Cục Công nghệ thông tin và thống kê hải quan vận hành các hệ thống. Ảnh: Văn Tá.

Quản lý điều hành tập trung

Trước đây, để phục vụ công tác quản lý nội ngành, Tổng cục Hải quan đã triển khai một số hệ thống như: Hệ thống quản lý văn bản và điều hành tập trung (eDoc); Hệ thống họp trực tuyến; Hệ thống chấm công bằng vân tay; Hệ thống kế toán nội bộ; Hệ thống quản lý tài sản; Hệ thống quản lý cán bộ…

Việc triển khai song song các hệ thống nêu trên đã hỗ trợ công tác quản lý, song còn một số bất cập, tồn tại, hạn chế, đó là: nhiều hệ thống riêng biệt, triển khai độc lập, không có tính liên kết, hỗ trợ lẫn nhau dẫn đến khó khăn trong việc tổng hợp, cung cấp thông tin cho lãnh đạo các cấp trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành; Hệ thống eDoc được triển khai theo mô hình phân tán, không áp dụng Big data, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phân tích, xử lý thông tin…

Để khắc phục các bất cập, hạn chế nêu trên, đáp ứng các yêu cầu về chuyển đổi và để nâng cao hiệu quả quản lý, căn cứ Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030, Kế hoạch chuyển đổi số ngành Hải quan đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, Tổng cục Hải quan xác định cần thiết phải xây dựng một hệ thống quản lý, điều hành tập trung nội ngành nhằm đáp ứng các mục tiêu trên là yêu cầu cấp bách, phù hợp với thực tiễn.

Việc xây dựng và triển khai Hệ thống CCES còn nhằm ứng dụng các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số theo chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính… Hệ thống CCES với khoảng 12 phân hệ chính và đảm bảo tính mở của hệ thống để sẵn sàng tích hợp, bổ sung các phân hệ/chức năng phát sinh theo yêu cầu quản lý.

Hiệu quả thiết thực

Hệ thống điều hành tập trung hải quan vừa khắc phục các bất cập trước đây, vừa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý nội ngành với các lợi ích nổi bật như: việc triển khai Phân hệ quản lý văn bản (văn bản đi và văn bản đến) sẽ góp phần tăng hiệu quả lao động, việc luân chuyển văn bản được thực hiện nhanh chóng, chính xác, kết nối với hệ thống truyền, nhận văn bản của các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố, đảm bảo tính kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí chuyển phát, văn phòng phẩm...

Đối với Phân hệ tổng hợp - báo cáo giúp hiện đại hoá, đơn giản và tự động hóa chế độ báo cáo, tổng hợp phục vụ công tác quản lý, điều hành của Tổng cục gồm: báo cáo phục vụ Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính, báo cáo định kỳ của ngành Hải quan (báo cáo ngày, tuần, tháng, quý, sơ kết, tổng kết…); báo cáo đột xuất, phát sinh theo yêu cầu;… giúp tiết kiệm nguồn nhân lực thực hiện công tác báo cáo.

Phân hệ một cửa liên thông điện tử trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính sẽ tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong việc gửi hồ sơ yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính đến cơ quan Hải quan và đáp ứng tốt hơn yêu cầu tiếp nhận, quản lý tình hình, kết quả, dữ liệu giải quyết thủ tục hành chính của các đơn vị trong ngành Hải quan...

Phân hệ cải cách hành chính và kiểm soát thủ thủ tục hành chính xây dựng mẫu phiếu điện tử theo đúng các tiêu chí, tiêu chí thành phần của Chỉ số cải cách hành chính ban hành kèm theo Quyết định số 1500/QĐ-TCHQ ngày 24/5/2019 của Tổng cục Hải quan. Các đơn vị tự đánh giá, chấm điểm Chỉ số cải cách hành chính thông qua hệ thống, nhập dữ liệu kết quả tự đánh giá, chấm điểm, nội dung giải trình (nếu có) và đính kèm các tài liệu kiểm chứng dạng file điện tử.

Sau khi hoàn thành đánh giá, Hội đồng chấm điểm chỉ số cải cách hành chính sẽ cập nhật kết quả và công khai thông qua hệ thống dưới dạng các biểu đồ trực quan…

Theo đánh giá của ông Trần Đức Hùng – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, một trong những khó khăn, thách thức lớn nhất khi triển khai Hệ thống điều hành tập trung Hải quan đó là thay đổi thói quen.

“Trước đây, chúng ta sử dụng hệ thống eDoc để tra cứu, đọc các băn bản trên môi trường điện tử, nhưng việc xử lý vẫn thực hiện theo phương thức thủ công trên giấy tờ. Nay, với hệ thống mới, hầu hết công việc được thực hiện trên môi trường điện tử, điều này đồng nghĩa với việc chúng ta phải thay đổi cách thức làm việc” – ông Hùng nói. Việc thay đổi cách thức, thói quen làm việc sẽ có những khó khăn nhất định, nhất là những cán bộ, công chức lớn tuổi.

Do đó, để việc triển khai Hệ thống điều hành tập trung Hải quan một cách trơn tru, lãnh đạo Tổng cục Hải quan đã đề nghị thủ trưởng các đơn vị phổ biến, quán triệt tới toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong đơn vị. Đặc biệt là quán triệt, tuyên truyền, phổ biến cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động hiểu rõ được về những mục tiêu, ý nghĩa lợi ích, quyết tâm chính trị để triển khai thực hiện Hệ thống một cách hiệu quả./.