Dấu ấn ngành Tài chính 2025: Đổi mới tư duy, dẫn dắt tăng trưởng

Ngày 8/1, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã trình bày về một số kết quả nổi bật trong lĩnh vực Tài chính năm 2025.

Đổi mới từ tư duy "quản lý" sang tư duy "phục vụ"

Theo Bộ trưởng, trong năm 2025, mặc dù gặp nhiều khó khăn thách thức nhưng dưới sự lãnh đạo sáng suốt của đồng chí Tổng Bí thư, của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, của Quốc hội, sự chỉ đạo sát sao quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đất nước ta đã đạt được kết quả toàn diện trên các mặt. Trong đó, chính sách tài khóa cũng được triển khai thực thi khá hiệu quả với những kết quả nổi bật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Trước hết, công tác hoàn thiện thể chế được triển khai mạnh mẽ toàn diện. Trong năm 2025, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân; trình Quốc hội thông qua 28 luật và nghị quyết, 86 nghị định và nghị quyết của Chính phủ, ban hành 144 thông tư, chiếm khoảng 1/4 tổng số lượng văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.

“Điều này tạo hành lang pháp lý đầy đủ, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, hỗ trợ hiệu quả cho sản xuất kinh doanh, nuôi dưỡng nguồn thu, kiến tạo các mô hình phát triển mới”, Bộ trưởng nêu rõ.

Bên cạnh đó, chính sách tài khóa được điều hành mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp hài hòa hiệu quả với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng.

Công tác thu ngân sách được đổi mới từ tư duy "quản lý" sang tư duy "phục vụ", từng bước số hóa, ứng dụng mạnh mẽ AI, đảm bảo thu đúng, đủ, kịp thời với kết quả cao, vượt 35,5% dự toán trong khi đã thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Chi ngân sách nhà nước được điều hành theo hướng tăng chi cho đầu tư phát triển với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, khoảng 1,08 triệu tỷ đồng, góp phần dẫn dắt thúc đẩy đầu tư xã hội và mở ra không gian phát triển mới. Nhu cầu chi cho quốc phòng an ninh, chi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị được đảm bảo.

Tăng thu, tiết kiệm chi, bố trí đủ nguồn lực để xây dựng trường nội trú cho học sinh vùng sâu vùng xa, thực hiện tinh giản biên chế và sắp xếp lại tổ chức bộ máy từ Trung ương đến địa phương, kịp thời khắc phục hậu quả thiên tai và các nhiệm vụ cấp bách khác. Trong khi đó, vẫn đảm bảo bội chi ở mức 3,6% GDP và nợ công được kiểm soát tốt, đảm bảo an toàn tài chính quốc gia.

Về cải cách thủ tục hành chính, công tác cải cách được đẩy mạnh, dịch vụ công được hiện đại hoá nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp. Dịch vụ công trực tuyến đang được triển khai theo đúng kế hoạch của Ban chỉ đạo Trung ương và Chính phủ giao.

Cùng với đó, ngành Tài chính đã thực hiện các giải pháp khơi thông nguồn lực cho đầu tư phát triển, nâng hạng thành công thị trường chứng khoán để giúp tăng quy mô thị trường, thu hút vốn đầu tư nước ngoài gắn với phát triển khoa học công nghệ.

Tổng Bí thư Tô Lâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự Hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Năm 2026: Thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm

Năm 2026, Bộ trưởng nêu rõ, là năm có ý nghĩa quan trọng, năm đầu tiên thực hiện kế hoạch tăng trưởng hai con số trong bối cảnh những thuận lợi và thách thức đan xen. Để hoàn thành thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, ngành Tài chính quyết tâm với nỗ lực cao nhất triển khai một số giải pháp chủ yếu.

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế pháp luật về tài chính, ngân sách, đầu tư gắn với đổi mới mạnh mẽ tư duy, mở ra không gian động lực phát triển mới. Ngành sẽ tập trung xây dựng các văn bản hướng dẫn các luật vừa được Quốc hội ban hành; xây dựng và triển khai các nhiệm vụ, đề án trong chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng ngay từ đầu năm 2026; tiếp tục theo dõi đánh giá để tham mưu sửa đổi hoàn thiện các luật, nghị quyết phù hợp với tình hình thực tiễn.

Thứ hai, triển khai thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Hoàn thành chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý thu ngân sách nhà nước, cơ cấu lại nguồn thu bảo đảm tính bền vững, phấn đấu vượt thu ngân sách nhà nước ở mức cao nhất; đồng thời triển khai hiệu quả các chính sách giảm, gia hạn thuế phí để tiếp tục hỗ trợ cho người dân, doanh nghiệp.

Tập trung chi đầu tư phát triển, đặc biệt là bố trí đủ vốn cho các công trình hạ tầng chiến lược và chi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Tiếp tục ưu tiên cho nhu cầu quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội; tiết kiệm chi thường xuyên để tăng chi cho đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả việc quản lý, phân bổ giải ngân và sử dụng ngân sách nhà nước, tài sản công, phòng chống lãng phí; chủ động tận dụng dư địa nợ công để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Các đại biểu tham dự Hội nghị.

Thứ ba, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu trong toàn ngành gắn với tăng cường năng lực, hiệu quả quản lý, giám sát, góp phần cải thiện thực chất môi trường đầu tư kinh doanh, để thúc đẩy phát triển và cơ cấu lại các thành phần kinh tế theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị. Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đưa vào sử dụng 25 cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo đúng kế hoạch và thực hiện 100% dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong năm 2026, Bộ trưởng cho hay.

Thứ tư, tiếp tục phát triển sâu rộng, công khai, minh bạch thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu Chính phủ để trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế.

Đồng thời, triển khai có hiệu quả các Nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước và phát triển kinh tế có vốn nước ngoài để thu hút nguồn lực từ các thành phần kinh tế trong và ngoài nước. Đáp ứng được nhu cầu huy động vốn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế hai con số, khuyến khích chuyển giao công nghệ, tăng cường kết nối giữa các thành phần kinh tế, nhất là giữa khu vực kinh tế trong nước và FDI.

Thứ năm, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, giữa thị trường vốn và thị trường tiền tệ để đảm bảo huy động đủ nguồn lực cho phát triển kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.