Điểm nóng cửa khẩu miền Trung

Thông tin tại cuộc gặp mặt báo chí do Cục Hải quan tổ chức ngày 9/6, ông Đặng Thanh Dũng - Phó Chi cục trưởng Chi cục Điều tra chống buôn lậu cho hay, thời gian qua, hoạt động buôn lậu đường có xuất xứ nước ngoài vẫn xuất hiện tại một số tuyến biên giới trọng điểm, trong đó nổi lên là khu vực biên giới Việt Nam - Lào thuộc địa bàn tỉnh Quảng Trị.

Đường kính trắng nhập lậu được Chi cục Hải quan khu vực IX phát biện, thu giữ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Ảnh: T.Bình

Đây là địa bàn có đặc điểm địa hình phức tạp với hệ thống sông suối, đường mòn, lối mở đan xen. Đặc biệt, tuyến sông Sê Pôn dài hơn 15 km tiếp giáp với nước bạn Lào, chạy qua các khu vực Lao Bảo, Tân Thành và Tân Long từ lâu đã trở thành một trong những điểm nóng về vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới.

Các đối tượng thường tổ chức hoạt động khép kín, phân công nhiệm vụ chặt chẽ nhằm đối phó với lực lượng chức năng. Hàng hóa được vận chuyển bằng các phương tiện thủy nhỏ dọc tuyến sông biên giới, lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu hoặc những thời điểm vắng người qua lại để đưa vào nội địa.

Sau khi cập bờ phía Việt Nam, đường nhập lậu được tập kết tại các kho hàng hoặc nhà dân khu vực biên giới. Từ đây, các đối tượng tiếp tục thuê người vận chuyển bằng xe kéo, xe thồ hoặc gùi cõng qua các đường mòn nhằm tránh các chốt kiểm soát. Hàng hóa sau đó được đưa lên xe tải nhỏ, xe khách để vận chuyển sâu vào nội địa tiêu thụ.

Điều đáng chú ý là các đường dây buôn lậu ngày càng có sự tổ chức chuyên nghiệp hơn. Ông Đặng Thanh Dũng cho biết, nhiều đối tượng còn bố trí người theo dõi hoạt động của lực lượng chức năng liên tục 24/24 giờ để kịp thời báo tin cho chủ hàng, chủ phương tiện tìm cách né tránh kiểm tra.

Những thủ đoạn này khiến công tác phát hiện, bắt giữ gặp không ít khó khăn, đòi hỏi lực lượng Hải quan phải thường xuyên đổi mới phương thức kiểm soát, tăng cường thu thập thông tin, bám sát địa bàn và chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ.

Trước tình hình đó, lực lượng Hải quan đã duy trì tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, tập trung vào các tuyến đường có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường quản lý địa bàn, nắm chắc quy luật hoạt động của các đối tượng buôn lậu.

Những nỗ lực này đang phát huy hiệu quả tích cực. Trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 12 vụ vận chuyển trái phép mặt hàng đường, thu giữ 23.650 kg đường các loại, trị giá gần 450 triệu đồng; xử phạt vi phạm hành chính hơn 106 triệu đồng.

Các vụ việc được phát hiện không chỉ góp phần ngăn chặn hàng hóa nhập lậu tràn vào thị trường trong nước, mà còn tạo sức răn đe đối với các đối tượng đang tìm cách lợi dụng địa bàn biên giới để thực hiện hành vi vi phạm.

Cuộc chiến chống buôn lậu còn gian nan

Bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ của ngành Hải quan, công tác phối hợp liên ngành đang được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh với hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại.

Theo ông Đặng Thanh Dũng, trong bối cảnh các đường dây buôn lậu ngày càng có tính liên kết và hoạt động trên phạm vi rộng, việc phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng chức năng là yêu cầu mang tính quyết định.

Cơ quan Hải quan duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên với Bộ đội Biên phòng, Công an, Quản lý thị trường và chính quyền địa phương trong công tác trao đổi thông tin, kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm.

Nhiều vụ vận chuyển trái phép mặt hàng đường thời gian qua được phát hiện nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chức năng. Việc kết nối thông tin, tổ chức kiểm tra đồng bộ đã góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ khu vực biên giới.

Tuy nhiên, cuộc chiến chống buôn lậu đường vẫn còn nhiều thách thức. Sau khi đưa hàng vào nội địa, các đối tượng thường thay đổi hoặc tháo bỏ bao bì, nhãn mác ban đầu, chia nhỏ hàng hóa để tiêu thụ. Điều này gây khó khăn cho công tác truy xuất nguồn gốc và chứng minh hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, nhiều đường dây hoạt động liên tỉnh, thậm chí có yếu tố xuyên biên giới, khiến quá trình điều tra, xác minh và đấu tranh triệt phá gặp nhiều trở ngại.

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát trong thời gian tới, ngành Hải quan sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng trên cả tuyến biên giới và thị trường nội địa; đẩy mạnh trao đổi thông tin nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra chuyên đề đối với các mặt hàng có nguy cơ cao, trong đó có mặt hàng đường./.