Đây là sự kiện thường niên có ý nghĩa quan trọng, quy tụ các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách, các tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thảo luận một cách toàn diện về những vấn đề kinh tế - tài chính trọng tâm trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ.

Định vị những tọa độ chiến lược

Năm 2025, nền kinh tế Việt Nam phục hồi ngày một tích cực từ sau đại dịch, nhưng đồng thời cũng đối mặt ngày càng nhiều thách thức mới từ những biến động toàn cầu. Chủ đề của Diễn đàn năm nay đã phản ánh yêu cầu cấp thiết về việc định vị tư duy phát triển để đặt nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới trong tương lai, theo tinh thần các nghị quyết lớn của Trung ương.

Phiên khai mạc sẽ diễn ra vào 8 giờ sáng với sự hiện diện của lãnh đạo Bộ Tài chính cùng đại diện các tổ chức quốc tế như GIZ và UNOPS. Các phát biểu chào mừng từ các đối tác quốc tế khẳng định cam kết đồng hành trong quá trình hoạch định và triển khai các chính sách phát triển của Việt Nam.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ hoạ: Phương Anh.

Ngay sau khai mạc, diễn đàn bước vào chuỗi tham luận chính mở ra bức tranh kinh tế Việt Nam từ nhiều khía cạnh: bối cảnh toàn cầu, năng lực phục hồi, trở ngại thể chế và yêu cầu chiến lược cho giai đoạn 2026 - 2030.

Bài tham luận được trình bày đầu tiên trong phiên thảo luận sáng là của ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính với chủ đề “Thích ứng - Chuyển đổi - Tăng tốc: Nền tảng cho chiến lược phát triển 2026 - 2030”.

Từ những phân tích sâu sắc về tốc độ phục hồi của kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2024 - 2025, ông Nguyễn Như Quỳnh chỉ ra những động lực và thách thức của Việt Nam trước thềm giai đoạn mới.

Theo đó, các động lực đã giúp kinh tế Việt Nam bật dậy mạnh mẽ gồm: quyết tâm chính trị cao, tăng trưởng ổn định của nông nghiệp, sự phục hồi mạnh của ngành công nghiệp nhờ xuất khẩu, cùng sự bứt phá của các ngành dịch vụ với mức tăng hai con số. Cùng với đó, môi trường vĩ mô ổn định, lạm phát và lãi suất thấp, tiêu dùng phục hồi và đầu tư mở rộng đã tạo thế cân bằng quan trọng.

Tuy nhiên, Việt Nam cũng đối mặt với những thách thức mang tính cấu trúc kéo dài trong thời gian qua: năng suất còn thấp so với khu vực, tăng trưởng vẫn dựa trên mở rộng nguồn lực, tốc độ già hóa dân số nhanh, và đặc biệt là điểm nghẽn trong thực thi chính sách - từ hạ tầng, thể chế đến nguồn nhân lực.

Để đạt tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh, mọi cấu phần của nền kinh tế phải tạo bước nhảy vọt; từ các ngành quy mô nhỏ đến khu vực công nghiệp - dịch vụ, tất cả đều cần chuyển dịch lên mức tăng trưởng cao hơn.

Các tham luận tiếp theo do chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam - ông Nguyễn Bá Hùng, và đại diện IMF - ông Jochen Schmittmann, trình bày về bối cảnh toàn cầu, những rủi ro lớn đang hiện hữu, khả năng phục hồi và yêu cầu cải cách của Việt Nam trong chu kỳ phát triển mới.

Phiên thảo luận buổi sáng quy tụ đại diện từ Ngân hàng Thế giới, Viện Nghiên cứu Chính sách Nhật Bản, Đại học Indiana Bloomington, BCG cùng các chuyên gia trong nước. Thảo luận xoay quanh các chủ đề: định vị Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu; xu hướng chính sách kinh tế vĩ mô đảm bảo tăng trưởng cao; kinh nghiệm quốc tế về tài khóa; và phát triển vùng động lực, hành lang kinh tế - những nhân tố then chốt hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng bền vững.

Kiến tạo động lực mới cho tăng trưởng

Phiên buổi chiều tiếp tục mở rộng các chủ đề hướng tới tương lai. Tham luận của ông Vũ Quốc Huy, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc tạo động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam.

Các diễn giả quốc tế như ông David Ambadar (GIZ) và Giáo sư Robert Elliott (Đại học Birmingham) tập trung vào chuyển dịch đầu tư tư nhân vào chuyển đổi xanh và tối ưu nguồn lực để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 - một định hướng quan trọng của Việt Nam trong thập kỷ tới.

Phiên thảo luận chiều do GS.TS. Trần Thọ Đạt điều hành quy tụ nhiều chuyên gia hàng đầu từ IFC, LSE, các doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý. Các vấn đề trọng tâm sẽ được thảo luận gồm có cải thiện thể chế cho khu vực kinh tế tư nhân, xây dựng các tập đoàn có năng lực cạnh tranh quốc tế, tận dụng chuyển đổi số và nguồn vốn dữ liệu, thúc đẩy ESG và kinh nghiệm quốc tế về thị trường tài sản số.

Theo các chuyên gia, năm 2025 là thời điểm đặc biệt để ngành Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhìn lại kết quả đạt được cũng như thách thức của nền kinh tế, đồng thời chia sẻ những chính sách lớn mang tính định hướng theo tinh thần các Nghị quyết của Trung ương. Đây cũng là dịp để ngành Tài chính thúc đẩy quá trình thể chế hóa các chủ trương lớn, tạo nền tảng mô hình tăng trưởng mới với tầm nhìn đến năm 2045.

Với cách tiếp cận đa chiều - từ bối cảnh toàn cầu, động lực nội tại đến yêu cầu đổi mới tư duy và tái cấu trúc không gian phát triển, Diễn đàn Kinh tế - Tài chính Việt Nam 2025 hứa hẹn sẽ mang lại những gợi mở quan trọng cho chiến lược phát triển kinh tế - tài chính giai đoạn 2026 - 2030.