Nhân lực phải theo kịp sự phát triển của thị trường

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới với những yêu cầu cao hơn về chất lượng, minh bạch, quản trị, công nghệ và khả năng hội nhập. Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng và sản phẩm, chất lượng nguồn nhân lực trở thành một trong những yếu tố có ý nghĩa đối với sự phát triển chiều sâu của thị trường.

Nhìn lại quá trình phát triển, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn ngày càng hiệu quả cho nền kinh tế, đồng thời góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, thúc đẩy quản trị doanh nghiệp và hội nhập quốc tế.

Chất lượng nguồn nhân lực trở thành một trong những yếu tố có ý nghĩa đối với sự phát triển chiều sâu của thị trường. Ảnh: An Thư

Bước sang giai đoạn mới, nhiệm vụ đặt ra cho thị trường ngày càng cao hơn. Bên cạnh hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và hiện đại hóa thị trường, cần tiếp tục nâng cao chất lượng, tăng cường tính minh bạch, quản trị công ty, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ. Trong tiến trình đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao hiểu biết tài chính của xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, kinh nghiệm của một số thị trường trong khu vực cho thấy, việc đưa kiến thức tài chính vào chương trình giáo dục, từ phổ thông đến đại học, có vai trò đáng kể trong quá trình phát triển thị trường. Giáo dục tài chính vừa giúp hình thành cộng đồng nhà đầu tư có kiến thức, hiểu sản phẩm, nhận diện rủi ro và đầu tư có trách nhiệm, vừa tạo nguồn nhân lực có chuyên môn cho lĩnh vực chứng khoán và tài chính.

Yêu cầu này càng có ý nghĩa khi phát triển nguồn nhân lực đã được đặt trong tổng thể cải cách thị trường tài chính. Ngày 27/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1413/QĐ-TTg phê duyệt Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045. Trong đó, giáo dục và đào tạo được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, hướng tới xây dựng, triển khai và phổ cập kiến thức tài chính từ giáo dục phổ thông, đồng thời phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu ở trình độ đại học và sau đại học.

Theo Chủ tịch UBCKNN, phát triển thị trường tài chính không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý hay các tổ chức tài chính mà cần sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó các cơ sở đào tạo và nghiên cứu giữ vai trò quan trọng. Vì vậy, sự kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và người học sẽ góp phần đưa hoạt động đào tạo, nghiên cứu tiến gần hơn với yêu cầu thực tế của thị trường.

Rút ngắn khoảng cách từ giảng đường đến thị trường

Ở góc độ cơ sở đào tạo, PGS.TS Bùi Đức Thọ - Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, thị trường chứng khoán giữ vai trò quan trọng trong huy động và phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển, thị trường tài chính không ngừng mở rộng và hội nhập ngày càng sâu, yêu cầu về đội ngũ nhân lực có kiến thức chuyên môn vững vàng, tư duy đổi mới, kỹ năng phân tích tốt, tác phong nghề nghiệp và chuẩn mực đạo đức càng trở nên cấp thiết.

PGS.TS Bùi Đức Thọ nhấn mạnh, kiến thức học thuật chỉ thực sự phát huy giá trị khi được kiểm chứng, bổ sung và làm giàu bằng thực tiễn sinh động của nền kinh tế và thị trường.

Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho rằng, nhu cầu trang bị kiến thức tài chính, đầu tư ngày càng trở nên quan trọng khi nhà đầu tư phải tiếp cận một lượng thông tin rất lớn và đa dạng. Nếu không có nền tảng kiến thức cơ bản, nhà đầu tư sẽ gặp khó khăn trong việc chọn lọc, đánh giá thông tin và đưa ra quyết định phù hợp.

Theo Tổng Giám đốc SSI, nhu cầu tiếp nhận kiến thức của nhà đầu tư luôn tồn tại, nhưng khi công nghệ và hành vi người dùng thay đổi, cách thức cung cấp kiến thức cũng cần đổi mới. Các công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chatbot và nền tảng số có thể hỗ trợ nhà đầu tư chủ động tìm kiếm, bổ sung kiến thức theo nhu cầu.

Đối với sinh viên, ông Thông đánh giá chương trình đào tạo tại các trường đã cung cấp tương đối đầy đủ nền tảng lý thuyết. Điều cần tăng cường là sự tham gia của doanh nghiệp để rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức trên giảng đường với hoạt động thực tế của thị trường.