Trong thu hút đầu tư, bên cạnh hạ tầng kết nối, môi trường kinh doanh và chất lượng dịch vụ hành chính, khả năng cung ứng mặt bằng sẵn sàng cho nhà đầu tư ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Với Quảng Ninh, yêu cầu này rõ hơn khi địa phương định hướng mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics, kinh tế biển, dịch vụ và công nghệ cao.
Thay vì chỉ thực hiện giải phóng mặt bằng khi một dự án cụ thể được triển khai, Quảng Ninh đang gắn công tác giải phóng mặt bằng với quy hoạch, đầu tư hạ tầng và nhu cầu tiếp nhận các dự án mới.
 |
| Riêng trong tháng 8, hơn 251 ha mặt bằng đã được bàn giao cho các nhà đầu tư dự án tại Quảng Ninh. Ảnh: CTV |
Theo báo cáo của Sở Tài chính, đến ngày 24/8/2026, Quảng Ninh theo dõi 32 dự án trọng điểm và dự án trong các khu công nghiệp (KCN), khu kinh tế. Trong số này, 10 dự án đã hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng với hơn 1.794 ha.
Đối với 22 dự án còn lại, tổng diện tích phải giải phóng mặt bằng là 9.562,42 ha, trong đó đã hoàn thành 6.021,99 ha, tương đương gần 63%; riêng trong tháng 8 có thêm 251,54 ha được bàn giao.
Tại một số KCN trọng điểm, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được triển khai với khối lượng lớn. KCN Bắc Tiền Phong đã thực hiện thêm 160,11 ha; KCN Sông Khoai 67,08 ha; KCN Đông Triều 27,45 ha; KCN Texhong Hải Hà giai đoạn I đạt 2,2 ha.
Nhu cầu chuẩn bị mặt bằng càng lớn trong bối cảnh lượng vốn đầu tư đăng ký vào Quảng Ninh tiếp tục ở mức cao. Trong 8 tháng năm 2026, vốn đầu tư trong nước ngoài ngân sách thu hút trên địa bàn đạt 182.732 tỷ đồng, với 67 dự án được cấp mới và 9 dự án điều chỉnh tăng vốn. Vốn FDI thu hút đến ngày 24/8 đạt 1,1275 tỷ USD, gồm 23 dự án mới với hơn 607 triệu USD và 16 dự án điều chỉnh tăng thêm hơn 520 triệu USD.
Giải phóng mặt bằng vẫn là một trong những khâu tác động trực tiếp đến tiến độ dự án. Với các dự án công nghiệp quy mô lớn, chậm bàn giao mặt bằng có thể kéo theo tiến độ đầu tư hạ tầng, xây dựng nhà máy và giải ngân vốn.
Thực tế tại một số địa bàn cho thấy, công tác giải phóng mặt bằng còn gặp khó do số lượng hộ dân bị ảnh hưởng lớn, phải xác định nguồn gốc đất và bố trí tái định cư. KCN Sông Khoai, nhất là khu vực phường Hiệp Hòa, và KCN Bắc Tiền Phong tại phường Liên Hòa là những khu vực cần tiếp tục tập trung xử lý.
Đối với KCN Bắc Tiền Phong, nhiều diện tích đủ điều kiện đã được giao, cho thuê đất để triển khai hạ tầng. Tại KCN Sông Khoai, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được thực hiện song song với việc tháo gỡ các thủ tục liên quan. KCN Texhong Hải Hà giai đoạn I cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện triển khai hạ tầng và thu hút dự án thứ cấp.
Việc xử lý các vướng mắc về nguồn gốc đất, tái định cư và tạo đồng thuận của người dân cần được thực hiện đồng thời với yêu cầu bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người có đất bị thu hồi. Khi mặt bằng được bàn giao đúng tiến độ, chủ đầu tư hạ tầng có thêm điều kiện hoàn thiện các KCN, từ đó tiếp nhận các dự án chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, logistics và công nghệ cao.
Cùng với giải phóng mặt bằng, Quảng Ninh đang đẩy nhanh lập, thẩm định và phê duyệt các quy hoạch phân khu tại KCN, khu kinh tế và các khu vực đô thị trọng điểm.
Theo báo cáo của Sở Tài chính, 5 quy hoạch phân khu KCN đã được phê duyệt, gồm KCN Bạch Đằng II, Green Bay Tech, VSIP Quảng Ninh, VB Quảng Yên và An Hưng Quảng Ninh. Đồng thời, 9 quy hoạch phân khu khác đang tiếp tục được triển khai.
Việc hoàn thiện quy hoạch là cơ sở để xác định không gian sử dụng đất, đầu tư hạ tầng và triển khai các dự án. Quảng Ninh cũng tiếp tục xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, rà soát các dự án chậm tiến độ hoặc còn vướng mắc về pháp lý để có phương án xử lý.
 |
| Quảng Ninh đang tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Ảnh T.D |
Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 66/2026/QĐ-UBND ngày 15/7/2026 quy định một số nội dung hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, kinh doanh theo Nghị quyết số 198/2025/QH15. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.
Bên cạnh đó, địa phương triển khai các quy định về cho thuê nhà, đất là tài sản công; đồng thời rà soát những dự án đã được giao đất, cho thuê đất nhưng chậm tiến độ, sử dụng đất không hiệu quả hoặc còn tồn tại kéo dài để xử lý theo quy định.
Trong thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục tập trung tháo gỡ các khó khăn về bồi thường, giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất và đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Việc chuẩn bị quỹ đất gắn với quy hoạch và hạ tầng được xác định là một trong những điều kiện để rút ngắn thời gian triển khai dự án và nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai./.
