Ngày 29/5, Tỉnh ủy Quảng Ninh tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo báo cáo tại hội nghị, năm 2025, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Quảng Ninh đạt 84.945 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay và vượt 75% dự toán được giao. Trong đó, ngân sách cấp tỉnh tăng thu trong cân đối 26.391 tỷ đồng, ngân sách cấp xã tăng thu 2.355 tỷ đồng; 54/54 xã, phường, đặc khu đều hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách.

Kết quả này là điểm nhấn đáng chú ý sau một năm Quảng Ninh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Không chỉ bảo đảm nguồn lực cho hoạt động của bộ máy sau sắp xếp, tỉnh còn chủ động bố trí ngân sách cho an sinh xã hội, hỗ trợ học phí, tổ chức bầu cử, đầu tư trang thiết bị và các nhiệm vụ cấp thiết phát sinh.

Tỉnh ủy Quảng Ninh tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh T.T

Năm 2026, Quảng Ninh dự kiến bố trí khoảng 1.800 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách để thực hiện các nhiệm vụ an sinh xã hội, hỗ trợ học phí, tổ chức bầu cử và các nhiệm vụ cấp thiết khác. Tỉnh cũng duy trì nguồn cải cách tiền lương tích lũy khoảng 18.900 tỷ đồng, tạo dư địa tài chính cho cải cách tiền lương và chính sách xã hội trong thời gian tới.

Đáng chú ý, tổng nguồn vốn đầu tư phát triển bố trí cho cấp xã từ ngày 1/7/2025 đến nay đạt 6.640 tỷ đồng, gồm 2.300 tỷ đồng trong năm 2025 và 4.340 tỷ đồng trong năm 2026. Nguồn lực này tập trung cho hạ tầng giao thông, chỉnh trang đô thị, nâng cấp thiết chế văn hóa, trường học và các công trình dân sinh thiết yếu. Năm 2026, dự toán ngân sách cấp xã đạt 16.748 tỷ đồng, gấp 2,1 lần so với năm 2025; 16/54 xã, phường, đặc khu đã tự bảo đảm được chi thường xuyên từ nguồn thu trên địa bàn.

Từ ngày 1/7/2025, Quảng Ninh chính thức thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, kết thúc hoạt động cấp huyện. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu, giảm mạnh so với 171 đơn vị trước đây. Đây là thay đổi lớn về mô hình tổ chức, phương thức quản trị và phân cấp nhiệm vụ tại địa phương.

Sau một năm vận hành, bộ máy hệ thống chính trị của tỉnh cơ bản được kiện toàn đồng bộ, hoạt động ổn định, thông suốt. Cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh còn 14 đơn vị, giảm 30% so với trước sắp xếp. Ở cấp xã, tỉnh hình thành 239 cơ quan chuyên môn, được tổ chức theo quy mô, đặc điểm địa bàn và khối lượng công việc của từng xã, phường, đặc khu.

Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, Quảng Ninh tiếp tục tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập. Từ 718 đơn vị sự nghiệp công lập vào tháng 9/2025, đến ngày 1/5/2026, toàn tỉnh còn 477 đơn vị. Việc giảm 241 đơn vị được đánh giá không chỉ là giảm đầu mối tổ chức, mà còn tạo điều kiện cơ cấu lại nguồn lực, chuyển dần từ quản lý theo đầu vào sang quản lý theo chất lượng dịch vụ công.

Ông Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh phát biểu tại hội nghị. Ảnh T.T

Về nhân sự, tỉnh đã bố trí 2.461 công chức cấp xã, cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành thường xuyên tại 54 xã, phường, đặc khu. Đồng thời, 69 cán bộ, công chức từ cấp tỉnh và các đơn vị chuyên môn được điều động, biệt phái về cơ sở, ưu tiên các lĩnh vực còn thiếu như đất đai, xây dựng, tài chính, quản lý dự án, giải phóng mặt bằng, y tế, khuyến nông và chuyển đổi số.

Một trọng tâm khác là phân cấp, phân quyền. Tổng cộng 1.047 nhiệm vụ, thẩm quyền của HĐND, UBND và Chủ tịch UBND cấp huyện được chuyển giao cho cấp tỉnh và cấp xã, trong đó 188 nhiệm vụ chuyển lên cấp tỉnh và 859 nhiệm vụ chuyển xuống cấp xã. Tỉnh cũng tiếp nhận, tổ chức thực hiện 746 nhiệm vụ thuộc 12 lĩnh vực được phân cấp, phân quyền từ Trung ương.

Tuy nhiên, trong quá trình vận hành vẫn còn một số khó khăn, nhất là tình trạng thiếu cán bộ chuyên môn ở một số lĩnh vực như đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài chính, công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Một số quy định, quy trình nghiệp vụ chưa đồng bộ, khiến cấp xã gặp khó khăn bước đầu khi tiếp nhận khối lượng lớn nhiệm vụ mới.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Quản Minh Cường - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh khẳng định: “Vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp phải tạo ra một hệ thống quản trị đủ hiện đại, đủ linh hoạt, đủ năng lực điều phối phát triển nhanh, xanh, bền vững; đủ khả năng thích ứng với mô hình đô thị biển - di sản - thông minh - cửa ngõ quốc tế mà Quảng Ninh đang hướng tới”.

Với kết quả thu ngân sách, phân bổ nguồn lực và cải cách thủ tục hành chính sau một năm vận hành, Quảng Ninh cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu phát huy hiệu quả. Tỉnh xác định tiếp tục hoàn thiện phân cấp, nâng chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường kiểm tra, giám sát để bộ máy mới hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn./.