Công ty cổ phần Công nghệ - Viễn thông Elcom mới hoàn tất giao dịch mua lại 80% cổ phần tại Công ty cổ phần Đầu tư GSS Holdings. Thông qua GSS Holdings - đơn vị đang sở hữu 85% vốn điều lệ của Công ty cổ phần Chuyển đổi số VDX, Elcom gián tiếp nắm 68% vốn của doanh nghiệp công nghệ trẻ này.
Theo thông tin tự giới thiệu từ VDX, công ty chuyên cung cấp giải pháp chuyển đổi số cho khu vực công và doanh nghiệp, với các sản phẩm như AI Assistant, DataLake, OCR, CloudOps và nền tảng GovTech. Dù mới thành lập năm 2025, doanh nghiệp định vị ở mảng chính phủ số, dữ liệu, AI và đã là đối tác tin cậy của hơn 50 tổ chức, triển khai thành công hơn 100 dự án.
 |
| Năm 2014, FPT mua RWE IT Slovakia, đánh dấu thương vụ M&A đầu tiên trong lĩnh vực công nghệ thông tin của Việt Nam tại thị trường nước ngoài. Ảnh: Đức Thanh |
Thương vụ của Elcom và GSS Holdings phần nào phản ánh lựa chọn chiến lược của một doanh nghiệp công nghệ trong bối cảnh thị trường đang thay đổi nhanh hiện nay. Thay vì chỉ tăng trưởng hữu cơ, doanh nghiệp có thể dùng hình thức M&A để rút ngắn thời gian bổ sung năng lực công nghệ, mở rộng hệ sinh thái sản phẩm và tiếp cận các phân khúc khách hàng mới.
Elcom có thế mạnh trong các lĩnh vực giao thông thông minh, viễn thông, an ninh - quốc phòng và các giải pháp công nghệ cho khu vực công. Việc bổ sung một doanh nghiệp có năng lực về chuyển đổi số, dữ liệu, trợ lý AI và giải pháp cho khu vực công như VDX có thể được nhìn nhận như bước đi mở rộng phạm vi dịch vụ đối với tệp khách hàng hiện tại, từ hạ tầng, dữ liệu, xử lý thông tin đến ứng dụng phục vụ cơ quan nhà nước và doanh nghiệp.
Không chỉ Elcom, các doanh nghiệp công nghệ lớn hơn cũng đã sử dụng M&A như công cụ tăng trưởng, trong đó, FPT là ví dụ rõ nét. Năm 2014, FPT mua RWE IT Slovakia, đánh dấu thương vụ M&A đầu tiên trong lĩnh vực công nghệ thông tin của Việt Nam tại thị trường nước ngoài.
Năm 2021, FPT mua Base.vn - nền tảng quản trị doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam, qua đó bổ sung mảnh ghép phục vụ chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tới năm 2024, FPT thực hiện thương vụ M&A đầu tiên tại Nhật Bản thông qua việc mua lại Next Advanced Communications NAC Co., Ltd.
Các thương vụ trên đã giúp FPT mở rộng thị trường, gia tăng đội ngũ và nâng khả năng tham gia các dự án quy mô lớn. Trong kinh doanh, tốc độ là yếu tố quan trọng. Tự phát triển một sản phẩm, một thị trường hay một đội ngũ có thể mất nhiều năm, trong khi M&A giúp rút ngắn đáng kể thời gian nếu doanh nghiệp lựa chọn đúng mục tiêu và tích hợp thành công.
Ở nhóm startup, kênh vốn mạo hiểm cũng tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Vào tháng 5/2022, nền tảng quản lý bán hàng SoBanHang đã huy động khoảng 3,8 triệu USD trong vòng gọi vốn Pre-Series A. Đây là một start-up thành lập năm 2021 với hoạt động chính là cung cấp nền tảng quản lý kinh doanh trên thiết bị di động cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ quản lý bán hàng, tồn kho, giao dịch khách hàng và vận hành hoạt động kinh doanh. Khoản vốn này được dùng để mở rộng hệ sinh thái dịch vụ số cho nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ tại Đông Nam Á.
Thông qua các thương vụ M&A, gọi vốn mạo hiểm hay phát hành cổ phiếu, IPO, các doanh nghiệp công nghệ đang gia tăng sức khỏe tài chính cùng khả năng mở rộng sản phẩm và thị trường.
Cùng với sự phát triển tự thân của doanh nghiệp công nghệ trước yêu cầu của thị trường, các chính sách mới vừa được ban hành cũng đang góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành.
