ tuân thủ, Chi cục Hải quan khu vực VIII vẫn duy trì nhiệm vụ thu ngân sách, kiểm tra, giám sát. Trong 5 tháng đầu năm 2026, chi cục đã làm thủ tục cho hơn 101.000 tờ khai của hơn 2.400 doanh nghiệp, tổng kim ngạch đạt gần 19 tỷ USD. Tại các cửa khẩu như Hoành Mô, cán bộ hải quan chủ động gặp gỡ doanh nghiệp, tổ chức hội nghị tham vấn với sự tham gia của chính quyền và các lực lượng chức năng, lắng nghe kiến nghị và giải đáp vướng mắc trực tiếp.

Đơn vị còn vận động doanh nghiệp mới tham gia làm thủ tục, kết hợp kiểm tra sau thông quan với tuyên truyền pháp luật, giúp doanh nghiệp tự giác tuân thủ. Đồng thời, công tác chống gian lận thương mại, buôn lậu được triển khai đồng bộ, bao gồm phân tích rủi ro về giá, xuất xứ, số lượng hàng hóa. Việc này giúp cân bằng giữa tạo thuận lợi và kiểm soát chặt chẽ, bảo vệ nguồn thu ngân sách và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Truyền thông chính sách cũng được thực hiện đa dạng trên nhiều nền tảng: cổng thông tin điện tử, báo chí, truyền hình, mạng xã hội, video clip và infographic, giúp thông tin gần gũi, dễ tiếp cận. Doanh nghiệp đánh giá cao việc cập nhật kịp thời văn bản pháp luật trên nền tảng số, giúp chủ động chuẩn bị hồ sơ, giảm rủi ro, đặc biệt với doanh nghiệp ngoài tỉnh hoặc có hoạt động xuyên biên giới.

Song song, Chi cục hải quan triển khai các hoạt động tuyên truyền phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận động nhân dân khu vực biên giới không tiếp tay cho các hành vi vi phạm. Hoạt động trực quan, dễ hiểu ngay tại địa bàn dân cư, chợ biên giới, kết hợp với truyền thanh cơ sở và mạng xã hội, giúp người dân nhận thức trách nhiệm bảo vệ chủ quyền và môi trường kinh doanh minh bạch.

Thực tiễn cho thấy, đồng hành với doanh nghiệp không chỉ là khẩu hiệu, mà đã trở thành phương thức hành động cụ thể: từ hỗ trợ tuân thủ, đối thoại chính sách, truyền thông đa nền tảng đến cải cách thủ tục và kiểm soát rủi ro. Với phương châm “Công khai - Minh bạch - Kịp thời - Thấu hiểu”, Chi cục Hải quan khu vực VIII đặt doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, lấy tuân thủ làm nền tảng quản lý và niềm tin làm động lực phát triển bền vững, sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình hội nhập và chuyển đổi số.