Tiến độ chậm
* Ông đánh giá như thế nào về thực trạng tái cấu trúc doanh nghiệp (DN) hiện nay?
- Quá trình tái cấu trúc của 3 nhóm: DNNN, DN tư nhân và DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) khá khác nhau.
Đối với DN FDI quá trình tái cấu trúc không nhiều lắm. Nếu có, nó chỉ là quá trình mua bán, sát nhập một số dự án.
Đối với các DN tư nhân, quá trình tái cấu trúc đang diễn ra một cách rời rạc và lúng túng. Họ thường tái cấu trúc trên cơ sở là tự chết hoặc tự thành lập mới, hoặc tự chuyển hướng hoạt động kinh doanh mà thiếu đi tính thiết lập tổ chức.
| ||||||||||||||||
Đối với DNNN, đã tiến hành tái cấu trúc có tổ chức, nhưng sự có tổ chức này lại không đúng nghĩa. Tức là thay vì tái cấu trúc toàn bộ khu vực nhà nước thì người ta lại tái cấu trúc từng tập đoàn, từng nhóm, từng đơn vị. Vì thế nó thiếu đi một sự thống nhất và dễ tạo ra sự xung đột trong các mục tiêu.
Hiện đã có những dự án tổng thể về tái cấu trúc DNNN và có 44 đề án đã được thông qua, 7/9 tập đoàn đang được triển khai.
Tuy nhiên, trên thực tế đang bị chậm, bị đứng im, đặc biệt là vấn đề thoái vốn, vấn đề cổ phần hóa cũng như định hướng chuyển sang đầu tư mới. Chưa kể đến những vấn đề cũ chưa được giải quyết, đặc biệt là nợ xấu.
Cần tăng thị phần sản xuất, chế biến và phụ trợ
* Tái cấu trúc lại nhóm DN tư nhân hiện nay đang yếu nhất ở điểm nào, thưa ông?
- Nhìn chung, tái cấu trúc DN tư nhân hiện nay yếu tổng thể, yếu toàn diện. Nhưng yếu nhất ở 2 điểm: định hướng và vốn.
Về định hướng, câu hỏi làm gì? Làm ở đâu? Hiện nay các DN tư nhân đang rất lúng túng, không trả lời được. Số ít DN buông xuôi, còn tổng thể thì chưa có đề án. Thậm chí, Chính phủ dường như cũng chưa nghĩ đến yếu tố này.
Về vốn, vốn ở đâu ra khi mà DN tư nhân thiếu đi khả năng thế chấp, đang bị nợ xấu và đang lúng túng về đầu tư.
* Vậy theo ông, cần giải pháp nào để khắc phục các điểm yếu đó?
- Có 3 giải pháp chính nếu làm tốt thì sẽ là động lực cho DN tư nhân.
Thứ nhất là phải xây dựng những giá trị chuẩn mới, đồng thuận xã hội và nó phản ánh được lợi ích của xã hội cũng như phản ánh được xu hướng thế giới nhằm tạo ra những thước đo, những ngọn hải đăng.
Thứ hai, phải thiết kế ra những cơ chế bảo mật quốc gia để những hoạt động tái cấu trúc dù là nhà nước hay tư nhân không bị tổn thương đến lợi ích quốc gia. Bao gồm: Nhân tài, môi trường, lòng tin, uy tín, nguồn lực...
Thứ ba, nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng. Phải đầu tư đào tạo một nguồn nhân lực chuẩn vì đây là đối tượng trực tiếp thực hiện mục tiêu.
Ngoài ra, cần phải tạo cơ hội cho các nhà đầu tư tư nhân nước ngoài vào Việt Nam.
* Vậy tái cấu trúc DN tư nhân hiện nay cần chú trọng yếu tố gì nhất, thưa ông?
- Theo tôi, tái cấu trúc DN tư nhân hiện nay cần chú ý đến vấn đề hình thành các doanh nghiệp cổ phần, hình thành các tập đoàn tư nhân và vấn đề giảm bớt thị phần thương mại để chuyển sang sản xuất, chế biến và phụ trợ.
* Xin cảm ơn ông!
Tố Uyên
