Thống nhất việc quản lý, xử lý nhà, đất của các doanh nghiệp có vốn nhà nước

Vân Hà
(TBTCO) - Bộ Tài chính đang xin ý kiến về dự thảo báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng, xử lý nhà, đất tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Theo Bộ Tài chính, việc ban hành Chỉ thị nhằm để bảo đảm việc quản lý, sử dụng, xử lý nhà, đất tại doanh nghiệp có vốn nhà nước đúng mục đích, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật, tránh thất thoát, lãng phí.
aa
Phấn đấu đến năm 2025 hoàn thành việc sắp xếp lại và xử lý nhà, đất công Địa phương sớm có ý kiến xử lý nhà, đất của doanh nghiệp trung ương trên địa bàn

Nhiều vướng mắc phát sinh

Việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất tại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) theo quy định của pháp luật về tài sản nhà nước (nay là pháp luật về tài sản công) trên phạm vi cả nước được thực hiện từ năm 2007 đến nay. Theo quy định, việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của doanh nghiệp (DN) là việc thống kê, nắm được số lượng, hiện trạng sử dụng nhà, đất của các DNNN.

Thống nhất việc quản lý, xử lý nhà, đất của các doanh nghiệp có vốn nhà nước
Ảnh TL minh họa.

Trên cơ sở đó, những nhà, đất sử dụng đúng mục đích được giao, đầu tư, xây dựng, mua sắm, phù hợp với nhu cầu của DNNN thì giữ lại tiếp tục sử dụng. Trường hợp sử dụng không đúng quy định thì phải chấm dứt việc sử dụng hoặc thu hồi. Trường hợp nhà, đất dôi dư không còn nhu cầu sử dụng thì bán, chuyển nhượng, thu hồi. Trường hợp đáp ứng yêu cầu của pháp luật về đất đai thì được chuyển mục đích sử dụng đất....

Còn vướng mắc trong xử lý nhà, đất

Quá trình thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà, đất đã đạt được kết quả nhất định. Các DNNN đã thực hiện việc kê khai, báo cáo, đề xuất phương án, trình cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án để tổ chức triển khai, thực hiện. Tuy nhiên, việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất cũng đã phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập, làm ảnh hưởng tới tiến độ cổ phần hóa, phát sinh thủ tục hành chính.

Về thủ tục, DN quản lý, sử dụng nhà, đất phải thực hiện rà soát lại toàn bộ các nhà, đất hiện đang giao quản lý, sử dụng, lập báo cáo kê khai, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý. Trên cơ sở đó, cơ quan đại diện chủ sở hữu sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng của địa phương kiểm tra hiện trạng sử dụng, lập phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất; gửi lấy ý kiến của UBND cấp tỉnh (nơi có nhà, đất đối với nhà, đất do doanh nghiệp thuộc trung ương quản lý) để trình cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án (Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính, UBND cấp tỉnh/Chủ tịch UBND cấp tỉnh...). Căn cứ phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất được phê duyệt, cấp có thẩm quyền ra quyết định xử lý theo quy định.

Đối với các DNNN thuộc đối tượng cổ phần hóa từ năm 2011 quy định phương án sử dụng đất của DN phải bảo đảm phù hợp với quy định về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và phải được gửi đến UBND cấp tỉnh trên địa bàn trước khi thực hiện xác định giá trị DN.

Từ năm 2017 tại Điều 4 Nghị định số 126/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017 (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị định số 140/2020/NĐ-CP) của Chính phủ quy định các DN khi cổ phần hóa thuộc đối tượng sắp xếp lại, xử lý nhà đất phải có phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc phạm vi sắp xếp lại, xử lý nhà, đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Theo Bộ Tài chính, quá trình thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà, đất đã đạt được kết quả nhất định. Các DNNN đã thực hiện việc kê khai, báo cáo, đề xuất phương án, trình cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án để tổ chức triển khai, thực hiện. Tuy nhiên, việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất cũng đã phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập, làm ảnh hưởng tới tiến độ cổ phần hóa, phát sinh thủ tục hành chính.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này (như các DN, cơ quan đại diện chủ sở hữu chưa quan tâm đúng mức đến công tác sắp xếp lại, xử lý nhà, đất; hồ sơ pháp lý, quá trình sử dụng đất phức tạp, nguồn gốc nhà, đất được hình thành qua nhiều giai đoạn, việc lưu giữ hồ sơ không đầy đủ, chưa được quan tâm nên bị thất lạc, ảnh hưởng đến tiến độ sắp xếp nhà, đất...). Tuy nhiên, có một nguyên nhân xuất phát từ việc quản lý, sử dụng và xử lý nhà, đất tại các DN chịu sự điều chỉnh bởi nhiều pháp luật khác nhau.

Cụ thể như việc DN vừa phải quản lý, sử dụng, xử lý nhà, đất theo quy định của pháp luật về đất đai, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN, pháp luật đấu giá tài sản, vừa phải thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo pháp luật về tài sản công. Trong khi đó, một số quy định tại các pháp luật này có những điểm khác biệt; đồng thời phát sinh thêm các thủ tục hành chính mà các doanh nghiệp, cơ quan đại diện chủ sở hữu, các cơ quan chức năng của địa phương, Bộ Tài chính phải thực hiện.

