Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Tố Uyên

Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải nhấn mạnh tại Hội thảo “Chống hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và vai trò của doanh nghiệp”, do Bộ Công Thương tổ chức sáng nay, 25/5 tại Hà Nội.

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho rằng, trong thời gian vừa qua, các cơ quan thực thi của nhà nước đã đồng hành cùng các hiệp hội, doanh nghiệp thực hiện nhiều hoạt động phối hợp trong công tác đấu tranh phòng chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và đã đạt được những kết quả tích cực.

Theo con số thống kê của Cục Quản lý thị trường đưa ra tại Hội thảo, trong quý I/2016, đã phát hiện và xử lý 1.269 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái. Trước đó, năm 2015, Cục đã kiểm tra 38.059 vụ, phát hiện 25.123 vụ vi phạm, xử phạt hành chính trên 68 tỷ đồng với tổng giá trị hàng hóa vi phạm trên 536 tỷ đồng.

Cũng trong năm 2015, Cục Cảnh sát Kinh tế - Bộ công an đã phát hiện 631 vụ sản xuất buôn bán hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khởi tố 113 vụ, xử lý hành chính 497 vụ, tổng số tiền phạt gần 13 tỷ đồng, tịch thu, tiêu hủy 3,6 triệu sản phẩm, hàng hóa vi phạm các loại. Bên cạnh đó, ngành Hải quan đã bắt giữ 68 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử phạt hành chính 66 vụ, chuyển xử lý hình sự 2 vụ, thu nộp ngân sách 5,8 tỷ đồng.

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, đến nay công tác này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, hạn chế. Trong đó, Thứ trưởng nhấn mạnh những hạn chế như chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe, chủ yếu vẫn là xử lý vi phạm hành chính, ít vụ việc bị khởi tố hình sự, xử lý dân sự ít. Thậm chí, một số văn bản quy phạm phát luật còn quy định chưa thống nhất, hay việc các chế tài xử lý hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được quy định ở rất nhiều văn bản khác nhau gây khó khăn cho công tác thực thi.

Còn theo Luật sư Nguyễn Anh Ngọc, Trưởng phòng Nhãn hiệu và Xử lý vi phạm, Công ty INVESTIP, phương thức và thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt của đối tượng vi phạm cũng gây ra nhiều khó khăn đối với các cơ quan thực thi và doanh nghiệp.

"Trong rất nhiều vụ việc mà Công ty INVESTIP tham gia xử lý, hàng giả được làm tinh vi đến mức hầu như không thể phân biệt được hàng giả - hàng thật bằng mắt thường. Trong những vụ việc như vậy, việc điều tra, xử lý hành vi vi phạm là rất khó khăn", ông Ngọc cho biết thêm.

Ngoài ra, đề cập đến vai trò của doanh nghiệp trong vấn đề này, Thứ trưởng cho rằng, một bộ phận doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình với cộng đồng, với sản phẩm của mình đang lưu thông trên thị trường, chưa tích cực hợp tác với lực lượng chức năng vì tâm lý cho rằng phát hiện hàng giả đối với sản phẩm của mình sẽ làm ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm, ảnh hưởng đến doanh thu.

Đồng thời, nhiều doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện thiếu nguồn lực trong việc điều tra, thu thập thông tin; thực hiện các giải pháp tự bảo vệ sản phẩm; thực hiện các thủ tục khiếu kiện, khiếu nại...

Do đó, đại diện Bộ Công thương cho biết, trong thời gian tới sẽ rà soát, sửa đổi các chế tài xử lý vi phạm theo hướng tập trung vào một văn bản pháp luật, tăng tính răn đe và tránh chồng chéo mâu thuẫn. Đồng thời, xã hội hóa công tác chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ Công thương cũng đề xuất Chính phủ cần có cơ chế thuận lợi để các hiệp hội, doanh nghiệp tham gia nhiều hơn vào công tác chống hàng giả. Nhất là việc đầu tư kinh phí, trang thiết bị cho công tác chống hàng giả.

Mặt khác, các doanh nghiệp cần nâng cao trách nhiệm trong việc quản lý hệ thống phân phối hàng hóa của mình để chủ động phát hiện, ngăn chặn hàng giả; nâng cao trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong việc phòng tránh tiêu dùng phải hàng giả; cần tăng cường, chủ động điều tra, phát hiện vi phạm và cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng./.

Tố Uyên