* PV: Thưa ông, những yếu tố nào đang chi phối hoạt động bán ròng của khối ngoại? Ông đánh giá thế nào về triển vọng dòng vốn nước ngoài trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027?

Ông Trương Hiền Phương: Theo tôi, cần nhìn hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trong bối cảnh có sự chuyển tiếp giữa các dòng vốn sau nâng hạng. Một bộ phận quỹ đầu tư theo nhóm thị trường cận biên phải cơ cấu danh mục, giảm tỷ trọng hoặc bán cổ phiếu Việt Nam theo tiêu chí đầu tư. Trong khi đó, các quỹ đầu tư theo bộ chỉ số thị trường mới nổi giải ngân theo lộ trình, chưa đồng thời đưa toàn bộ lượng vốn dự kiến vào thị trường. Khoảng cách về thời điểm giữa dòng vốn rút ra và dòng vốn mới tham gia có thể khiến áp lực bán ròng tiếp tục hiện hữu.

Ông Trương Hiền Phương

Bên cạnh yếu tố cơ cấu danh mục, dòng vốn quốc tế còn chịu tác động từ chính sách tiền tệ của Mỹ, diễn biến đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ. Khi các tài sản này trở nên hấp dẫn hơn, một bộ phận nhà đầu tư có xu hướng giảm tỷ trọng cổ phiếu tại những thị trường có mức độ rủi ro cao hơn để chuyển sang nắm giữ USD hoặc trái phiếu.

Rủi ro địa chính trị và biến động giá dầu, hàng hóa cũng có thể làm thay đổi quyết định phân bổ tài sản. Các quỹ đầu tư liên tục so sánh mức sinh lời kỳ vọng và rủi ro giữa các kênh đầu tư để điều chỉnh danh mục. Vì vậy, hoạt động bán ròng cần được xem xét trong tổng thể dịch chuyển dòng vốn quốc tế.

Thời gian qua, thị trường vẫn xuất hiện những phiên khối ngoại mua ròng, nhưng quy mô chưa đủ lớn để thay đổi xu hướng chung. Tôi kỳ vọng áp lực bán sẽ giảm dần khi quá trình cơ cấu danh mục tiến triển và dòng vốn đầu tư theo các bộ chỉ số thị trường mới nổi tiếp tục được giải ngân.

Triển vọng những tháng cuối năm 2026 và năm 2027 vì vậy có cơ sở để kỳ vọng tích cực hơn. Tuy nhiên, dòng vốn sẽ vào theo từng giai đoạn, khó tập trung ngay trong một thời điểm. Việc chuyển sang mua ròng bền vững còn phụ thuộc vào điều kiện thị trường quốc tế và sức hấp dẫn của cổ phiếu Việt Nam.

* PV: Thưa ông, việc chuyển cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HOSE và nghiên cứu phân bảng cổ phiếu được kỳ vọng tác động thế nào đến thị trường? Các công ty chứng khoán cần chuẩn bị gì để hỗ trợ khách hàng?

Ông Trương Hiền Phương: Tôi đánh giá đây là định hướng tích cực trong quá trình sắp xếp lại thị trường. Trong nhận thức của một bộ phận nhà đầu tư, HOSE thường gắn với các doanh nghiệp có quy mô lớn và thu hút sự quan tâm nhiều hơn. Việc tập trung cổ phiếu niêm yết về một đầu mối có thể giúp các doanh nghiệp đang niêm yết trên HNX được tiếp cận rộng rãi hơn với nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài.

Thị trường tập trung cũng tạo điều kiện để nhà đầu tư theo dõi, so sánh và lựa chọn cổ phiếu thuận tiện hơn. Những doanh nghiệp trước đây ít được chú ý có thêm cơ hội giới thiệu hoạt động, triển vọng và thu hút dòng tiền. Đây là cơ sở để kỳ vọng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư được cải thiện.

Đối với các công ty chứng khoán, trước hết cần rà soát hệ thống công nghệ, bảo đảm khả năng xử lý khi số lượng cổ phiếu và khối lượng giao dịch tập trung trên cùng một hệ thống gia tăng. Việc chuẩn bị cần tính đến cả những thời điểm giao dịch cao điểm.

Thứ hai là nguồn vốn và nguồn lực phục vụ khách hàng. Khi nhu cầu giao dịch của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tăng lên, công ty chứng khoán cần có sự chuẩn bị tương ứng để đáp ứng yêu cầu cung cấp dịch vụ.

Thứ ba là năng lực của đội ngũ môi giới, tư vấn. Khi phạm vi cổ phiếu cần theo dõi mở rộng, nhân viên phải cập nhật kiến thức sâu hơn về doanh nghiệp, ngành nghề và đặc điểm giao dịch. Sự chuẩn bị này giúp công ty chứng khoán hỗ trợ khách hàng lựa chọn cổ phiếu phù hợp và tiếp cận các thay đổi của thị trường thuận lợi hơn.

* PV: Mới đây, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC về đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán, trong đó có cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Theo ông, các công ty chứng khoán cần chuẩn bị ra sao để đáp ứng yêu cầu triển khai?

Ông Trương Hiền Phương: Tôi kỳ vọng việc triển khai CCP cùng với quá trình hiện đại hóa hạ tầng sau giao dịch sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư và hỗ trợ thị trường phát triển.

Để hiện thực hóa những lợi ích đó, các công ty chứng khoán cần chuẩn bị kỹ về công nghệ và khả năng kết nối. Khi quy mô giao dịch lớn hơn, yêu cầu đối với tính ổn định, chính xác và khả năng phối hợp giữa các hệ thống cũng cao hơn. Nếu hệ thống của công ty chứng khoán không tương thích hoặc kết nối thiếu thông suốt với các đơn vị liên quan, sai sót có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giao dịch và tài khoản của khách hàng.

Vì vậy, công ty chứng khoán cần rà soát, nâng cấp hệ thống, đồng thời phối hợp kiểm thử với sở giao dịch và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Quá trình kiểm thử phải được thực hiện đầy đủ trước khi vận hành chính thức, bảo đảm các khâu kết nối thông suốt.

Sự chuẩn bị đồng bộ của các thành viên thị trường là điều kiện quan trọng để những thay đổi về hạ tầng phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu giao dịch và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

PV: Xin cảm ơn ông!