Đề xuất này nhằm bình ổn thị trường tiền tệ, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách tài khóa - tiền tệ trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026.

Áp lực thanh khoản vào cuối năm

Thực hiện quy định tại Nghị định số 24/2016/NĐ-CP về quản lý ngân quỹ nhà nước (NQNN), được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2025/NĐ-CP, thời gian qua, Bộ Tài chính đã tổ chức điều hành nghiệp vụ sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi đúng quy định, bảo đảm an toàn thanh khoản và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách. Đồng thời, Bộ Tài chính phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong điều hành lượng NQNN gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại, phù hợp với mục tiêu điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ từng giai đoạn, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Trong bối cảnh Chính phủ quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng cao năm 2025 và các năm tiếp theo, vẫn còn một lượng kinh phí ngân sách, chủ yếu là ngân sách địa phương, đã được bố trí nhiệm vụ chi nhưng chưa giải ngân (như nguồn cải cách tiền lương; tăng thu, tiết kiệm chi; vốn đầu tư xây dựng cơ bản…). Cùng với đó, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng diễn ra nhanh, trong khi công tác huy động vốn của các ngân hàng thương mại chưa đáp ứng kịp nhu cầu tăng trưởng tín dụng, tạo áp lực lên thanh khoản thị trường tiền tệ.

Kho bạc Nhà nước khu vực I điều hành ngân quỹ nhà nước linh hoạt, an toàn. Ảnh: Đức Thanh

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các công cụ, giải pháp ổn định thị trường. Đồng thời, Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) cũng thực hiện gửi NQNN tạm thời nhàn rỗi tại ngân hàng thương mại ở mức xấp xỉ tối đa hạn mức 50% khả năng NQNN tạm thời nhàn rỗi theo quy định của Nghị định số 24/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2025/NĐ-CP).

Nhưng thực tế cho thấy, tại một số thời điểm, thanh khoản thị trường gặp khó khăn, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn ngắn dưới 1 tháng có lúc tăng lên mức 6,5 - 7,5%/năm; khả năng đầu tư vào trái phiếu chính phủ của các tổ chức tín dụng cũng bị hạn chế. Trong khi đó, nguồn NQNN tạm thời nhàn rỗi đều là các khoản “chưa được giải ngân” nhưng đã có nhiệm vụ chi cụ thể, đòi hỏi Kho bạc Nhà nước luôn sẵn sàng đáp ứng đầy đủ, kịp thời các yêu cầu chi của ngân sách nhà nước.

Điều chỉnh hạn mức giúp ổn định thanh khoản và tăng trưởng

Trên cơ sở kết luận của Thường trực Chính phủ và yêu cầu cấp thiết trong điều hành, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về điều chỉnh hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại. Mục tiêu là tạo cơ sở pháp lý để kịp thời nâng số dư NQNN gửi tại các ngân hàng, hỗ trợ ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ trong giai đoạn cao điểm thanh toán cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán 2026, qua đó tăng cường hiệu quả phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ.

Tại dự thảo Nghị quyết dự kiến điều chỉnh tăng hạn mức sử dụng NQNN tạm thời nhàn rỗi gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại từ mức tối đa 50% lên tối đa 60%. Thời gian áp dụng từ ngày Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 28/2/2026. Sau thời điểm này, các khoản NQNN đã gửi được phép duy trì đến khi đáo hạn, nhưng phải bảo đảm số dư đến ngày 31/3/2026 không vượt quá hạn mức theo quy định hiện hành.

Việc điều chỉnh tăng hạn mức trong thời gian ngắn có thể làm gia tăng áp lực cho Bộ Tài chính trong việc bảo đảm kịp thời, đầy đủ các nhu cầu chi ngân sách, nhất là chi an sinh xã hội và giải ngân đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, giải pháp này được đánh giá sẽ hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước ổn định thanh khoản hệ thống ngân hàng thương mại, góp phần giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất, qua đó giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.

Dự thảo Nghị quyết cũng quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương. Trong đó, Bộ Tài chính (Kho bạc Nhà nước) chủ động điều hành số dư tiền gửi NQNN tại ngân hàng thương mại, bảo đảm an toàn thanh khoản và không vượt hạn mức; Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục phối hợp chặt chẽ, linh hoạt trong điều hành chính sách; các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước.