Ngày 6/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 291/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 103/2024/NĐ-CP về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và Nghị định 104/2024/NĐ-CP về Quỹ phát triển đất. Đây là văn bản quan trọng, tác động trực tiếp đến quá trình xác định nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất, tổ chức kinh tế và các chủ đầu tư dự án.

Bộ Tài chính yêu cầu địa phương khẩn trương đồng bộ hóa quy định về nghĩa vụ tài chính đất đai. Ảnh minh họa

Để các quy định tại Nghị định 291/2025/NĐ-CP nhanh chóng đi vào cuộc sống, Bộ Tài chính vừa có văn bản số 18665/BTC-QLCS gửi Hội đồng nhân dân và UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu cụ thể hóa và tổ chức triển khai ngay các quy định mới.

Cụ thể, đối với những nội dung về trách nhiệm tổ chức thực hiện đã được nêu tại Nghị định 103/2024/NĐ-CP và Nghị định 104/2024/NĐ-CP mà Nghị định 291/2025/NĐ-CP không sửa đổi, bổ sung, Bộ Tài chính yêu cầu địa phương phải tiếp tục thực hiện đầy đủ, đặc biệt là những yêu cầu liên quan đến xây dựng và ban hành Quy định về quy trình luân chuyển hồ sơ xác định nghĩa vụ tài chính. Theo Bộ Tài chính, quy trình này là khâu then chốt để bảo đảm tính chính xác, kịp thời trong xác định, thu và nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Đối với các nội dung mới tại Nghị định 291/2025/NĐ-CP, Bộ Tài chính nhấn mạnh đến 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm cần phải thực hiện.

Trước hết, các tỉnh, thành phố phải tổ chức tuyên truyền, phổ biến đầy đủ nội dung của nghị định tới các cơ quan chuyên môn, tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp và các nhóm đối tượng có liên quan. Việc phổ biến cần bảo đảm tính kịp thời, chính xác để hạn chế vướng mắc khi áp dụng.

Tiếp đến, các địa phương phải khẩn trương rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do mình ban hành về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và Quỹ phát triển đất. Những văn bản không còn phù hợp phải được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ nhằm thống nhất với Nghị định 291/2025/NĐ-CP và các quy định của Luật Đất đai 2024.

Bộ Tài chính cũng lưu ý rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã trong nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến việc xác định nghĩa vụ tài chính. Các xã phải xác nhận chính xác kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được khấu trừ vào nghĩa vụ tài chính; phối hợp với đơn vị tái định cư để bảo đảm tính đúng, tính đủ của bảng kê thanh toán; đồng thời xác định các khoản tổ chức kinh tế đã chi để nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất được trừ vào tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất theo từng trường hợp cụ thể. Đây là những khâu phát sinh nhiều tình huống phức tạp trong thực tiễn, đặc biệt đối với các dự án được giao đất trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực nhưng đến nay mới đề nghị xử lý nghĩa vụ tài chính.

Một điểm đáng chú ý là Nghị định 291/2025/NĐ-CP không có thông tư hướng dẫn. Vì vậy, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương chủ động căn cứ Luật Đất đai 2024 và các nghị định hiện hành để xây dựng quy trình quản lý thu - nộp; ban hành danh mục hồ sơ, tờ khai; hoàn thiện các quy định cần thiết phục vụ công tác xác định nghĩa vụ tài chính và vận hành Quỹ phát triển đất.