Kể từ năm 2009, ASEAN đã triển khai các Kế hoạch tổng thể xây dựng Cộng đồng ASEAN với 3 trụ cột Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hóa - Xã hội. Năm 2015, Cộng đồng ASEAN được thành lập, với định hướng theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 và Kế hoạch tổng thể trên 3 trụ cột, nhằm mục tiêu phát triển Cộng đồng gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế và chia sẻ trách nhiệm xã hội chung, dựa trên luật lệ, hướng đến người dân và lấy người dân làm trung tâm.

Sau 10 năm thực hiện Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 (2015 - 2025), ASEAN đạt được nhiều thành quả tích cực, góp phần khẳng định vai trò quan trọng của ASEAN đối với hòa bình, ổn định, và phát triển thịnh vượng ở khu vực.

Tháng 5/2025, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46 đã thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 về “ASEAN 2045: Tương lai chung của chúng ta” cùng 4 Kế hoạch chiến lược về Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hóa - Xã hội và Kết nối.

Lãnh đạo các nước khai mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 và các cấp cao liên quan (tháng 10/2025) tại Kuala Lumpur (Malaysia). Ảnh: VGP

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 47 (tháng 10/2025), lãnh đạo các nước ASEAN cũng thông qua Kế hoạch Công tác IAI giai đoạn V (2026 - 2030). Đây là gói gồm 5 văn kiện quan trọng, đề ra các định hướng và mục tiêu chiến lược cho Cộng đồng ASEAN trong giai đoạn phát triển mới, đặc biệt là đẩy mạnh liên kết khu vực, củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN, mở rộng và làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN với các Đối tác, nâng cao tự cường, khả năng thích ứng của ASEAN trước các cơ hội và thách thức.

Trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines, dưới chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”, hợp tác ASEAN năm 2026 sẽ triển khai trên cơ sở 3 định hướng lớn tương ứng với ba trụ cột: Củng cố các mỏ neo hòa bình và an ninh: thúc đẩy hòa bình và an ninh thông qua đối thoại, tôn trọng luật pháp quốc tế, tăng cường hợp tác ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống; Thúc đẩy các hành lang thịnh vượng: tạo dựng các liên kết có hệ thống, hướng tới hội nhập kinh tế, chuyển đổi số, phát triển bao trùm và bền vững mang lại lợi ích cho mọi người dân ASEAN; Đẩy mạnh trao quyền cho người dân thông qua nâng cao tính bao trùm của xã hội, bảo vệ các nhóm yếu thế, thúc đẩy cảm thức chung về bản sắc và cộng đồng.

Việt Nam gia nhập ASEAN ngày 28/7/1995. Kể từ khi gia nhập, Việt Nam luôn xem ASEAN là ưu tiên trong chính sách đối ngoại, tham gia với tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm trong các trụ cột cộng đồng và tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN, có những đóng góp quan trọng đối với xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần bảo đảm môi trường khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác, được ASEAN và các nước đánh giá cao.

Sự tham gia hợp tác ASEAN của Việt Nam được triển khai trên cơ sở các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước, đặc biệt đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới (2025), Kết luận 59-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng tham gia ASEAN của Việt Nam đến năm 2030 (2023), Chỉ thị 25-CT/TW của Ban Bí thư về Đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030 (2018)...

Tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, trên tinh thần chủ động, tích cực, chân thành và có trách nhiệm, Đoàn Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Chủ tịch Philippines và các nước ASEAN đóng góp vào thành công chung của Hội nghị.

Tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ có các bài phát biểu quan trọng, truyền tải thông điệp đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIV và quan điểm của Việt Nam về các ưu tiên của ASEAN.

Đồng thời, đưa ra các đề xuất thiết thực củng cố tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần tăng cường khả năng tự cường và ứng phó của ASEAN trước các biến động, nhất là các tác động của tình hình Trung Đông và trao đổi các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ sẽ có các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ với lãnh đạo các nước để thúc đẩy hợp tác song phương và trao đổi các vấn đề cùng quan tâm./.