Chiều ngày 29/5, tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp do Đảng ủy Bộ Tài chính tổ chức, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tài chính đã trình bày nhiều kết quả tích cực đạt được sau 1 năm vận hành bộ máy và mô hình chính quyền mới.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm chủ trì hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn.

Bộ máy tinh gọn, hoạt động thông suốt

Nhìn chung, sau 1 năm triển khai, hệ thống tổ chức của Bộ Tài chính đã cơ bản ổn định, đồng bộ với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp: bộ máy tinh gọn hơn, thể chế được hoàn thiện, hoạt động quản lý nhà nước về tài chính - ngân sách vận hành thông suốt, không bị gián đoạn, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp được nâng lên, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.

Việc phân cấp mạnh mẽ đã mang lại sinh khí mới cho hoạt động kinh tế. Theo ông Nguyễn Đức Trung - Phó Cục trưởng Cục Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, sau khi chuyển quyền cấp đăng ký kinh doanh từ huyện xuống xã, số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng lên 20.000 doanh nghiệp/tháng (tăng 20%), đặc biệt khối hộ kinh doanh tăng lên 80.000 hộ/tháng, với tỷ lệ đăng ký trực tuyến đạt 70%.

Về việc đảm bảo nguồn lực tài chính, Phó Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước Đinh Xuân Hà cho biết, dù dự toán đầu năm 2025 không có nguồn cho việc sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu Chính phủ bổ sung nguồn cho các địa phương và các bộ, cơ quan trung ương. Nguồn kinh phí này đã giúp giải quyết chế độ, tinh giản biên chế cho hàng trăm ngàn cán bộ, công chức.

Theo đại diện một số cơ quan Đảng Trung ương phát biểu tại hội nghị, trong việc phục vụ hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Bộ Tài chính đã chỉ đạo rất quyết liệt, đạt được sự đồng thuận cao. Kết quả thể hiện qua những con số cụ thể như: hoàn thành 146/147 nhiệm vụ (1 nhiệm vụ còn lại trong thời hạn), thu gọn đầu mối từ 131 xuống 31, giảm khoảng 3.600 đầu mối trong toàn ngành.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn.

Cùng với đó, thời gian qua, việc tham mưu xây dựng thể chế, các luật và hướng dẫn của Bộ Tài chính có khối lượng rất nhiều và chất lượng cao. Trong triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, mỗi ngành đều có những khó khăn riêng, nhưng Đảng ủy Bộ đã có những cách làm rất hay, có những việc phải hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” để giải quyết vướng mắc cho cơ sở.

Ghi nhận những nỗ lực làm việc không mệt mỏi và khối lượng công việc rất lớn mà cán bộ ngành Tài chính đang đảm nhiệm, đại diện cơ quan Đảng trung ương cũng đề nghị Bộ Tài chính cần bám sát đề cương của Trung ương, đồng thời bổ sung các chuyên mục đánh giá về công tác tư tưởng, tuyên truyền, lãnh đạo chỉ đạo và công tác kiểm tra, giám sát.

Bên cạnh đó, các ý kiến tại hội nghị cũng nêu ra một số khó khăn, vướng mắc cần khắc phục để có thể vận hành tốt mô hình mới. Trong đó, Cục Hải quan kiến nghị về tình trạng thiếu hụt nhân sự khi ngành đã cắt giảm số lượng lớn biên chế sau sáp nhập. Việc cắt giảm mạnh các điều kiện kinh doanh cũng đặt ra nhiều vấn đề trong công tác quản lý, kiểm soát gian lận thương mại.

Đại diện Kho bạc Nhà nước cho biết, Kho bạc Nhà nước được tổ chức thành 20 khu vực, trong khi đơn vị hành chính là 34 tỉnh/thành phố. Có 14 địa bàn không có trụ sở Kho bạc khu vực, nên gặp khó khăn trong việc tham mưu cho chính quyền địa phương, đối chiếu nguồn thu thuế…

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm kết luận hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Ghi nhận các mô hình hay, cách làm tốt

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm ghi nhận và đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các đơn vị cũng như những ý kiến phát biểu thẳng thắn, sâu sắc. Để hoàn thiện báo cáo trình Ban Chỉ đạo Trung ương, Thứ trưởng chỉ đạo các đơn vị phải tập trung vào 4 nhóm vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, phải chỉ rõ các điểm nghẽn, khó khăn và rút ra bài học kinh nghiệm sau một năm thực hiện. Các kiến nghị phải cụ thể, đích danh.

Thứ hai, về cơ cấu tổ chức bộ máy, cần đánh giá bộ máy hiện tại đã thực sự khoa học và đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp hay chưa.

Thứ ba, đối với phân cấp, phân quyền, Thứ trưởng nhấn mạnh nguyên tắc “sáu rõ”, nhưng lưu ý phân cấp phải đi liền với năng lực tổ chức thực thi ở cơ sở; nếu không, sẽ không đáp ứng được yêu cầu. Đồng thời, cần có kiến nghị mạnh mẽ về cơ sở vật chất và cơ chế bảo vệ quyền lợi, đời sống cho người lao động.

Thứ tư, chú trọng các mô hình hay, cách làm tốt mang tính “cầm tay chỉ việc”. Thứ trưởng cũng nhấn mạnh việc thực hiện và duy trì mô hình “Sổ tay điện tử” để giúp cán bộ cơ sở và cả trung ương dễ dàng tra cứu, cập nhật hệ thống văn bản quy phạm pháp luật rất lớn.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ nghiên cứu, đề xuất các hình thức khen thưởng nhằm động viên kịp thời các đơn vị, cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc triển khai chính quyền địa phương 2 cấp./.