Bộ Tài chính mới ban hành Thông tư số 109/2026/TT-BTC (Thông tư 109) về quản lý hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế; trong đó quy định kết quả kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế phải được công khai trong 5 ngày làm việc. Thông tư có hiệu lực từ ngày 24/7/2026.

Cụ thể, Thông tư 109 quy định, cơ quan thuế quản lý trực tiếp thực hiện việc kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế của đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cùng với việc kiểm tra thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Thông tư 109.

Việc kiểm tra được thực hiện trên cơ sở áp dụng quản lý rủi ro theo quy định tại Thông tư số 94/2026/TT-BTC. Về trình tự, thủ tục kiểm tra, xử lý kết quả vi phạm qua kiểm tra được thực hiện theo các quy định của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn về kiểm tra thuế.

Đáng chú ý, Thông tư 109 quy định cụ thể về công bố kết quả kiểm tra. Theo đó, cơ quan thuế quản lý trực tiếp thực hiện công bố kết quả kiểm tra hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận kiểm tra.

Thông tin công bố bao gồm: tên, mã số thuế, tên người đại diện theo pháp luật, địa chỉ trụ sở và kết quả kiểm tra tại trụ sở cơ quan thuế trực tiếp và phương tiện thông tin đại chúng.

Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi đại lý thuế, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế đã khắc phục theo kết luận kiểm tra, cơ quan thuế thực hiện cập nhật hoặc gỡ bỏ thông tin công bố.

Trong trường hợp thông tin công bố có sai sót, cơ quan thuế thực hiện đính chính, cập nhật hoặc gỡ bỏ trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày phát hiện.

Một điểm đáng chú ý nữa là Thông tư 109 cũng hướng dẫn về việc cập nhật kiến thức kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế đối với người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế và người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế tham gia cập nhật kiến thức hằng năm (trừ năm tham gia đánh giá năng lực nghiệp vụ chuyên môn về thuế).

Nội dung cập nhật kiến thức gồm các quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí và nội dung liên quan đến quản lý thuế; các quy định của pháp luật về kế toán doanh nghiệp; kế toán hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Trên cơ sở nội dung cập nhật kiến thức và tình hình thực tế, Cục Thuế xây dựng chương trình khung các nội dung phải cập nhật kiến thức của năm và ban hành trước ngày 31/1 hằng năm.

Theo Thông tư 109, thời gian cập nhật kiến thức tối thiểu 24 giờ (tương đương 3 ngày học) trong một năm. Số giờ cập nhật kiến thức được tính cộng dồn từ ngày 1/1 đến ngày 31/12 hằng năm.

Giờ cập nhật kiến thức được tính theo tỷ lệ: 1 giờ học bằng 1 giờ cập nhật kiến thức. Thời lượng được tính giờ cập nhật kiến thức không quá 4 giờ/buổi học và không quá 8 giờ/ngày học.

Tài liệu chứng minh về giờ cập nhật kiến thức là giấy xác nhận đã tham dự cập nhật kiến thức do đơn vị tổ chức cập nhật kiến thức cấp bằng bản giấy hoặc bản điện tử theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Thông tư 109 quy định, các đơn vị được tổ chức cập nhật kiến thức gồm các tổ chức xã hội nghề nghiệp về đại lý thuế; các trường cao đẳng, đại học, học viện, trường bồi dưỡng cán bộ có chuyên ngành đào tạo về thuế thực hiện các nội dung cập nhật kiến thức. Các đơn vị này tổ chức cập nhật kiến thức khi đã xây dựng chương trình, tài liệu cập nhật kiến thức đáp ứng quy định và có đội ngũ giảng viên có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm công tác, nghiên cứu, giảng dạy liên quan tới nội dung cập nhật kiến thức.

Các đơn vị tổ chức cập nhật kiến thức có trách nhiệm xây dựng kế hoạch chi tiết các lớp cập nhật kiến thức chậm nhất trong quý I hằng năm phù hợp với Chương trình khung do Cục Thuế ban hành. Đồng thời thực hiện theo dõi, điểm danh học viên tham dự lớp học; cấp giấy xác nhận đã tham dự cập nhật kiến thức; lưu trữ hồ sơ về tổ chức các lớp cập nhật kiến thức; cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin, tài liệu về việc tổ chức cập nhật kiến thức theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đối với thuế tỉnh, thành phố khi tổ chức các buổi tập huấn chung cho người nộp thuế, trong đó có người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế, thì người tham gia hoạt động kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế thông tin cho Thuế tỉnh, thành phố trước khi tham gia buổi tập huấn đầu tiên để thực hiện theo dõi và cấp giấy xác nhận đã tham dự cập nhật kiến thức (nếu có nhu cầu xác nhận). Nội dung chương trình và tài liệu cập nhật kiến thức phải đáp ứng được quy định tại Điều 11 Thông tư 109 và Chương trình khung do Cục Thuế ban hành.

Để kịp thời triển khai quy định mới Thông tư 109 quy định quản lý hoạt động kinh doanh làm thủ tục về thuế, ngày 3/8/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 5505/CT-QLTT gửi đến Thuế các tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử nhằm giới thiệu các nội dung mới trọng tâm của Thông tư 109.

Cục Thuế cho biết, thay đổi đáng chú ý và mang tính cải cách mạnh mẽ nhất trong Thông tư 109 là việc chuyển đổi sâu sắc trong phương thức quản lý hành nghề kinh doanh làm thủ tục về thuế.

Theo đó, ngành Thuế sẽ chuyển từ cơ chế thi, cấp chứng chỉ và quản lý hành nghề theo thủ tục hành chính sang cơ chế đánh giá năng lực, cập nhật kiến thức thường xuyên; công khai thông tin minh bạch; kiểm tra dựa trên phương pháp quản lý rủi ro; đồng thời hướng dẫn thực hiện đầy đủ các quy định chuyển tiếp đối với kết quả thi, chứng chỉ đã cấp, nhân viên đại lý đang hoạt động và giấy xác nhận cập nhật kiến thức.

Cục Thuế đề nghị Trưởng Thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử chủ động triển khai tuyên truyền, phổ biến rộng rãi quy định mới này đến toàn thể công chức thuế, các đại lý thuế, hộ, cá nhân kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế cũng như người nộp thuế liên quan.

Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các khó khăn hoặc vướng mắc, các đơn vị cần chủ động tổng hợp và phản ánh kịp thời về Cục Thuế để được hướng dẫn và giải quyết./.