Sẽ có Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ quy định rõ việc này

Bộ Tài chính cho biết, qua rà soát Luật Đất đai năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại DN và pháp luật khác cho thấy, đã có đầy đủ cơ sở pháp lý để thực hiện quản lý, sử dụng và xử lý nhà, đất của các DNNN.

Thống nhất việc quản lý, xử lý nhà, đất của các doanh nghiệp có vốn nhà nước
Ảnh TL minh họa.

Các đoàn thể tham gia giám sát

Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ cũng sẽ quy định rõ nhiệm vụ của chính quyền địa phương; cơ quan đại diện chủ sở hữu có vốn nhà nước tại DN; các DN có vốn nhà nước được giao quản lý, sử dụng nhà, đất.

Đồng thời, giao nhiệm vụ cụ thể cho Thanh tra Chính phủ, các cơ quan có chức năng thanh tra, kiểm tra tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với lĩnh vực này. Các bộ, cơ quan trung ương, UBND cấp tỉnh phối hợp với các cơ quan của Quốc hội các Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể quần chúng thực hiện giám sát việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng nhà, đất tại DN có vốn nhà nước đảm bảo đúng quy định của pháp luật.

Hơn nữa, Quốc hội khóa XV vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật Kế toán; Luật Kiểm toán độc lập; Luật Ngân sách nhà nước; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công; Luật Quản lý thuế; Luật Dự trữ quốc gia (Luật sửa đổi, bổ sung), trong đó quy định không thực hiện sắp xếp nhà, đất của DN theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công.

Để thực hiện thống nhất trong việc quản lý, sử dụng, xử lý nhà, đất của các DN có vốn nhà nước theo quy định của pháp luật, Bộ Tài chính dự thảo công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về việc tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng, xử lý nhà, đất tại DN có vốn nhà nước.

Nội dung của Chỉ thị sẽ bao gồm các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đối với Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, chính quyền địa phương các cấp, cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại DN, các DN có vốn nhà nước được giao quản lý, sử dụng nhà, đất trong việc: Hoàn thiện thể chế; tổ chức quản lý, sử dụng, xử lý nhà, đất; công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, xử lý vi phạm trong quản lý, sử dụng và xử lý nhà, đất tại doanh nghiệp.

Đơn cử như sẽ giao Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại DN. Trong đó, quy định rõ trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại DN, DN có vốn nhà nước trong việc quản lý, sử dụng, xử lý tài sản của các DN có vốn nhà nước (trong đó có nhà, đất).

Ngoài ra, sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung quy định của pháp luật về cổ phần hoá DN đảm bảo đồng bộ, thống nhất với quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật khác có liên quan…

Dự thảo nêu rõ: Giao Bộ Tài nguyên và Môi trường sửa đổi, bổ sung quy định hướng dẫn về nội dung phương án sử dụng đất, lập, phê duyệt phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa DNNN; Thường xuyên rà soát, đánh giá chế độ quản lý, sử dụng đất của các tổ chức kinh tế (trong đó có DN có vốn nhà nước) theo quy định của pháp luật về đất đai để sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung cho phù hợp, bảo đảm quản lý chặt chẽ, sử dụng có hiệu quả đất đai do DN sử dụng…/.

Vân Hà

Đọc thêm

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 1241/QĐ-BTC công bố 11 thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý công sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

(TBTCO) - Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026), ông Thomas Lanyi - Tổng Giám đốc CDH Investment Singapore, Cố vấn cấp cao của Câu lạc bộ Nhà đầu tư vốn tư nhân (VPCA) cho rằng, Việt Nam có cơ sở để theo đuổi mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Để hút dòng vốn dài hạn, yếu tố quan trọng nhất vẫn là một hệ sinh thái tài chính đồng bộ, ổn định, đủ sức cạnh tranh.
Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6927/BTC-PC ngày 26/5/2026 về việc triển khai thi hành công tác giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính gửi UBND các tỉnh, thành phố.
Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

(TBTCO) - Bộ Tài chính khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

(TBTCO) - Hàng chục nghìn tỷ đồng vốn chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước áp lực phải giải ngân nhanh trong năm 2026, khi một lượng lớn vốn chuyển tiếp từ năm trước vẫn chưa được hấp thụ hết. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn loay hoay với thủ tục, hướng dẫn và mô hình triển khai mới, khiến nguy cơ “vốn chờ dự án”, “dự án chờ hướng dẫn” tiếp tục hiện hữu.
Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6979/BTC-KTN phân công triển khai các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, yêu cầu các đơn vị được giao chủ trì chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, tiến độ, chất lượng thời hạn chương trình.
Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

(TBTCO) - Các chi cục dự trữ nhà nước khu vực khẩn trương tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu rộng rãi qua mạng; phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, đảm bảo thời gian hoàn thành mua 300.000 tấn gạo nhập kho chậm nhất đến hết ngày 10/7/2026.
Bộ Tài chính Việt Nam -  Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam - Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

(TBTCO) - Ngày 26/5/2026, tại Nam Phi, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam đã có cuộc họp với Bộ Tài chính Nam Phi, nhằm trao đổi về công tác quản lý nợ công và huy động vốn của Chính phủ thông qua phát hành trái phiếu trên thị trường vốn quốc tế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều