Chiều 12/11, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá.

Sửa đổi để cắt giảm thủ tục, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp

Đánh giá chung, các đại biểu thống nhất cao về sự cần thiết sửa đổi một số điều của Luật Giá để phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy hiện nay, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, kịp thời xử lý những vấn đề thực tiễn đặt ra. Đồng thời, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực giá, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh một cách minh bạch và hiệu quả.

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng tham gia nhiều ý kiến về phạm vi sửa đổi luật, giải thích từ ngữ tính thống nhất đồng bộ với các luật khác và một số luật như Luật Khám chữa bệnh, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật...

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp)

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) băn khoăn về quy định giao cấp xã thực hiện bình ổn giá khi cán bộ chuyên trách cấp này “rất yếu và thiếu”. Ông cũng đề nghị xem xét, rà soát phụ lục danh mục, để bổ sung các mặt hàng cần bình ổn giá.

Đại biểu Trần Khánh Thu (đoàn Hưng Yên) đề xuất xem xét bổ sung quy định định giá dịch vụ vận chuyển cấp cứu; bởi hiện chưa có quy định nào hướng dẫn định giá và quản lý giá với dịch vụ này. Đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị bổ sung tiêu chí định lượng để xác định hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, giúp tăng tính khách quan và năng lực dự báo.

Chưa điều chỉnh danh mục hàng hoá, dịch vụ bình ổn giá

Sau khi lắng nghe các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã phát biểu giải trình, làm rõ về các nội dung đại biểu quan tâm.

Trong đó, về phân cấp cho chính quyền địa phương bình ổn giá, Bộ trưởng giải thích, theo cơ chế phân cấp đã được quy định tại Luật Giá, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm điều phối, hướng dẫn các sở, ngành và UBND cấp xã triển khai nhiệm vụ phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Tại Luật Giá 2023 và Nghị định số 85, Chính phủ đã quy định rõ trình tự, các bước tổ chức thực hiện bình ổn giá ở địa phương. Trong đó, các sở quản lý ngành có trách nhiệm đánh giá diễn biến thực tế, mặt bằng giá hàng hóa, dịch vụ trên địa bàn và báo cáo Sở Tài chính trình UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định biện pháp và thời hạn bình ổn phù hợp.

Bộ trưởng cho biết thêm, hiện nay UBND các tỉnh đều đã ban hành quyết định phân công, phân cấp quản lý giá, giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan chuyên môn và hành chính cấp dưới thực hiện quản lý nhà nước về giá.

Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là ý kiến của đại biểu Phạm Văn Hoà tại phiên họp, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, rà soát để bảo đảm việc phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền được phối hợp chặt chẽ, khả thi trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Liên quan đến hoạt động thanh tra trong lĩnh vực giá, Bộ trưởng nêu rõ: mặc dù Bộ Tài chính hiện không còn cơ quan thanh tra chuyên ngành, nhưng việc thanh tra trong lĩnh vực giá vẫn được thực hiện bởi Thanh tra Chính phủ. Do đó, đề nghị giữ nguyên nội dung về thanh tra giá trong phạm vi điều chỉnh của luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tại phiên họp.

Về danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, một số đại biểu Quốc hội quan tâm đến tên gọi, hình thức định giá đối với một số mặt hàng trong lĩnh vực hàng không dân dụng, hàng dự trữ quốc gia, hàng hóa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Đồng thời, đề nghị tiếp tục tăng cường phân cấp, phân quyền để bảo đảm vai trò điều tiết của nhà nước và hạn chế can thiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng, Bộ Tài chính tiếp thu ý kiến đại biểu và sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chủ trì soạn thảo các luật có liên quan như Luật Hàng không dân dụng (sửa đổi), Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi), Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp (sửa đổi) để bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong định giá

Bộ trưởng cũng nêu rõ, Luật Giá hiện hành đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong định giá Nhà nước. Các bộ, ngành chỉ định giá mặt hàng do trung ương quản lý, còn lại phân cấp cho UBND cấp tỉnh thực hiện. Dự thảo sửa đổi lần này tiếp tục thể hiện chủ trương chuyển thẩm quyền định giá từ hai cấp xuống một cấp, tăng cường tính chủ động, linh hoạt, kịp thời cho địa phương.

Liên quan đến ý kiến của đại biểu Trần Khánh Thu, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Y tế để tiếp thu, chỉnh lý quy định về dịch vụ khám, chữa bệnh trong lĩnh vực y tế, bảo đảm bao quát đầy đủ các tình huống phát sinh.

Bộ trưởng cho biết, lĩnh vực y tế có số lượng dịch vụ rất lớn, đa dạng, thường xuyên phát sinh dịch vụ mới nên cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để tránh chồng chéo giữa Luật Giá và Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng trình bày tại phiên họp.

Về hàng dự trữ quốc gia thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, Bộ trưởng cho biết dự thảo Luật Giá sửa đổi được thiết kế trên cơ sở đề nghị của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và phù hợp với dự thảo Luật Dự trữ quốc gia sẽ trình Quốc hội. Các loại hàng dự trữ trong lĩnh vực này chủ yếu là vật tư, trang thiết bị đặc thù, không bán rộng rãi, chỉ bán cho doanh nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh. Vì vậy, quy định về thẩm quyền và hình thức định giá trong dự thảo là phù hợp với thực tiễn. Quy trình lập, thẩm định và ban hành phương án giá cũng đang được rà soát để rút ngắn thời gian, giúp các đơn vị chủ động, linh hoạt, hiệu quả hơn khi thực hiện.

Đối với ý kiến của đại biểu Nguyễn Trường Giang về nguyên tắc và căn cứ định giá, Bộ trưởng khẳng định ông đồng tình với quan điểm cần cụ thể hóa nội dung này để tăng tính khả thi. Hiện nay, theo Luật Giá 2023 và Nghị định số 85 đã quy định rõ các nguyên tắc và căn cứ hình thành giá; một số nội dung đã được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 45. Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát lại để đưa vào luật những quy định có thể cụ thể hóa, còn những nội dung cần linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế sẽ được hướng dẫn chi tiết trong nghị định.