Thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua tháng 7 với diễn biến điều chỉnh mạnh dưới tác động đồng thời của các yếu tố trong nước và quốc tế. Theo phân tích của Chứng khoán SSI, những lo ngại liên quan đến vấn đề pháp lý tại một số doanh nghiệp niêm yết, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cùng bối cảnh quốc tế kém thuận lợi do căng thẳng địa chính trị đã tạo áp lực đáng kể lên tâm lý nhà đầu tư.

Kết thúc tháng 7, VN-Index dừng ở mức 1.735,8 điểm, giảm 6,7% so với cuối tháng 6, nhưng đã phục hồi khoảng 4% từ vùng đáy 1.668 điểm thiết lập trong tháng.

Diễn biến điều chỉnh diễn ra trên diện rộng, nhưng không mang tính lan tỏa hoàn toàn. Toàn thị trường ghi nhận 314 mã giảm giá và 85 mã tăng giá. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, TCB, BID, GAS, GVR, CTG, VCB, VPL, VPB và BCM là những mã tác động mạnh nhất đến đà giảm của VN-Index, lấy đi khoảng 51,7 điểm của chỉ số. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup gồm VIC, VHM, VRE và VPL, mức giảm của VN-Index trong tháng chỉ còn khoảng 6%, thấp hơn mức giảm chung 6,7%.

Lộ trình giải ngân dòng vốn thụ động theo ước tính SSI.

Theo SSI, sự phân hóa giữa các nhóm ngành tiếp tục được duy trì. Các lĩnh vực mang tính phòng thủ hoặc có nền tảng hỗ trợ dài hạn ghi nhận mức giảm thấp hơn mặt bằng chung, gồm hàng tiêu dùng thiết yếu giảm 2,2%, năng lượng giảm 3,6%, bất động sản giảm 3,9% và công nghệ thông tin giảm 4,9%. Trong khi đó, áp lực bán tập trung mạnh ở các nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu giảm 16,7%, công nghiệp giảm 13,1%, bất động sản nếu không tính nhóm Vingroup giảm 13%, tiện ích giảm 8,5% và tài chính giảm 7,8%.

Thanh khoản thị trường tiếp tục ở mức thấp trong tháng 7. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 19,3 nghìn tỷ đồng mỗi phiên, chỉ giảm nhẹ so với mức 19,9 nghìn tỷ đồng của tháng 6, nhưng thấp hơn đáng kể so với mức bình quân khoảng 28 nghìn tỷ đồng/phiên trong 7 tháng đầu năm và 28,8 nghìn tỷ đồng/phiên của năm 2025.

Giá trị khớp lệnh bình quân đạt khoảng 15,8 nghìn tỷ đồng/phiên, nhích nhẹ so với tháng trước, nhưng vẫn ở mức thấp so với lịch sử. Theo SSI, điều này cho thấy, mức độ tham gia của nhà đầu tư đã ổn định hơn, song tâm lý thận trọng vẫn chi phối sau nhịp điều chỉnh mạnh.

Trong khi diễn biến thị trường kém tích cực, kết quả kinh doanh quý II/2026 của doanh nghiệp niêm yết tiếp tục là điểm sáng. Tổng doanh thu trên 3 sàn tăng 37,6% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ tăng 47,7%. Trên HOSE, lợi nhuận tăng 45,8%, thấp hơn nhẹ mức 49,8% của quý I. Nếu loại trừ nhóm Vingroup, lợi nhuận tăng 27,9%, đưa mức tăng trưởng lũy kế 6 tháng đầu năm lên 29,2%.

Tăng trưởng lợi nhuận diễn ra trên diện rộng khi phần lớn các nhóm ngành đều ghi nhận mức tăng hai chữ số, ngoại trừ du lịch, hàng cá nhân và gia dụng, cùng ngành ô tô. Ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai lĩnh vực đóng góp lớn nhất, với lợi nhuận quý II lần lượt tăng 24,6% và 232% so với cùng kỳ, đóng góp khoảng 70% mức tăng lợi nhuận toàn thị trường.

Các ngành bán lẻ, tiện ích, dầu khí, vật liệu xây dựng và phân bón cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực. Các chuyên gia đánh giá, kết quả kinh doanh của một số nhóm như ngân hàng, dầu khí, bán lẻ và bất động sản vượt kỳ vọng, song dự báo tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại trong nửa cuối năm do tác động trễ của mặt bằng lãi suất cao và sự suy yếu của thị trường bất động sản.

Đánh giá triển vọng tháng 8, giới phân tích cho rằng, đây thường là một trong những giai đoạn thuận lợi của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong 10 năm gần nhất, VN-Index có 8 lần tăng điểm trong tháng 8, với mức sinh lời bình quân khoảng 5% ở các năm tăng, trong khi 2 năm giảm điểm đều có mức điều chỉnh dưới 1%.

Định giá thị trường cũng được đánh giá trở nên hấp dẫn hơn khi P/E dự phóng năm 2026 ở mức 12,2 lần, hoặc khoảng 9,5 lần nếu loại trừ nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup, tiệm cận vùng định giá từng xuất hiện trong giai đoạn thị trường chịu áp lực mạnh như thời điểm dịch Covid-19 năm 2020 và đợt điều chỉnh do yếu tố thuế quan năm 2025.

Bên cạnh đó, dư nợ margin tăng khoảng 26,7 nghìn tỷ đồng trong quý II khiến áp lực bán gia tăng trong tháng 7, nhưng sau nhịp điều chỉnh vừa qua, các chuyên gia nhận định rằng, một phần đòn bẩy đã được giải tỏa, qua đó áp lực bán bắt buộc có thể giảm dần trong một đến hai tháng tới.

Qua đó, cơ hội giao dịch có thể xuất hiện trong tháng 8, dù xu hướng trung hạn của thị trường chưa thực sự thay đổi khi mặt bằng lãi suất nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao trong nửa cuối năm. Các chuyên gia cũng kỳ vọng áp lực bán ròng của khối ngoại sẽ tiếp tục hạ nhiệt nhờ kỳ vọng đón đầu dòng vốn thụ động trước thời điểm FTSE Russell nâng hạng thị trường Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi. Cùng với tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp được duy trì, định giá hấp dẫn và tỷ lệ sở hữu nước ngoài còn ở mức thấp, đây được xem là những yếu tố có thể hỗ trợ thị trường thu hút thêm dòng vốn trong thời gian tới./.