Công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng được nhu cầu của DN trong bối cảnh mới. Ảnh: TL

Công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng được bối cảnh mới

Thực tế cho thấy, từ năm 2020 đến nay, đại dịch Covid-19 đã và đang gây ra cú sốc lớn về cung - cầu đối với nền kinh tế, sản xuất của nước ta. Doanh nghiệp (DN) liên tục rơi vào tình trạng thiếu nguyên liệu “đầu vào” cho sản xuất và khó khăn, tắc nghẽn "đầu ra" cho hàng hóa.

Thực tế cho thấy, khi chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy, nguồn cung chủ yếu từ Trung Quốc bị gián đoạn, nhiều DN Việt có xu thế quay trở lại tìm kiếm đối tác là các nhà sản xuất nguyên phụ liệu và sản phẩm phụ trợ trong nước thay thế tại “sân nhà” nhằm tiết kiệm chi phí, chủ động thời gian, nâng cao chất lượng.

Hơn nữa, hàng loạt các hiệp định thương mại tự do (FTA) được thực thi đã và đang tạo điều kiện cho dòng vốn chuyển dịch từ các nước về Việt Nam mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Rất nhiều DN “đổ” vào nước ta để tiếp cận những ưu đãi về thuế quan và đầu tư từ FTA.

Đứng trước tình hình đó, Bộ Công thương cho biết, các DN FDI hoạt động tại Việt Nam đã chủ động tái cơ cấu chuỗi giá trị sản xuất, chuyển hướng sang sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. Hơn nữa, thời gian qua, DN ngành công nghiệp hỗ trợ không ngừng nỗ lực đổi mới, hướng đến nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, đến nay nền tảng công nghiệp hỗ trợ trong nước còn yếu kém, do thiếu sự đầu tư bài bản, kỹ lưỡng vào nguồn vốn, công nghệ, con người… Do đó chưa đáp ứng được nhu cầu của DN trong bối cảnh mới.

Ngoài ra, Bộ Công thương cho biết, báo cáo Chỉ số Logistics thị trường mới nổi 2021 do nhà cung cấp dịch vụ kho vận hàng đầu thế giới Agility vừa công bố cho thấy, Việt Nam đã tăng 3 bậc xếp hạng so với năm 2020, đứng ở vị trí thứ 8 trong top 10 quốc gia đứng đầu.

Bên cạnh đó, trong những năm gần đây, năng lực sản xuất, trình độ công nghệ cao của Việt Nam có sự gia tăng… Tuy nhiên, Việt Nam cũng gặp nhiều thách thức như đầu tư vào công nghệ cao còn thiếu, kỹ năng và kiến thức để sản xuất hàng hoá có giá trị cao còn hạn chế, công nghiệp hỗ trợ yếu…

Chú trọng các dự án phục vụ xuất khẩu

Trước những bất cập hiện tại và đòi hỏi của thực tế, Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) cho biết trong năm 2021 sẽ tập trung rà soát các dự án sản xuất, đặc biệt là các dự án sản xuất hàng công nghiệp lớn phục vụ cho xuất khẩu. Đồng thời, cơ quan này sẽ kịp thời tháo gỡ khó khăn để sớm đưa các dự án vào vận hành, tạo năng lực cho phát triển sản xuất, tạo nguồn hàng cho xuất khẩu.

Nghị quyết 115/NQ-CP về các giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ đặt mục tiêu đến năm 2025 DN Việt Nam có khả năng sản xuất các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ có tính cạnh tranh cao, đáp ứng được 45% nhu cầu thiết yếu cho sản xuất, tiêu dùng trong nội địa; chiếm khoảng 11% giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp; có khoảng 1.000 DN đủ năng lực cung ứng trực tiếp cho các DN lắp ráp và tập đoàn đa quốc gia trên lãnh thổ Việt Nam, trong đó, DN trong nước chiếm khoảng 30%.

Năm 2030 sản phẩm công nghiệp hỗ trợ đáp ứng 70% nhu cầu nội địa; chiếm khoảng 14% giá trị sản xuất công nghiệp. Có khoảng 2.000 doanh nghiệp đủ năng lực cung ứng trực tiếp cho các doanh nghiệp lắp ráp và tập đoàn đa quốc gia trên lãnh thổ Việt Nam.

Cụ thể, Cục Công nghiệp sẽ triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật cho 2 trung tâm kỹ thuật hỗ trợ phát triển công nghiệp khu vực phía Bắc và khu vực phía Nam. Bên cạnh đó, cục sẽ xây dựng và triển khai kế hoạch làm việc với một số địa phương có lợi thế phát triển công nghiệp để hướng dẫn triển khai các chính sách phát triển công nghiệp.

Ngoài ra, ngành Công thương sẽ tích cực sửa đổi, bổ sung quy định về phát triển công nghiệp hỗ trợ; hoàn thiện Chiến lược phát triển ngành công nghiệp giấy Việt Nam trình phê duyệt trong năm 2021; xây dựng và hoàn thiện Chiến lược phát triển ngành dệt may Việt Nam trình phủ phê duyệt trong năm 2021…

Song song với đó, Cục Công nghiệp sẽ phối hợp với các đơn vị phụ trách thị trường khu vực và các thương vụ tăng cường công tác xúc tiến, thu hút đầu tư, kết nối và đẩy mạnh chuỗi sản xuất toàn cầu, khai thác tốt các FTA./.

Tố Uyên