Ghi nhận thực tế cho thấy, không ít cá nhân, hộ kinh doanh online vẫn đang hiểu sai hoặc thực hiện chưa đúng quy định, tiềm ẩn nguy cơ bị xử phạt, truy thu thuế không đáng có. Theo chia sẻ của một chuyên gia về thuế, có 5 lỗi phổ biến mà người kinh doanh online thường xuyên mắc phải.

Cán bộ thuế hướng dẫn chủ hộ kinh doanh tự kê khai thuế trên cổng thông tin điện tử. (Ảnh: Văn Dũng)

Trước hết là quan niệm cho rằng, bán hàng online thì không cần đăng ký kinh doanh. Thực tế, pháp luật chỉ miễn đăng ký kinh doanh đối với một số hoạt động nhỏ lẻ, không thường xuyên, có thu nhập thấp như buôn bán vặt, kinh doanh thời vụ hoặc một số dịch vụ giản đơn theo quy định.

Tuy nhiên, nếu hoạt động bán hàng online mang tính thường xuyên, có doanh thu ổn định, có website riêng hoặc vận hành như một cửa hàng online thực thụ, thì cá nhân, hộ kinh doanh bắt buộc phải đăng ký kinh doanh theo quy định hiện hành về thương mại điện tử và đăng ký kinh doanh. Nói cách khác, hình thức “online” không phải là căn cứ để được miễn nghĩa vụ đăng ký kinh doanh.

Lỗi thứ hai là cho rằng, doanh thu nhỏ thì không cần kê khai thuế. Theo chuyên gia, đây là cách hiểu chưa đầy đủ. Pháp luật thuế quy định, cá nhân có phát sinh doanh thu từ hoạt động kinh doanh tại Việt Nam vẫn phải kê khai thuế, kể cả trong trường hợp doanh thu chưa đến mức phải nộp thuế. Việc kê khai là căn cứ để cơ quan thuế xác định người nộp thuế thuộc diện chịu thuế hay không.

Đối với kinh doanh online, trường hợp doanh thu không thường xuyên thì kê khai theo từng lần phát sinh; trường hợp doanh thu thường xuyên, ổn định thì thực hiện kê khai theo tháng. Riêng trường hợp kinh doanh trên sàn thương mại điện tử đã bị khấu trừ và nộp thay thuế nhưng cả năm chưa đến ngưỡng phải nộp, người nộp thuế có thể thực hiện thủ tục hoàn thuế theo quy định. “Nếu không kê khai, đồng nghĩa với việc tự đặt mình vào rủi ro bị ấn định thuế khi cơ quan quản lý rà soát dữ liệu”, chuyên gia lưu ý.

Lỗi phổ biến tiếp theo là quan điểm bán hàng trên sàn thì không cần xuất hóa đơn điện tử. Nhiều hộ kinh doanh cho rằng, doanh thu trên sàn đã được hệ thống ghi nhận đầy đủ nên không cần xuất hóa đơn. Tuy nhiên, quan điểm này không phù hợp với quy định hiện hành.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Cục Thuế, tùy từng trường hợp cụ thể, cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn vẫn phải sử dụng hóa đơn điện tử. Trong đó, trường hợp có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng thì thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; các trường hợp còn lại sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Nếu cá nhân, hộ kinh doanh ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thì phải có thỏa thuận bằng văn bản, khi đó sàn có trách nhiệm xuất hóa đơn thay theo quy định. Như vậy, hoặc sàn xuất hóa đơn thay, hoặc hộ kinh doanh phải tự xuất hóa đơn tại thời điểm ghi nhận doanh thu.

Lỗi thứ tư là cho rằng, sàn đã khấu trừ thuế thì không cần quyết toán thuế. Theo chuyên gia, cách hiểu này chỉ đúng với giai đoạn trước đây, khi cách tính thuế thu nhập cá nhân còn đơn giản và chưa đặt ra yêu cầu quyết toán trong một số trường hợp. Từ các kỳ tính thuế mới, khi cách tính thuế đối với kinh doanh online thay đổi theo hướng tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng hoặc trên thu nhập tính thuế sau khi trừ chi phí, cá nhân kinh doanh bắt buộc phải thực hiện quyết toán thuế cuối năm. Số thuế đã được sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thay sẽ được khấu trừ khi xác định nghĩa vụ thuế phải nộp, chứ không mặc nhiên coi là đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Cuối cùng là lỗi kê khai thuế thương mại điện tử không đúng mẫu tờ khai. Hiện nay, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử phải thực hiện nghĩa vụ kê khai theo tờ khai riêng dành cho thương mại điện tử, với chu kỳ kê khai theo tháng hoặc từng lần phát sinh, thay vì kê khai theo quý như một số hình thức kinh doanh khác. Việc sử dụng sai mẫu tờ khai hoặc nộp chậm so với thời hạn quy định đều có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, dù doanh thu không lớn.

Theo chuyên gia, ngành Thuế đang hướng tới mục tiêu hỗ trợ, hướng dẫn để người nộp thuế thực hiện đúng ngay từ đầu, thay vì xử phạt tràn lan. Tuy nhiên, điều này chỉ thực sự hiệu quả khi người kinh doanh chủ động tìm hiểu và tuân thủ quy định.

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu và dòng tiền, việc tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký kinh doanh, kê khai thuế và hóa đơn không chỉ giúp người kinh doanh online tránh rủi ro pháp lý, mà còn tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định, bền vững và minh bạch hơn.