Trung tuần tháng 6/2026, Đề án hình thành các doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn trong nước để phát triển hạ tầng số, nhân lực số, dữ liệu số, công nghệ chiến lược, an ninh mạng giai đoạn 2026 - 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1091/QĐ-TTg.
Một trong những thay đổi từ chính sách mới là việc Nhà nước tạo thị trường đầu ra. Vai trò giao nhiệm vụ trọng điểm quốc gia, đặt hàng các bài toán lớn về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cho doanh nghiệp trong nước; hỗ trợ thị trường cho sản phẩm công nghệ trong nước; khuyến khích các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và doanh nghiệp tư nhân lớn thuê, mua, sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp công nghệ chiến lược... đã được nhấn mạnh.
Thêm nhiều chuyển động mới sau Nghị quyết số 57-NQ/TWSau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được Bộ Chính trị ban hành, Chính phủ đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo báo cáo tại phiên họp chuyên đề Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 ngày 23/6/2026, các cấp có thẩm quyền đã ban hành 6 luật, 5 nghị định, 3 nghị quyết, 3 quyết định và nhiều văn bản liên quan nhằm khơi thông nguồn lực, tạo nền tảng triển khai hiệu quả. Điểm đáng chú ý là tư duy chính sách đang chuyển từ quản lý sang kiến tạo. Thể chế không chỉ là công cụ điều chỉnh, mà được nhìn nhận như một lợi thế cạnh tranh để tạo không gian phát triển cho công nghệ mới, mô hình kinh tế mới và hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu. |
Trước đó, vào đầu tháng 6/2026, Thủ tướng phê duyệt Đề án hỗ trợ, phát triển các doanh nghiệp công nghệ số vươn ra toàn cầu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định số 982/QĐ-TTg). Một trong những mục tiêu được đặt ra tại Đề án là phấn đấu thực hiện thành công tối thiểu 25 thương vụ M&A, liên doanh hoặc hợp tác chiến lược giữa doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam và đối tác quốc tế, với giá trị mỗi thương vụ từ 1 triệu USD trở lên.
Đáng chú ý, Đề án nêu rõ nhiệm vụ tăng cường huy động và hỗ trợ nguồn lực tài chính. Theo đó, nghiên cứu, triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính và đầu tư trọng điểm cho doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam mở rộng thị trường quốc tế; ưu tiên bố trí vốn ngân sách nhà nước và huy động nguồn lực xã hội hóa cho doanh nghiệp có sản phẩm, dịch vụ cạnh tranh cao, giá trị xuất khẩu lớn và tiềm năng lan tỏa quốc tế.
Đề án cũng nhấn mạnh định hướng nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung chức năng về cơ chế tài chính cho Quỹ Đầu tư mạo hiểm quốc gia và địa phương để hỗ trợ M&A và mở rộng thị trường quốc tế. Các hình thức hỗ trợ được nhắc tới gồm vốn đối ứng, đồng tài trợ, bảo lãnh tín dụng, chi phí xúc tiến thương mại, chi phí tham gia các giải thưởng uy tín quốc tế nhằm nâng cao uy tín doanh nghiệp.
Đây là điểm mới quan trọng, nhất là khi nhiều start-up công nghệ thường gặp khó khi tiếp cận vốn do thiếu tài sản đảm bảo, dòng tiền chưa ổn định hoặc mô hình kinh doanh có độ rủi ro cao. Nếu các cơ chế được triển khai hiệu quả, thực chất, chính sách có thể giúp giảm bớt khoảng trống vốn giữa giai đoạn doanh nghiệp có sản phẩm và giai đoạn đủ năng lực mở rộng ra quốc tế.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn được hỗ trợ chuẩn bị và hoàn thiện điều kiện niêm yết, IPO và huy động vốn tại thị trường quốc tế thông qua cung cấp thông tin, hướng dẫn về thủ tục, tiêu chuẩn pháp lý và tài chính quốc tế.
Thực tiễn cho thấy, để doanh nghiệp công nghệ có thể lớn mạnh, không thể chỉ dựa vào ngân sách hay vốn vay, mà cần khả năng tiếp cận các kênh vốn dài hạn, bao gồm thị trường chứng khoán trong nước, thị trường quốc tế, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư tư nhân (PE) và các nhà đầu tư chiến lược. Cùng đó, khi Nhà nước, doanh nghiệp lớn và địa phương trở thành khách hàng, doanh nghiệp công nghệ có thêm dữ liệu, kinh nghiệm triển khai, hồ sơ năng lực và dòng tiền để mở rộng ra thị trường quốc tế.
