Phối hợp kiểm toán giúp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách địa phương

Báo cáo sơ kết cho thấy, việc thực hiện Quy chế phối hợp giữa KTNN với Thường trực HĐND và UBND các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và TP. Huế thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, ngân sách địa phương.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: KTNN

Các nội dung phối hợp được triển khai đồng bộ từ xây dựng kế hoạch, tổ chức kiểm toán đến theo dõi việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Hằng năm, các địa phương chủ động cung cấp thông tin, tài liệu, phối hợp khảo sát, thống nhất đầu mối kiểm toán ngay từ đầu năm, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tài chính, thanh tra nhằm hạn chế chồng chéo giữa hoạt động kiểm toán với thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Trong quá trình kiểm toán, lãnh đạo các địa phương luôn chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị phối hợp chặt chẽ với các đoàn kiểm toán, kịp thời cung cấp hồ sơ, tài liệu và thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình. KTNN cũng thường xuyên trao đổi với Thường trực HĐND, UBND các địa phương về tiến độ, khó khăn phát sinh để phối hợp xử lý, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán.

Đáng chú ý, việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Sau khi phát hành báo cáo kiểm toán, KTNN đều gửi đầy đủ kết quả đến Thường trực HĐND và UBND các địa phương. Trên cơ sở đó, UBND các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị nghiêm túc thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán, đồng thời phối hợp với KTNN tháo gỡ các khó khăn trong quá trình triển khai.

Theo báo cáo, giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán của 4 địa phương đạt bình quân 89%; trong đó Hà Tĩnh và Quảng Trị cùng đạt 93%, TP.Huế đạt 87% và Nghệ An đạt 83%.

Báo cáo cũng cho thấy, kết quả kiểm toán ngày càng được khai thác hiệu quả phục vụ hoạt động của HĐND các địa phương. Hằng năm, các tỉnh, thành phố đã kịp thời gửi dự toán, báo cáo quyết toán ngân sách địa phương, các nghị quyết, văn bản điều hành về tài chính - ngân sách cho KTNN. Qua đó, KTNN nắm được những chính sách cụ thể liên quan đến quản lý kinh tế - xã hội của địa phương, thuận lợi cho việc xây dựng kế hoạch kiểm toán.

Đồng thời, HĐND các địa phương đã tổ chức công khai kết quả kiểm toán, các kết luận, kiến nghị của KTNN tới đại biểu HĐND; qua đó nâng cao hiệu quả trong hoạt động giám sát của HĐND về lĩnh vực tài chính, ngân sách; công tác chỉ đạo, điều hành ngân sách của UBND các tỉnh, thành phố; khắc phục những hạn chế trong quản lý, điều hành ngân sách trên địa bàn.

Thông qua hoạt động kiểm toán, KTNN đã đánh giá toàn diện việc lập, phân bổ dự toán và điều hành ngân sách; phát hiện những bất cập trong cơ chế quản lý, đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện thực tiễn của từng địa phương.

Những ý kiến đánh giá, kết luận và kiến nghị của KTNN góp phần chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành ngân sách của địa phương, là cơ sở quan trọng để HĐND các tỉnh, thành phố xem xét trong quá trình thẩm tra, quyết định dự toán, phân bổ dự toán, quyết toán năm sau.

Quy chế mới mở rộng 10 nội dung phối hợp, tăng trách nhiệm của cấp ủy

Đại diện các địa phương đánh giá Quy chế phối hợp giữa KTNN với Thường trực HĐND, UBND các tỉnh, thành phố thời gian qua đã phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công và thực hiện các kiến nghị kiểm toán.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định cho biết, qua gần 3 năm thực hiện Quy chế, nhiều bất cập trong quản lý tài chính, đầu tư công đã được kịp thời chấn chỉnh, quy trình quản lý từng bước được hoàn thiện. “Chúng tôi xác định hoạt động kiểm toán không chỉ nhằm phát hiện, xử lý tồn tại mà còn là cơ hội để địa phương tự soi, tự sửa, nâng cao chất lượng quản lý và phòng ngừa sai phạm từ sớm” - ông nhấn mạnh.

Kiểm toán Nhà nước và 4 địa phương ký Quy chế phối hợp giai đoạn 2026-2030. Ảnh: KTNN

Các địa phương cũng thống nhất cho rằng việc mở rộng Quy chế phối hợp giai đoạn 2026-2030, với sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, sẽ tăng cường sự lãnh đạo, nâng cao hiệu lực thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán và hiệu quả quản lý tài chính công.

Tại Hội nghị, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, thực tiễn triển khai Quy chế phối hợp giữa KTNN với 4 địa phương cho thấy đây là một chủ trương hết sức đúng đắn, thiết thực và hiệu quả.

Công tác phối hợp đã góp phần giúp KTNN và các địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng kiểm toán, hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách, tài chính, tài sản công và tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong quản lý, điều hành ngân sách địa phương. Đồng thời, kết quả kiểm toán cũng góp phần nâng cao hiệu quả giám sát của HĐND và trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công tại địa phương.

Theo Tổng Kiểm toán Nhà nước, trong bối cảnh yêu cầu quản lý tài chính công ngày càng cao và mô hình chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục được hoàn thiện, việc tăng cường phối hợp giữa KTNN và các địa phương là hết sức cần thiết nhằm kịp thời phát hiện, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách.

Trong bối cảnh đó, đồng tình với đánh giá, đề xuất của đại diện các địa phương, Tổng Kiểm toán Nhà nước khẳng định cần phải có sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả hơn nữa giữa KTNN với các địa phương trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công, tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về cơ chế chính sách, kịp thời phát hiện và xử lý nguy cơ thất thoát, lãng phí, tiêu cực và những hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước.

Đặc biệt, Tổng Kiểm toán Nhà nước cho biết, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế trong công tác phối hợp thời gian qua, Quy chế phối hợp công tác lần này giữa KTNN với 4 địa phương đã có nhiều điểm mới.

Theo đó, phạm vi nội dung phối hợp giữa KTNN và các địa phương đã được mở rộng lên 10 nội dung. Đặc biệt, Quy chế phối hợp lần này có sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy các địa phương, nhằm đảm bảo sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị các địa phương, cùng với KTNN quyết tâm quản lý và sử dụng hiệu quả tài chính, tài sản công, ngân sách nhà nước, xây dựng một nền quản trị địa phương vững mạnh và hiệu lực, hiệu quả.

Đồng thời, Quy chế cũng xác định rõ ràng hơn trách nhiệm của 4 bên: KTNN, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND các tỉnh, thành phố.

Việc ký kết Quy chế phối hợp với sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND các tỉnh, thành phố có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện sự quyết tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý sử dụng một cách có hiệu quả tài chính, tài sản công, ngân sách địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Lãnh đạo KTNN trao Kỷ niệm chương vì sự nghiệp KTNN tặng 20 đồng chí là lãnh đạo tỉnh, thành phố và lãnh đạo các sở, ngành của 4 địa phương. Ảnh: KTNN

KTNN cam kết luôn hỗ trợ, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi cùng với các tỉnh, thành phố, vì sự phát triển thịnh vượng của các địa phương. “Tôi tin tưởng rằng với sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự nỗ lực của KTNN, Quy chế phối hợp mới sẽ được triển khai một cách thực chất, hiệu quả, đáp ứng được các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của các địa phương cũng như của đất nước” - Tổng Kiểm toán Nhà nước khẳng định.