Rạng sáng mai 8/4, theo giờ Việt Nam, FTSE Russell sẽ công bố báo cáo phân loại thị trường, bao gồm kết quả rà soát nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Cách đây nửa năm, FTSE Russell đã thông báo nâng hạng Việt Nam từ thị trường Cận biên lên thị trường Mới nổi thứ cấp, với ngày hiệu lực dự kiến là Thứ Hai, ngày 21/9/2026, cùng với đợt rà soát giữa kỳ diễn ra vào tháng 3/2026.
Chia sẻ bên lề Hội nghị Tư duy mới trong đầu tư chứng khoán do Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán (SRTC) và CTCP Chứng khoán SSI (SSI) tổ chức, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu - chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI Research dự báo xác suất Việt Nam vượt qua kỳ rà soát lần này ở mức rất cao, lên tới khoảng 99%, sau khi các tiêu chí quan trọng đã được hoàn thiện, đặc biệt là những thay đổi về cơ chế giao dịch và tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, ông Hiếu cũng nhấn mạnh, khác với các giai đoạn trước khi thông tin nâng hạng còn mang yếu tố bất ngờ, thị trường hiện tại đã phần nào phản ánh trước kỳ vọng này. Lần rà soát này mang tính chất “xác nhận” nhiều hơn, khác với trước đây câu chuyện nâng hạng ở các kỳ đánh giá trước.
Điểm đáng chú ý trong kỳ rà soát lần này còn là câu hỏi về lộ trình giải ngân dòng tiền từ các quỹ ETF. Theo ông Hiếu, quá trình cơ cấu danh mục của các quỹ ETF được dự báo sẽ diễn ra theo 2 giai đoạn.
Đầu tiên, việc loại cổ phiếu Việt Nam khỏi rổ thị trường cận biên, nhiều khả năng chỉ thực hiện một lần. Trong khi đó, ở chiều mua vào, khi các cổ phiếu Việt Nam gia nhập rổ thị trường mới nổi, dòng vốn ETF được dự báo phân bổ theo nhiều đợt.
"Chúng tôi ước tính tổng dòng vốn thụ động đạt khoảng 1,67 tỷ USD thông qua giao dịch của khoảng 6 quỹ ETF lớn toàn cầu sẽ được giải ngân theo lộ trình phân kỳ thay vì một lần, nhiều khả năng trải dài trong 3 đến 5 quý - tương tự như trường hợp nâng hạng của Arab Saudi năm 2019. Cách tiếp cận theo từng giai đoạn này sẽ giúp giảm thiểu biến động thị trường và hỗ trợ quá trình hình thành giá một cách hiệu quả hơn" - các chuyên gia từ SSI Research dự báo trong báo cáo công bố gần đây.
Việc bước chân vào nhóm thị trường mới nổi không chỉ mang ý nghĩa thu hút dòng vốn thụ động. Quan trọng hơn, theo ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, việc được nâng hạng sẽ thay đổi cách nhìn và mức độ quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế đối với thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi được xếp cùng nhóm với các thị trường lớn trong khu vực, Việt Nam có cơ hội tiếp cận dòng vốn chủ động quy mô lớn. Nhất là khi nhiều nhóm nhà đầu tư trước đây bị hạn chế bởi các quy định không đầu tư vào thị trường cận biên.
Tuy nhiên, bên cạnh câu chuyện nâng hạng, dòng vốn ngoại hiện vẫn chịu ảnh hưởng từ bối cảnh vĩ mô và địa chính trị toàn cầu. Thực tế cho thấy, trong những giai đoạn bất ổn, dòng tiền thường có xu hướng rút khỏi các thị trường có độ rủi ro cao hơn để tìm đến các tài sản an toàn như vàng, tiền tệ hoặc các thị trường lớn. Điều này đồng nghĩa với việc tỷ trọng tại các thị trường có mức độ rủi ro và biến động cao hơn, trong đó có Việt Nam và một số thị trường Đông Nam Á, có thể bị thu hẹp.
| Việc được nâng hạng sẽ thay đổi cách nhìn và mức độ quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế đối với thị trường chứng khoán Việt Nam
|
Dù vậy, trong kịch bản cơ sở được nhiều tổ chức kỳ vọng, nếu các xung đột dần hạ nhiệt vào khoảng giữa năm này và môi trường vĩ mô toàn cầu ổn định trở lại, đặc biệt vào nửa cuối năm, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư được cải thiện.
Dòng vốn ngoại được kỳ vọng sẽ quay trở lại mạnh mẽ hơn. Thị trường có thể quay lại phản ánh các yếu tố nội tại của nền kinh tế, trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng vẫn được duy trì ở mức tích cực.
Theo đánh giá của ông Hiếu, quy mô dòng tiền quay lại có thể lớn hơn so với lượng vốn đã rút ra trong các năm gần đây. Kỳ vọng của thị trường có thể gắn với khả năng đảo chiều của dòng tiền khi các yếu tố bất định hiện tại được tháo gỡ.
Cùng đó, thị trường cũng đang chủ động chuẩn bị nguồn “hàng hoá” để đón dòng vốn mới. Những thay đổi gần đây, đặc biệt là việc rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết, đã giúp gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng. Những trường hợp như TCX cho thấy khả năng thu hút dòng vốn ngoại ngay từ giai đoạn IPO. Đồng thời, cổ phiếu này cũng nhanh chóng được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế.
Trong thời gian tới, nhiều thương vụ IPO lớn trong các lĩnh vực tiêu dùng, bán lẻ và cả doanh nghiệp FDI được kỳ vọng sẽ tiếp tục bổ sung nguồn cung mới cho thị trường. Sự xuất hiện của các “hàng hoá” chất lượng cao không chỉ giúp đa dạng hóa lựa chọn cho nhà đầu tư, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn hậu nâng hạng.
